由产忧惊劳倦,去血过多,则心中跳动不安,谓之怔忡;若惕然震惊,心中怯怯,如人将捕之状,谓之惊悸。
治此二症,惟调和脾胃,志定神清而病愈矣。如分娩后血块未消,宜服生化汤,且补血行块,血旺则怔定惊平,不
必加安神定志剂。如块消痛止后患此,宜服加减养荣汤。
当归(二钱) 川芎(二钱) 茯神(一钱) 人参(一钱) 枣仁(一钱,炒) 麦冬(一钱) 远志(一钱)
白术(一钱) 黄 (一钱,炙) 元肉(八枚) 陈皮(四分) 炙草(四分)
姜煎。
虚烦加竹沥、姜汁,去川芎、麦冬,再加竹茹一团;加木香,即归脾汤。
养心汤 治产后心血不定,心神不安。
炙黄 (一钱) 茯神(八分) 川芎(八分) 当归(二钱) 麦冬(一钱八分) 远志(八分) 柏子仁
(一钱) 人参(一钱半) 炙草(四分) 五味(十粒)
姜,水煎服。
眉批∶一本有元肉六枚。
歌括∶劳倦失血心跳动,如人将捕惕然惊。
症分怔忡与惊悸,调和脾胃神志宁。
加减养荣用人参,归芎麦冬共茯神。
黄 元肉陈姜草,白术远志炒枣仁。
心神不安须养心,参 归芎与茯神。
麦冬远志炙甘草,生姜五味柏子仁。
宜服保真汤。先服清骨散。
柴胡梅连汤 即清骨散作汤,速效。
柴胡 前胡 黄连 乌梅(去核)
各二两,共为末听用;再将猪脊骨一条,猪苦胆一个,韭菜白十根,各一寸,同捣成泥,入童便一酒盏,搅如稀糊,
入药末,再捣,为丸如绿豆大,每服三、四十丸,清汤送下。如上膈热多,食后服。此方凡男女骨蒸皆可用之,不专治
产妇。
保真汤
黄 (六分) 人参(二钱) 白术(二钱,炒) 炙草(四分) 川芎(六分) 当归(二钱) 天冬
(一钱) 麦冬(二钱) 白芍(二钱) 枸杞(二钱) 黄连(六分,炒) 黄柏(六分,炒) 知母(二
钱) 生地(二钱) 五味(十粒) 地骨皮(六分)
枣三枚,去核,水煎服。
一本无麦冬、黄连。
加味大造汤 治骨蒸劳热。若服清骨散、梅连丸不效服此方。
人参(一两) 当归(一两) 麦冬(八分) 石斛(八分,酒蒸) 柴胡(六钱) 生地(二两) 胡连(五
钱) 山药(一两) 枸杞(一两) 黄柏(七分,炒)
先将麦冬、地黄捣烂,后入诸药同捣为丸,加蒸紫河车另捣,焙干为末,炼蜜丸。
眉批∶一本麦冬、石斛俱作八钱,黄柏四分,酒炒。
歌括∶骨蒸先服清骨散,柴胡前胡乌梅连。
猪脊苦胆韭菜白,童便一盏共捣丸。
骨蒸保真汤方好,参 归芍当归草。
知柏二冬连术芎,地骨枸杞五味枣。
加味大造治骨蒸,参归杞柏连麦冬。
生地石山与柴胡,河车另捣蜜丸成。
由于产后忧虑、惊恐、劳累和疲倦,导致失血过多,心中跳动不安,这称为怔忡;如果突然感到震惊恐惧,心中怯懦害怕,好像有人要抓捕自己一样,这称为惊悸。
治疗这两种病症,只要调和脾胃,使意志安定、精神清爽,病就能痊愈了。如果是分娩后血块尚未消除,适宜服用生化汤,既能补血又能化瘀行血,血液旺盛则怔忡自定、惊悸自平,不必额外添加安神定志的药物。如果是血块消散、疼痛停止之后才患此病,适宜服用加减养荣汤。
当归(二钱) 川芎(二钱) 茯神(一钱) 人参(一钱) 酸枣仁(一钱,炒制) 麦冬(一钱) 远志(一钱)
白术(一钱) 黄芪(一钱,炙烤) 龙眼肉(八枚) 陈皮(四分) 炙甘草(四分)
用生姜煎服。
若有虚烦症状,加入竹沥、姜汁,去掉川芎、麦冬,再加一团竹茹;加入木香,就是归脾汤。
养心汤:治疗产后心血不定,心神不安。
炙黄芪(一钱) 茯神(八分) 川芎(八分) 当归(二钱) 麦冬(一钱八分) 远志(八分) 柏子仁(一钱) 人参(一钱半) 炙甘草(四分) 五味子(十粒)
加生姜,用水煎服。
眉批:另一版本中有龙眼肉六枚。
歌诀:劳累疲倦失血导致心跳动,像被人追捕一样突然惊恐。
病症分为怔忡与惊悸,调和脾胃则神志安宁。
加减养荣汤用人参,当归、川芎、麦冬共配茯神。
黄芪、龙眼肉、陈皮、生姜、甘草,白术、远志、炒酸枣仁。
心神不安须用养心汤,人参、当归、川芎与茯神。
麦冬、远志、炙甘草,生姜、五味子、柏子仁。
柴胡梅连汤:即把清骨散做成汤剂,见效迅速。
柴胡 前胡 黄连 乌梅(去核)
各二两,共同研为细末备用;再将猪脊骨一条、猪苦胆一个、韭菜白十根(各取一寸部分),一同捣成泥状,加入童便一杯,搅拌成稀糊状,放入药末,再次捣匀,制成如绿豆大小的丸药,每次服用三四十丸,用清汤送下。如果上焦热盛较多,则在饭后服用。此方男女骨蒸劳热皆可使用,不专门治疗产妇。
保真汤
黄芪(六分) 人参(二钱) 白术(二钱,炒制) 炙甘草(四分) 川芎(六分) 当归(二钱) 天冬(一钱) 麦冬(二钱) 白芍(二钱) 枸杞(二钱) 黄连(六分,炒制) 黄柏(六分,炒制) 知母(二钱) 生地黄(二钱) 五味子(十粒) 地骨皮(六分)
大枣三枚,去核,用水煎服。
另一版本没有麦冬、黄连。
加味大造汤:治疗骨蒸劳热。如果服用清骨散、梅连丸无效,则服用此方。
人参(一两) 当归(一两) 麦冬(八分) 石斛(八分,酒蒸) 柴胡(六钱) 生地黄(二两) 胡黄连(五钱) 山药(一两) 枸杞(一两) 黄柏(七分,炒制)
先将麦冬、地黄捣烂,然后加入其他药物一同捣碎制成丸药,另外将紫河车蒸熟后单独捣碎,焙干研为细末,用炼蜜制成丸药。
歌诀:骨蒸劳热先服清骨散,柴胡、前胡、乌梅、黄连。
猪脊骨、苦胆、韭菜白,童便一盏共同捣制成丸。
骨蒸保真汤方剂好,人参、黄芪、当归、白芍、甘草。
知母、黄柏、二冬(天冬、麦冬)、黄连、白术、川芎,地骨皮、枸杞、五味子、大枣。
加味大造汤治疗骨蒸,人参、当归、枸杞、黄柏、黄连、麦冬。
生地黄、石斛、山药与柴胡,紫河车另捣后用蜜制成丸药。
Due to postpartum worry, fright, fatigue, and overwork, excessive blood loss occurs, resulting in palpitations and restlessness of the heart, which is termed *Zhengchong* (Palpitations/Anxiety). If there is sudden alarm and fear, with a timid and apprehensive mind as if someone were about to capture one, this is termed *Jingji* (Frightened Palpitations).
To treat these two conditions, harmonizing the Spleen and Stomach, and stabilizing the will and clarifying the spirit will lead to recovery. If blood stasis clots have not yet dissipated after delivery, it is appropriate to take *Shenghua Tang* (Transforming Stasis Decoction) to nourish blood and move stasis; when blood volume recovers, Zhengchong will subside and Jingji will calm, without the need for additional sedative or calming formulas. If this condition arises after the clots have dissipated and pain has ceased, it is appropriate to take *Jiajian Yangrong Tang* (Modified Nourishing Younger Brother Decoction).
Danggui (Radix Angelicae Sinensis) (2 qian), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong) (2 qian), Fushen (Poria with Hostwood) (1 qian), Renshen (Radix Ginseng) (1 qian), Zaoren (Semen Ziziphi Spinosae, stir-fried) (1 qian), Maidong (Radix Ophiopogonis) (1 qian), Yuanzhi (Radix Polygalae) (1 qian), Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae) (1 qian), Huangqi (Radix Astragali, honey-fried) (1 qian), Yuanrou (Arillus Longan) (8 pieces), Chenpi (Pericarpium Citri Reticulatae) (4 fen), Zhigancao (Radix Glycyrrhizae Preparata) (4 fen).
Decoct with fresh ginger.
For deficiency-heat irritability, add Zhuli (Nodus Bambusae in Taenia) and Jiangzhi (Zingiberis Juice); remove Chuanxiong and Maidong, and add a lump of Zhuru (Caulis Bambusae in Taenia); adding Muxiang (Radix Aucklandiae) transforms it into *Guipi Tang* (Restore the Spleen Decoction).
*Yangxin Tang* (Nourish the Heart Decoction): Treats unsettled heart-blood and restless spirit after childbirth.
Huangqi (Radix Astragali, honey-fried) (1 qian), Fushen (Poria with Hostwood) (8 fen), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong) (8 fen), Danggui (Radix Angelicae Sinensis) (2 qian), Maidong (Radix Ophiopogonis) (1 qian 8 fen), Yuanzhi (Radix Polygalae) (8 fen), Baiziren (Semen Platycladi) (1 qian), Renshen (Radix Ginseng) (1 qian 5 fen), Zhigancao (Radix Glycyrrhizae Preparata) (4 fen), Wuwei (Fructus Schisandrae) (10 grains).
Decoct with fresh ginger and water.
Marginal note: Another version includes 6 pieces of Yuanrou (Arillus Longan).
Verse: Fatigue and blood loss cause heart palpitations; like being hunted, one is suddenly alarmed.
Conditions are divided into Zhengchong and Jingji; harmonizing Spleen and Stomach calms the spirit and will.
*Jiajian Yangrong Tang* uses Renshen; Danggui, Chuanxiong, Maidong, and Fushen together.
Huangqi, Yuanrou, Chenpi, Shengjiang, Gancao; Baizhu, Yuanzhi, and stir-fried Zaoren.
For restless spirit, *Yangxin Tang* is required; Renshen, Danggui, Chuanxiong, and Fushen.
Maidong, Yuanzhi, Zhigancao; Shengjiang, Wuwei, and Baiziren.
It is suitable to take *Baozhen Tang*. First take *Qinggu San* (Clear Bone Powder).
*Chaihu Meilian Tang*: This is *Qinggu San* prepared as a decoction for rapid effect.
Chaihu (Radix Bupleuri), Qianhu (Radix Peucedani), Huanglian (Rhizoma Coptidis), Wumei (Fructus Mume, pitted).
Each 2 liang, ground into fine powder for use; then take one pig spinal column, one pig gallbladder, and ten roots of Chinese leek (each 1 cun), pound them into a paste, add one cup of child's urine, stir into a thin paste, mix in the herbal powder, pound again, and form pills the size of mung beans. Take 30-40 pills per dose, washed down with clear soup. If upper jiao heat is predominant, take after meals. This formula can be used for bone-steaming in both men and women, not exclusively for postpartum cases.
*Baozhen Tang* (Preserve Truth Decoction)
Huangqi (Radix Astragali) (6 fen), Renshen (Radix Ginseng) (2 qian), Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae, stir-fried) (2 qian), Zhigancao (Radix Glycyrrhizae Preparata) (4 fen), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong) (6 fen), Danggui (Radix Angelicae Sinensis) (2 qian), Tiandong (Radix Asparagi) (1 qian), Maidong (Radix Ophiopogonis) (2 qian), Baishao (Radix Paeoniae Alba) (2 qian), Gouqi (Fructus Lycii) (2 qian), Huanglian (Rhizoma Coptidis, stir-fried) (6 fen), Huangbai (Cortex Phellodendri, stir-fried) (6 fen), Zhimu (Rhizoma Anemarrhenae) (2 qian), Shengdi (Radix Rehmanniae Preparata) (2 qian), Wuwei (Fructus Schisandrae) (10 grains), Digupi (Cortex Lycii) (6 fen).
Three Jujubes (Fructus Ziziphi Jujubae), pitted, decoct with water.
Another version omits Maidong and Huanglian.
*Jiawei Dazao Tang* (Modified Great Creation Decoction): Treats bone-steaming consumption fever. If *Qinggu San* or *Meilian Wan* are ineffective, take this formula.
Renshen (Radix Ginseng) (1 liang), Danggui (Radix Angelicae Sinensis) (1 liang), Maidong (Radix Ophiopogonis) (8 fen), Shihu (Herba Dendrobii, steamed in wine) (8 fen), Chaihu (Radix Bupleuri) (6 qian), Shengdi (Radix Rehmanniae Preparata) (2 liang), Hulan (Rhizoma Coptidis Chinensis / Rhizoma Coptidis) (5 qian), Shanyao (Rhizoma Dioscoreae) (1 liang), Gouqi (Fructus Lycii) (1 liang), Huangbai (Cortex Phellodendri, stir-fried) (7 fen).
First pound Maidong and Dihuang until pasty, then add all other herbs and pound together to form pills. Separately steam Heche (Placenta Humana), pound alone, dry by baking, grind into powder, and bind with refined honey to form pills.
Marginal note: Another version lists Maidong and Shihu as 8 qian each, and Huangbai as 4 fen, stir-fried in wine.
Verse: For bone-steaming, first take *Qinggu San*; Chaihu, Qianhu, Wumei, and Lian.
Pig spine, gallbladder, and leek roots, one cup of child's urine pounded together into pills.
The *Baozhen Tang* formula for bone-steaming is good; Renshen, Huangqi, Danggui, Baishao, and Gancao.
Zhimu, Huangbai, Er Dong (Tiandong and Maidong), Huanglian, Baizhu, Chuanxiong; Digupi, Gouqi, Wuwei, and Zao.
*Jiawei Dazao* treats bone-steaming; Renshen, Danggui, Gouqi, Huangbai, Lian, and Maidong.
Shengdi, Shihu, Shanyao, and Chaihu; Heche pounded separately and formed into honey pills.