夫足太阴脾之经也。其气通于口。手少阴心之经也。其气通于舌。若妊娠之人。脏腑气
虚。
治妊娠壅热。心神烦躁。口干渴逆。麦门冬散方。
麦门冬(去心) 川升麻 黄芩 人参(去芦头) 栀子仁 柴胡(去苗) 犀角屑 茯
神
(以上
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠烦躁壅热。口干多渴。人参散方。
人参(去芦头) 麦门冬(去心) 赤茯苓 地骨皮 葛根(锉) 黄芩 犀角屑(以
上各三
分)
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠烦躁。体热口干。肢节疼痛。少思饮食。羚羊角散方。
羚羊角屑 黄芩 麦门冬(去心) 人参(去芦头) 赤芍药 木通(锉以上各三分) 柴
胡
(一
两去苗) 黄 (半两锉) 甘草(半两炙微赤锉)
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠心热烦躁。口干舌涩。多渴。黄连散方。
黄连(一两去须) 栝蒌根(锉) 地骨皮 葳蕤 犀角屑 黄芩 川升麻 甘草(炙
微赤
锉以
上件药。捣筛为散。每服三钱。以水一中盏。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
又方。
栀子仁 麦门冬(去心) 黄 (锉) 生干地黄(以上各三分) 秦艽(一分去苗) 甘
草
(一分
上件药。捣筛为散。每服三钱。以水一中盏。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
又方。
青竹茹(一两) 麦门冬〔一(半)两去心〕 甘草(一分炙微赤锉)
上件药。以水一大盏。
煎至七分。去滓。不计时候。分温二服。
治妊娠恒苦烦躁闷乱。口干。及胎脏热。知母散方。
知母(半两) 赤茯苓(三分) 黄 (三分锉) 麦门冬(半两去心) 子芩(三分)
甘草
(半两
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。
煎至五分。去滓。入竹沥一合。更煎一两沸。不计时候温服。
治妊娠心烦躁热。口干。头目不利。栝蒌子散方。
栝蒌子〔二升(一枚)干者〕 黄 (一两锉) 枳壳(一两麸炒微黄去瓤) 人参(半
两去
芦头)
上件药。捣筛为散。每服三钱。以水一中盏。入竹叶二七片。
同煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠烦渴。躁热口干。四肢疼痛。吃食减少。升麻散方。
川升麻(一两) 柴胡(一两去苗) 知母(三分) 栀子仁 黄 (去苗) 甘草(炙
微赤锉)
黄
上件药。捣筛为散。每服三钱。以水一中盏。入竹茹一分。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠烦躁口干。四肢热。食少。葛根散方。
葛根 黄芩 人参(去芦头) 麦门冬(去心) 葳蕤 黄 (锉) 甘草(炙微赤锉
以上各
半两
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。入竹茹一分。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠心膈气壅滞。烦躁。口干食少。赤茯苓散方。
赤茯苓(一两) 紫苏叶(半两) 黄 (二两锉) 人参(半两去芦头) 陈橘皮(半
两汤浸
去白
微赤锉)
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠体热。烦躁口干。吃食减少。宜服此方。
人参(去芦头) 葛根(锉) 黄 (锉) 秦艽(去苗) 麦门冬(去心) 赤茯苓
(以上各一
两)
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。入生姜半分。淡竹叶二七片。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠烦躁。体热疼痛。口干食少。地骨散方。
地骨皮 黄芩 人参(去芦头) 黄 (锉) 葳蕤 麦门冬(去心) 甘草(炙微赤
锉) 赤
芍药
上件药。捣筛为散。每服四钱。以水一中盏。入生姜半分。淡竹叶二七片。
煎至六分。去滓。不计时候温服。
治妊娠烦躁口干。及胎不安方。
淡竹茹(一两)
上以水一大盏。
煎至六分。去滓。不计时候。徐徐温服。
治妊娠烦躁口干。小便赤涩。或胎不安方。
葱白〔一(七)茎并根〕
上以水一大盏。煎取六分。去滓。不计时候。徐徐温服。
治妊娠烦躁口干。睡卧不安方。
黄连(二两去须)
上捣细罗为散。每服不计时候。以粥饮调下一钱。
足太阴脾经,其气脉通达于口。手少阴心经,其气脉通达于舌。如果孕妇脏腑之气虚弱,
治疗妊娠期间体内壅滞的热邪,导致心神烦躁不安、口干口渴且伴有逆气的症状,使用麦门冬散方。
药材:麦门冬(去除中心部分)、川升麻、黄芩、人参(去除芦头)、栀子仁、柴胡(去除苗)、犀角屑、茯神。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间烦躁、体内热邪壅滞、口干多渴的症状,使用人参散方。
药材:人参(去除芦头)、麦门冬(去除中心部分)、赤茯苓、地骨皮、葛根(锉碎)、黄芩、犀角屑。(以上各三分)
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间烦躁、身体发热、口干、四肢关节疼痛、食欲减退的症状,使用羚羊角散方。
药材:羚羊角屑、黄芩、麦门冬(去除中心部分)、人参(去除芦头)、赤芍药、木通(锉碎,以上各三分)、柴胡(一两,去除苗)、黄芪(半两,锉碎)、甘草(半两,炙至微红后锉碎)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间心热烦躁、口干舌燥涩痛、多渴的症状,使用黄连散方。
药材:黄连(一两,去除须根)、栝蒌根(锉碎)、地骨皮、葳蕤、犀角屑、黄芩、川升麻、甘草(炙至微红后锉碎,以上各等分)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
又一方。
药材:栀子仁、麦门冬(去除中心部分)、黄芪(锉碎)、生干地黄。(以上各三分)、秦艽(一分,去除苗)、甘草(一分,炙)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
又一方。
药材:青竹茹(一两)、麦门冬(半两,去除中心部分)、甘草(一分,炙至微红后锉碎)。
以上药材,用水一大盏,煎煮至七分水量,滤去药渣,不分时候,分两次温服。
治疗妊娠期间长期苦于烦躁闷乱、口干,以及胎脏有热的症状,使用知母散方。
药材:知母(半两)、赤茯苓(三分)、黄芪(三分,锉碎)、麦门冬(半两,去除中心部分)、子芩(三分)、甘草(半两,炙)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,煎煮至五分水量,滤去药渣,加入竹沥一合,再煎煮一两沸,不分时候温服。
治疗妊娠期间心烦躁热、口干、头目昏沉不清爽的症状,使用栝蒌子散方。
药材:栝蒌子(二升,或一枚干者)、黄芪(一两,锉碎)、枳壳(一两,麸炒至微黄后去瓤)、人参(半两,去除芦头)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,加入竹叶十四片,同煎至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间烦渴、躁热口干、四肢疼痛、进食减少的症状,使用升麻散方。
药材:川升麻(一两)、柴胡(一两,去除苗)、知母(三分)、栀子仁、黄芪(去苗)、甘草(炙至微红后锉碎)、黄芩。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,加入竹茹一分,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间烦躁口干、四肢发热、食量减少的症状,使用葛根散方。
药材:葛根、黄芩、人参(去除芦头)、麦门冬(去除中心部分)、葳蕤、黄芪(锉碎)、甘草(炙至微红后锉碎,以上各半两)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入竹茹一分,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间心膈部气机壅滞、烦躁、口干、食量减少的症状,使用赤茯苓散方。
药材:赤茯苓(一两)、紫苏叶(半两)、黄芪(二两,锉碎)、人参(半两,去除芦头)、陈橘皮(半两,汤浸后去白,微红后锉碎)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间身体发热、烦躁口干、进食减少,适宜服用此方。
药材:人参(去除芦头)、葛根(锉碎)、黄芪(锉碎)、秦艽(去除苗)、麦门冬(去除中心部分)、赤茯苓。(以上各一两)。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入生姜半分、淡竹叶十四片,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间烦躁、身体发热疼痛、口干、食量减少的症状,使用地骨散方。
药材:地骨皮、黄芩、人参(去除芦头)、黄芪(锉碎)、葳蕤、麦门冬(去除中心部分)、甘草(炙至微红后锉碎)、赤芍药。
以上药材,捣碎并过筛制成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入生姜半分、淡竹叶十四片,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候温服。
治疗妊娠期间烦躁口干,以及胎动不安的方子。
药材:淡竹茹(一两)。
以上药材,用水一大盏,煎煮至六分水量,滤去药渣,不分时候,慢慢温服。
治疗妊娠期间烦躁口干、小便赤红涩痛,或者胎动不安的方子。
药材:葱白(七茎连同根部)。
以上药材,用水一大盏,煎取六分水量,滤去药渣,不分时候,慢慢温服。
治疗妊娠期间烦躁口干、睡卧不安的方子。
药材:黄连(二两,去除须根)。
以上药材,捣细罗制成散剂。每次不分时候,用米粥汁调服一钱。
The Foot-Taiyin Spleen Meridian (Zú Tàiyīn Pí Jīng) has its Qi connecting to the mouth. The Hand-Shaoyin Heart Meridian (Shǒu Shàoyīn Xīn Jīng) has its Qi connecting to the tongue. If a pregnant woman suffers from deficiency of Qi in her Zang-Fu organs,
To treat heat stagnation during pregnancy, causing mental restlessness and irritability, dry mouth, thirst, and rebellious Qi, use the Maidong San (Ophiopogon Powder).
Herbs: Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core), Chuan Shengma (Cimicifugae Rhizoma, 川升麻), Huangqin (Scutellariae Radix, 黄芩), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head), Zhizi Ren (Gardeniae Semen, 栀子仁), Chaihu (Bupleuri Radix, 柴胡, removed radix tip), Xijiao (Rhinocerotis Cornu, 犀角屑), Fushen (Poria with Hostwood, 茯神).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water, decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat irritability and heat stagnation during pregnancy, accompanied by dry mouth and excessive thirst, use the Renshen San (Ginseng Powder).
Herbs: Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core), Chi Fuling (Poria cum Risus, 赤茯苓), Digupi (Lycii Cortex, 地骨皮), Gegen (Puerariae Lobatae Radix, 葛根, sliced), Huangqin (Scutellariae Radix, 黄芩), Xijiao (Rhinocerotis Cornu, 犀角屑). (Each 3 fen).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water, decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat irritability, body heat, dry mouth, pain in limbs and joints, and loss of appetite during pregnancy, use the Lingyangjiao San (Antelope Horn Powder).
Herbs: Lingyangjiao (Saigae Tataricae Cornu, 羚羊角屑), Huangqin (Scutellariae Radix, 黄芩), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head), Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra, 赤芍药), Mutong (Akebiae Caulis, 木通, sliced; each 3 fen), Chaihu (Bupleuri Radix, 柴胡, removed radix tip, 1 liang), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced, half liang), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried until slightly red and sliced, half liang).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water, decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat heart-heat irritability, dry and astringent tongue, and excessive thirst during pregnancy, use the Huanglian San (Coptis Powder).
Herbs: Huanglian (Coptidis Rhizoma, 黄连, removed roots, 1 liang), Gualougen (Trichosanthis Radix, 栝蒌根, sliced), Digupi (Lycii Cortex, 地骨皮), Weirui (Polygonati Odorati Rhizoma, 葳蕤), Xijiao (Rhinocerotis Cornu, 犀角屑), Huangqin (Scutellariae Radix, 黄芩), Chuan Shengma (Cimicifugae Rhizoma, 川升麻), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried until slightly red and sliced; equal parts).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 3 qian per dose. Add one zhong zhan of water, decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
Another prescription.
Herbs: Zhizi Ren (Gardeniae Semen, 栀子仁), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced), Sheng Dihuang (Rehmanniae Radix Recens, 生干地黄; each 3 fen), Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix, 秦艽, removed radix tip, 1 fen), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried, 1 fen).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 3 qian per dose. Add one zhong zhan of water, decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
Another prescription.
Herbs: Qing Zhuru (Bambusae Caulis in Taenia, 青竹茹, 1 liang), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core, half liang), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried until slightly red and sliced, 1 fen).
Add one da zhan of water to the above herbs, decoct until reduced to 7 fen volume, strain, and divide into two warm doses taken at any time.
To treat chronic irritability and confusion, dry mouth, and heat in the fetal organ during pregnancy, use the Zhimu San (Anemarrhenae Powder).
Herbs: Zhi mu (Anemarrhenae Rhizoma, 知母, half liang), Chi Fuling (Poria cum Risus, 赤茯苓, 3 fen), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced, 3 fen), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core, half liang), Zixin (Scutellariae Radix, 子芩, 3 fen), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried, half liang).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water, decoct until reduced to 5 fen volume, strain, add Zhu Li (Bamboo Sap, 竹沥, 1 he), boil for one or two boils, and take warm at any time.
To treat heart-heat irritability, dry mouth, and blurred vision/head heaviness during pregnancy, use the Gualouzi San (Trichosanthis Seed Powder).
Herbs: Gualouzi (Trichosanthis Semen, 栝蒌子, 2 sheng or one dried fruit), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced, 1 liang), Zhike (Aurantii Fructus, 枳壳, bran-fried until slightly yellow and de-seeded, 1 liang), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head, half liang).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 3 qian per dose. Add one zhong zhan of water and 14 leaves of Zhuye (Bamboo Leaf, 竹叶), decoct together until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat vexing thirst, restless heat, dry mouth, limb pain, and reduced food intake during pregnancy, use the Shengma San (Cimicifuga Powder).
Herbs: Chuan Shengma (Cimicifugae Rhizoma, 川升麻, 1 liang), Chaihu (Bupleuri Radix, 柴胡, removed radix tip, 1 liang), Zhi mu (Anemarrhenae Rhizoma, 知母, 3 fen), Zhizi Ren (Gardeniae Semen, 栀子仁), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, removed radix tip), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried until slightly red and sliced), Huangqin (Scutellariae Radix, 黄芩).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 3 qian per dose. Add one zhong zhan of water and 1 fen of Zhuru (Bamboo Sap, 竹茹), decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat irritability, dry mouth, hot limbs, and reduced food intake during pregnancy, use the Gegen San (Kudzu Root Powder).
Herbs: Gegen (Puerariae Lobatae Radix, 葛根), Huangqin (Scutellariae Radix, 黄芩), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core), Weirui (Polygonati Odorati Rhizoma, 葳蕤), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried until slightly red and sliced; each half liang).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water and 1 fen of Zhuru (Bamboo Sap, 竹茹), decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat Qi stagnation in the chest and diaphragm, irritability, dry mouth, and reduced food intake during pregnancy, use the Chi Fuling San (Red Poria Powder).
Herbs: Chi Fuling (Poria cum Risus, 赤茯苓, 1 liang), Zi Su Ye (Perillae Folium, 紫苏叶, half liang), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced, 2 liang), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head, half liang), Chen Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium, 陈橘皮, soaked in boiling water, peeled, slightly red and sliced, half liang).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water, decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
For body heat, irritability, dry mouth, and reduced food intake during pregnancy, this formula is suitable.
Herbs: Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head), Gegen (Puerariae Lobatae Radix, 葛根, sliced), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced), Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix, 秦艽, removed radix tip), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core), Chi Fuling (Poria cum Risus, 赤茯苓; each 1 liang).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water, half a fen of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens, 生姜), and 14 leaves of Dan Zhuye (Bamboo Leaf, 淡竹叶), decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat irritability, body heat and pain, dry mouth, and reduced food intake during pregnancy, use the Diguo San (Lycium Bark Powder).
Herbs: Digupi (Lycii Cortex, 地骨皮), Huangqin (Scutellariae Radix, 黄芩), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 人参, removed rhizome head), Huangqi (Astragali Radix, 黄芪, sliced), Weirui (Polygonati Odorati Rhizoma, 葳蕤), Maidong (Ophiopogonis Radix, 麦门冬, removed core), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, 甘草, honey-fried until slightly red and sliced), Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra, 赤芍药).
Process the above herbs by pounding and sieving into a powder. Take 4 qian per dose. Add one zhong zhan of water, half a fen of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens, 生姜), and 14 leaves of Dan Zhuye (Bamboo Leaf, 淡竹叶), decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm at any time.
To treat irritability, dry mouth, and fetal unrest during pregnancy.
Herbs: Dan Zhuru (Bambusae Caulis in Taenia, 淡竹茹, 1 liang).
Add one da zhan of water to the above herbs, decoct until reduced to 6 fen volume, strain, and take warm slowly at any time.
To treat irritability, dry mouth, dark and scanty urine, or fetal unrest during pregnancy.
Herbs: Congbai (Allii Fistulosi Bulbus, 葱白, seven stalks with roots).
Add one da zhan of water to the above herbs, decoct to obtain 6 fen volume, strain, and take warm slowly at any time.
To treat irritability, dry mouth, and restlessness during sleep in pregnancy.
Herbs: Huanglian (Coptidis Rhizoma, 黄连, removed roots, 2 liang).
Pound finely and sieve into a powder. Take 1 qian at any time, mixed with congee water.