产后热闷,气上冲逆,转为香港脚,小续命汤去麻黄、石膏、附子。由平素感受风寒暑湿燥火
之气,因产后血气不足,遂袭于足经,因乘虚而发者,独活寄生汤。
独活寄生汤
独活(一钱) 桑寄生(八分) 杜仲(一钱) 牛膝(一钱) 细辛(七分) 秦艽(一钱) 白茯苓
(一钱) 白芍(一钱,酒炒) 肉桂(六分) 川芎(八分) 防风(七分) 人参(八分) 炙甘草
(七分) 熟地(一钱) 当归(一钱) 共为粗末,水煎服。
产后遍身疼痛,因早劳动行走,致气血升降失常,留滞于关节间,筋脉牵引,或手足拘挛,
不能伸屈,故遍身肢节作疼,宜趁痛散。恶露不净,流于遍身肢节,腰脚关节等处作痛,宜
如神汤。
趁痛散 治败血流经。
当归(一钱) 肉桂(八分) 白术(一钱,炒) 牛膝(一钱) 黄 (一钱) 独活(八分) 薤白
(一钱) 寄生(一钱)
姜三片,水煎服。
如神汤 治肢节疼痛。
浓朴(一钱,炒) 半夏(六分) 枳壳(七分,炒) 白芍(八分,炒) 木香(六分) 肉桂(六
分) 陈皮(六分) 茯苓(六分) 人参(六分) 甘草(五分) 苍术(一钱,炒) 茴香(一钱,
炒) 香附(七分,醋炒) 桔梗(八分) 干姜(六分) 川芎(七分) 当归(一钱) 白芷(八分
)木瓜(六分) 桃仁(六分)
水煎服。
产后出现心胸烦闷,气机上逆,进而发展为香港脚(一种以足胫肿重、软弱无力为主要表现的疾病),治疗应选用小续命汤,但需去除其中的麻黄、石膏和附子。这是因为患者平素感受了风、寒、暑、湿、燥、火六淫之气,由于产后气血亏虚,邪气乘虚侵袭足部经络,从而引发此病,治疗应选用独活寄生汤。
独活寄生汤
独活(一钱) 桑寄生(八分) 杜仲(一钱) 牛膝(一钱) 细辛(七分) 秦艽(一钱) 白茯苓(一钱) 白芍(一钱,酒炒) 肉桂(六分) 川芎(八分) 防风(七分) 人参(八分) 炙甘草(七分) 熟地黄(一钱) 当归(一钱)。将上述药材共研为粗末,加水煎煮后服用。
产后全身疼痛,是因为过早劳动行走,导致气血升降功能失常,滞留于关节之间,牵拉筋脉,或者出现手足拘挛,不能伸展屈曲,因此全身肢节都感到疼痛,适宜趁痛散。如果恶露(产后子宫内排出的余血浊液)未排干净,流注到全身肢节、腰部和脚部关节等处引起疼痛,适宜如神汤。
趁痛散 用于治疗败血流入经络。
当归(一钱) 肉桂(八分) 白术(一钱,炒) 牛膝(一钱) 黄芪(一钱) 独活(八分) 薤白(一钱) 桑寄生(一钱)。加生姜三片,加水煎煮后服用。
如神汤 用于治疗肢节疼痛。
厚朴(一钱,炒) 半夏(六分) 枳壳(七分,炒) 白芍(八分,炒) 木香(六分) 肉桂(六分) 陈皮(六分) 茯苓(六分) 人参(六分) 甘草(五分) 苍术(一钱,炒) 小茴香(一钱,炒) 香附(七分,醋炒) 桔梗(八分) 干姜(六分) 川芎(七分) 当归(一钱) 白芷(八分) 木瓜(六分) 桃仁(六分)。加水煎煮后服用。
Postpartum heat and oppression, with qi rushing upward and counterflow, transforming into Hongkejiao (a condition characterized by swelling and heaviness of the lower legs and weakness), should be treated with Xiaoxuming Tang (Minor Continuation Life Decoction), removing Ephedrae Herba (Mahuang, 麻黄), Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏), and Aconiti Lateralis Radix Praeparata (Fuzi, 附子). This occurs because the patient was previously affected by the pathogenic factors of wind, cold, summer-heat, dampness, dryness, and fire. Due to the deficiency of blood and qi after childbirth, these pathogens invade the foot meridians, taking advantage of the deficiency to manifest. In such cases, Duhuo Jisheng Tang (Angelicae Pubescentis and Taxillus Decoction) is indicated.
Duhuo Jisheng Tang (Angelicae Pubescentis and Taxillus Decoction)
Du Huo (1 qian) Sang Ji Sheng (8 fen) Du Zhong (1 qian) Niu Xi (1 qian) Xi Xin (7 fen) Qin Jiao (1 qian) Bai Fu Ling (1 qian) Bai Shao (1 qian, stir-fried with wine) Rou Gui (6 fen) Chuan Xiong (8 fen) Fang Feng (7 fen) Ren Shen (8 fen) Zhi Gan Cao (7 fen) Shu Di Huang (1 qian) Dang Gui (1 qian). Grind all ingredients into a coarse powder, decoct in water, and take orally.
Generalized body pain after childbirth, caused by early labor and walking, leads to abnormal ascending and descending of qi and blood, which stagnate between the joints, pulling on the sinews and vessels. This may result in spasms or contractures of the hands and feet, preventing extension and flexion, thus causing pain throughout the body and joints. The appropriate formula is Chengtong San. If lochia (postpartum uterine discharge) is not cleared completely and flows into the generalized body, limbs, joints, waist, and feet, causing pain, Rushen Tang is indicated.
Chengtong San (Pain-Relieving Powder) Treats敗血 (stagnant blood) flowing through the meridians.
Dang Gui (1 qian) Rou Gui (8 fen) Bai Zhu (1 qian, stir-fried) Niu Xi (1 qian) Huang Qi (1 qian) Du Huo (8 fen) Xie Bai (1 qian) Sang Ji Sheng (1 qian). Add three slices of fresh ginger, decoct in water, and take orally.
Rushen Tang (Miraculous God Decoction) Treats joint pain.
Hou Po (1 qian, stir-fried) Ban Xia (6 fen) Zhi Ke (7 fen, stir-fried) Bai Shao (8 fen, stir-fried) Mu Xiang (6 fen) Rou Gui (6 fen) Chen Pi (6 fen) Fu Ling (6 fen) Ren Shen (6 fen) Gan Cao (5 fen) Cang Zhu (1 qian, stir-fried) Hui Xiang (1 qian, stir-fried) Xiang Fu (7 fen, stir-fried with vinegar) Jie Geng (8 fen) Gan Jiang (6 fen) Chuan Xiong (7 fen) Dang Gui (1 qian) Bai Zhi (8 fen) Mu Gua (6 fen) Tao Ren (6 fen). Decoct in water and take orally.