山根之上,有青筋直现者,乃肝热也,用∶
柴胡(三分) 白芍(一钱) 当归(五分) 半夏(三分) 白术(五分) 茯苓
(一钱) 山楂(三
有青筋横直者,亦肝热也。但直者风上行,横者风下行,亦用前方,多加柴胡二分、麦
芽一
有红筋直现者,乃心热也,亦用前方加黄连一分,麦芽五分,去半夏加桑白皮三分、天
花粉二分。有红筋斜现者,亦心热也,亦用前方加黄连二分。盖热极(积)于胸中也(者),
不可用半夏,
〔又〕
有黄筋现于山根者,不必论横直,总是脾胃之症,或水泻,或上吐,或下泻,或腹痛,
或不思食,余定一方,皆能服,服之无不神效。如皮黄,
白术(五分) 茯苓(五分) 陈皮(二分) 人参(二分) 神曲(一分) 麦芽(二
分) 甘草(一分) 水煎服加淡竹叶(七片)
有痰加半夏一分、〔或〕白芥子二分,或天花粉二分;有热如口渴者,加麦
芩一分;有寒者加干姜一分;吐者
腹,是须用手按之,大叫呼者,乃食
者,乃寒也,〔可〕加干姜二分。如
凡小儿发热者,无论夜热、早热、晚热,用之无不神效,方用∶
柴胡(五分) 白芍(一钱) 当归(五分) 白术(三分) 茯苓(二分) 甘草(一
分) 山楂(三粒) 黄芩(二分) 苏叶(一分) 麦冬(一分) 神曲(三分) 水煎
服
冬天加麻黄一分,夏天加石膏三分,春天加青蒿三分,秋天加桔梗三分。有食加枳壳三
分;有痰加白芥子三分;泻者加猪苓一钱;吐者加白豆蔻一粒。小儿
可作惊风治之。有惊〔风〕者,加人参五分,即定惊如神。有疳者
黄芩三分可也。
治小儿痢疾神方∶
当归(一钱) 黄连(二分) 白芍(一钱五分) 枳壳(五分) 槟榔(五分) 甘
草
红痢加黄连一倍,白痢加泽泻三分。腹痛倍加甘草,多加
如豆汁加白术一钱;伤食加山楂、麦芽各三分;气虚加人参三
之无不神效。
在山根(鼻根部)上方,如果有青色筋脉直接显现的,这是肝热的表现,使用以下方剂:
柴胡(三分) 白芍(一钱) 当归(五分) 半夏(三分) 白术(五分) 茯苓(一钱) 山楂(三粒)
如果有青色筋脉横向或纵向显现的,也是肝热。但纵向的是风邪上行,横向的是风邪下行,也使用前方,多加柴胡二分、麦芽一两。
如果有红色筋脉直接显现的,这是心热的表现,也使用前方,加黄连一分、麦芽五分,去掉半夏,加入桑白皮三分、天花粉二分。如果有红色筋脉斜向显现的,也是心热,也使用前方加黄连二分。因为热邪极盛积聚在胸中,不可使用半夏。
〔又〕
如果山根处有黄色筋脉显现,不必讨论是横是直,这总是脾胃的疾病,症状可能是水样腹泻,或者上吐下泻,或者腹痛,或者不想吃饭,我制定一方,都能服用,服用后无不神效。如果是面色萎黄,
白术(五分) 茯苓(五分) 陈皮(二分) 人参(二分) 神曲(一分) 麦芽(二分) 甘草(一分) 水煎服,加淡竹叶(七片)。
如果有痰,加半夏一分、或白芥子二分,或天花粉二分;如果有热如口渴者,加黄芩一分;如果有寒者,加干姜一分;呕吐者……
腹部疼痛,必须用手按压,大声呼叫的,是食积……
如果不叫痛,是寒邪所致,可加干姜二分。如……
凡是小儿发热的,无论是夜热、早热、晚热,使用此方无不神效,方剂如下:
柴胡(五分) 白芍(一钱) 当归(五分) 白术(三分) 茯苓(二分) 甘草(一分) 山楂(三粒) 黄芩(二分) 苏叶(一分) 麦冬(一分) 神曲(三分) 水煎服。
冬天加麻黄一分,夏天加石膏三分,春天加青蒿三分,秋天加桔梗三分。有食积加枳壳三分;有痰加白芥子三分;腹泻者加猪苓一钱;呕吐者加白豆蔻一粒。小儿……
可以当作惊风(小儿抽搐痉挛病症)来治疗。有惊风的,加人参五分,即能定惊如神。有疳积(小儿慢性营养不良综合征)的……
加黄芩三分即可。
治疗小儿痢疾的神方:
当归(一钱) 黄连(二分) 白芍(一钱五分) 枳壳(五分) 槟榔(五分) 甘草(一分)
红痢加黄连一倍,白痢加泽泻三分。腹痛倍加甘草,多加……
如大便像豆汁一样加白术一钱;伤食加山楂、麦芽各三分;气虚加人参三……
服用后无不神效。
Above the Shan Gen (root of the nose), if green meridians appear vertically, it indicates Liver Heat (Liver Fire). Use the following prescription:
Chai Hu (Bupleuri Radix) (3 fen), Bai Shao (Paeoniae Radix Alba) (1 qian), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix) (5 fen), Ban Xia (Pinelliae Rhizoma) (3 fen), Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (5 fen), Fu Ling (Poria) (1 qian), Shan Zha (Crataegi Fructus) (3 grains).
If green meridians appear horizontally or vertically, it is also Liver Heat. However, vertical appearance indicates Wind pathogen moving upward, while horizontal appearance indicates Wind pathogen moving downward. Use the same prescription as above, but add Chai Hu (Bupleuri Radix) 2 fen and Mai Ya (Hordei Fructus Germinatus) 1 liang.
If red meridians appear vertically, it indicates Heart Heat (Heart Fire). Use the same prescription as above, add Huang Lian (Coptidis Rhizoma) 1 fen, Mai Ya (Hordei Fructus Germinatus) 5 fen, remove Ban Xia (Pinelliae Rhizoma), and add Sang Bai Pi (Mori Cortex) 3 fen and Tian Hua Fen (Trichosanthis Radix) 2 fen. If red meridians appear obliquely, it is also Heart Heat; use the same prescription with an addition of Huang Lian (Coptidis Rhizoma) 2 fen. This is because extreme heat accumulates in the chest; therefore, Ban Xia (Pinelliae Rhizoma) should not be used.
[Again]
If yellow meridians appear at the Shan Gen (root of the nose), regardless of whether they are horizontal or vertical, this always indicates a Spleen-Stomach disorder. Symptoms may include watery diarrhea, vomiting, lower abdominal diarrhea, abdominal pain, or loss of appetite. I have formulated a prescription that can be taken for all these conditions, and it yields miraculous effects. For cases with sallow complexion:
Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (5 fen), Fu Ling (Poria) (5 fen), Chen Pi (Citri Reticulatae Pericarpium) (2 fen), Ren Shen (Ginseng Radix et Rhizoma) (2 fen), Shen Qu (Massa Medicata Fermentata) (1 fen), Mai Ya (Hordei Fructus Germinatus) (2 fen), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (1 fen). Decoct in water and take orally, adding Dan Zhu Ye (Lophatheri Herba) (7 leaves).
If there is phlegm, add Ban Xia (Pinelliae Rhizoma) 1 fen, or Bai Jie Zi (Sinapis Semen) 2 fen, or Tian Hua Fen (Trichosanthis Radix) 2 fen; if there is heat manifesting as thirst, add Huang Qin (Scutellariae Radix) 1 fen; if there is cold, add Gan Jiang (Zingiberis Rhizoma) 1 fen; for vomiting...
Abdominal pain requires pressing with the hand; if the child cries out loudly, it is due to Food Stagnation (accumulation of undigested food)...
If the child does not cry out in pain, it is due to Cold pathogen; Gan Jiang (Zingiberis Rhizoma) 2 fen can be added. As for...
For any pediatric fever, whether occurring at night, morning, or evening, this prescription yields miraculous effects. The formula is:
Chai Hu (Bupleuri Radix) (5 fen), Bai Shao (Paeoniae Radix Alba) (1 qian), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix) (5 fen), Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) (3 fen), Fu Ling (Poria) (2 fen), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (1 fen), Shan Zha (Crataegi Fructus) (3 grains), Huang Qin (Scutellariae Radix) (2 fen), Su Ye (Perillae Folium) (1 fen), Mai Dong (Ophiopogonis Tuber) (1 fen), Shen Qu (Massa Medicata Fermentata) (3 fen). Decoct in water and take orally.
In winter, add Ma Huang (Ephedrae Herba) 1 fen; in summer, add Shi Gao (Gypsum Fibrosum) 3 fen; in spring, add Qing Hao (Artemisiae Annuae Herba) 3 fen; in autumn, add Jie Geng (Platycodonis Radix) 3 fen. For food stagnation, add Zhi Ke (Aurantii Fructus Immaturus) 3 fen; for phlegm, add Bai Jie Zi (Sinapis Semen) 3 fen; for diarrhea, add Zhu Ling (Polyporus) 1 qian; for vomiting, add Bai Dou Kou (Amomi Fructus Rotundus) 1 grain. Pediatric...
Can be treated as Jing Feng (Pediatric Convulsion Syndrome). For cases with Jing Feng (Pediatric Convulsion Syndrome), add Ren Shen (Ginseng Radix et Rhizoma) 5 fen, which calms convulsions miraculously. For cases with Gan Ji (Childhood Malnutrition Syndrome)...
Adding Huang Qin (Scutellariae Radix) 3 fen is sufficient.
Miraculous Prescription for Treating Pediatric Dysentery:
Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix) (1 qian), Huang Lian (Coptidis Rhizoma) (2 fen), Bai Shao (Paeoniae Radix Alba) (1.5 qian), Zhi Ke (Aurantii Fructus Immaturus) (5 fen), Bing Lang (Arecae Semen) (5 fen), Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (1 fen).
For red dysentery, double the amount of Huang Lian (Coptidis Rhizoma); for white dysentery, add Ze Xie (Alismatis Rhizoma) 3 fen. For abdominal pain, double the amount of Gan Cao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), adding more...
If stool resembles bean curd dregs, add Bai Zhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) 1 qian; for food injury, add Shan Zha (Crataegi Fructus) and Mai Ya (Hordei Fructus Germinatus) 3 fen each; for Qi deficiency, add Ren Shen (Ginseng Radix et Rhizoma) 3...
Administration yields miraculous effects.