一论冬月正伤寒。头疼发热恶寒。项脊强重。脉浮紧无汗。是足太阳膀胱经表症。若头
如斧劈。身似火炙者。宜此方。
升阳发表汤
麻黄(一钱) 杏仁(三钱) 桂枝(一钱)
川芎(一钱五分) 白芷(二钱) 羌活(二钱) 防风(一钱五分) 升麻(八分)
上锉。姜、葱、豆豉。水煎。热服出汗。汗出药止。勿多服。
一论冬月正伤风。头疼发热恶寒。鼻塞项脊强重。脉浮缓自汗。为表症也。此足太阳膀
胱经受邪。当实表散邪。无汗者不可服。
疏邪实表汤
桂枝(一钱) 白术(一钱五分去芦) 芍药(二钱) 甘草(一钱) 防风(一钱五分) 羌
活(二钱) 川芎
上锉。生姜三片。枣二枚。水煎温服。汗不止。加黄 蜜水炒。喘加柴胡八分。杏仁
三钱。胸中饱闷。加枳壳一钱。麸炒去穣。桔梗八分。
一论春夏秋。非时感冒暴寒。头疼。发热恶寒。无汗。脊强。脉浮紧。此足太阳膀胱受
邪。是
表症。宜发表。不与冬时正伤寒同治法。此方非独治三时暴寒。春可治温。夏可治热。秋可
治湿。治杂病亦有神也。可代麻黄汤、桂枝汤、大青龙汤、各半汤。乃太阳经神药也。
羌活冲和汤(又名神解散。)
苍术(泔制一钱) 羌活(一钱) 防风(一钱五分) 川芎(一钱五分) 白芷(一钱) 细
辛(二分) 黄芩(一钱) 生地(一钱) 甘草(二分)
上锉。生姜、葱白。水煎。热服出汗。胸中饱闷。加枳壳去穣。桔梗去芦。夏月。加
石膏、知母。有汗。去苍术。加白术。再不止。去细辛。加黄 蜜炙。如再不止。以小柴
胡汤加桂枝、芍药一钱。名神术汤。不作汗。加苏叶。
一论足阳明胃经。身热。鼻干不眠。微恶寒。头痛。眼眶痛。脉微洪。宜解肌。此属阳
明经病。其正阳明腑病。别有治法。
柴葛解肌汤
柴胡(八分) 黄芩(二钱) 芍药(二钱) 葛根(二钱) 羌活(二钱) 石膏(三钱)
桔梗(八分) 甘草(八分) 白芷(一钱)
上锉。姜、枣煎服。本经无汗恶寒。去黄芩。加麻黄一钱。
一论足少阳胆经。耳聋胁痛。寒热。呕而口苦。脉来弦数。属半表半里。宜和解。此胆
经无出入。有三禁。不可汗下利小便也。
柴胡双解散(即小柴胡汤)
柴胡(一钱) 黄芩(二钱) 半夏(二钱汤泡) 人参(二钱) 甘草(八分) 白茯苓(三钱
)白芍药(二钱)
上锉散。姜、枣煎。呕。加陈皮一钱五分。竹茹四钱。姜汁。痰多。加栝蒌三钱。贝
母三钱。口干。加知母一钱五分。石膏三钱。心中饱闷。加桔梗三分。枳壳一钱。心
下痞满。加枳实二钱。黄连八分。内热甚。错语心烦。不得眠。合黄连解毒汤。小便不利
大便泄泻。合四苓散。夹热而利。加炒黄连八分。白芍二钱。
一论足太阴脾经。腹满而痛。咽干而渴。手足温。脉沉而有力。此因热邪从阳经传入阴
经也。
桂枝大黄汤
桂枝(一钱) 大黄(二钱) 芍药(二钱) 甘草(八分) 枳实(二钱) 柴胡(八分)
上锉。生姜煎。临服。加槟榔磨水二匙入药。温服。
一论伤寒。自受其寒。病直中阴经是也。初得病无热。无头痛。止有腹痛。怕寒厥冷。
或下利呕吐不渴。脉沉迟无力。
加味理中汤
人参(三钱) 白术(一钱五分) 干姜(一钱炮) 甘草(八分) 肉桂(八分) 陈皮(一钱
五分)
上锉。生姜三片。水煎。临服。加木香磨一匙姜汁同服。
一论足太阴脾经腹满。身目发黄。小便不利。大便实。发渴。或头汗至颈而还。脉来沉
重者。宜此方。
茵陈将军汤
茵陈 大黄 栀子 黄芩 枳实(各一钱) 甘草梢(三分) 滑石末(二钱) 浓朴(八分)
上锉。滚水煎。热服。以利为度。但头汗出。身无汗。小便不利。渴饮水浆。身目发黄
小便不利。宜此药调下五苓散。
一论伤寒小水不利。小腹满。或下焦蓄热。或引饮过多。或小水短赤而涩。脉沉数者。
以利小便为先。惟汗后亡津液。与阳明汗多者。则以利小便为戒。
导赤饮
茯苓(三钱) 猪苓(二钱) 泽泻(二钱) 桂枝(八分) 白术(一钱五分) 甘草(八分)
滑石(三钱) 山栀(三钱)
上锉散。生姜一片。灯心十根。入盐二字调服。中湿身目黄者。加茵陈三钱。水结胸症
加木通二钱。灯心十根。如小水不利。而见头汗出者。乃阳脱也。如得病起无热。多谵
语。烦燥不安。精采不与人相当。此药治之。
一论伤寒。邪热传里。大便结实。口燥咽干。怕热谵语。揭衣狂妄。扬手掷足。斑黄阳
厥。
潮热自汗。胸腹满硬。绕脐疼痛等症。可代大小承气、调胃承气、三一承气、大柴胡、大陷
胸等汤之神药也。谵语妄语。身当有热。脉宜洪大。手足厥冷。脉沉细而微者死。
六一顺气汤
柴胡(八分) 黄芩(二钱) 芍药(二钱) 枳实(二钱) 浓朴(八分) 大黄(二钱) 芒
硝(一钱) 甘草(八分)
上锉散。水煎。临服。入铁锈水二匙调服。
一论身热。渴而有汗不解。或经汗过。渴不解者。脉来微洪。无渴不可服。
如神白虎汤
石膏(三钱) 知母(一钱五分) 甘草(八分) 糯米(一撮) 人参(二钱) 麦门冬(三钱
)五味子(四分) 山栀子(三钱) 天花粉(四钱)
上锉。生姜一片。枣一枚。淡竹叶十片。同煎。温症热不退而大便溏者。根据此方加苍术
一钱。
一论阳毒发斑。身黄如涂朱。眼珠如火。狂叫欲走。六脉洪数。烦渴不堪。鼻干面赤齿
黄。
过经不解。已成坏病。表里皆然。欲发其汗。病热不退。又复下之。大便遂频。小便不利。
亦有错治温病而成此症者。又治汗下后。三焦生热。脉洪谵语。昼夜喘息。鼻时加衄。狂叫
欲死者。
三黄石膏汤
黄连(八分) 黄芩(二钱) 黄柏(二钱) 栀子(三钱) 麻黄(一钱)
石膏(三钱) 豆豉(二钱)
上锉。生姜 细茶煎服。
一治伤寒发黄症。身口俱黄如金色。小便如浓煎柏汁。诸药不效者。
茵陈退黄散
柴胡(八分) 升麻(八分) 茵陈(二钱) 龙胆草(二钱) 木通(二钱) 甘草(八分) 滑
石(三钱) 黄连(八分) 黄芩(二钱) 栀子(三钱) 黄柏(一钱五分)
上锉散。灯草煎服。大便实。加大黄一钱。目睛黄。倍龙胆草。虚弱人。加人参三钱
外用生姜捣烂。时时于黄处擦之。其黄自退。
一论阳毒发斑。狂妄乱言。大喝叫喊。面赤脉数有力。发斑发黄。大渴。大便燥实。上
气喘急。舌卷囊缩者难治。
三黄巨胜汤
石膏(三钱) 黄芩(二钱) 黄连(八分) 黄柏(二钱) 甘草(八分) 大黄(二钱) 芒硝(一
钱) 枳实(二钱)
上锉。姜、枣煎。
一论两感伤寒。头疼身热恶寒。舌干口燥。以阳先受病者。先以此汤投之。如阴先受病
者。当先以六一顺气汤攻里下之。如里先下利。身体痛者。又当以回阳救急汤。
冲和灵宝饮
羌活(二钱) 防风(一钱五分) 生地黄(四钱) 川芎(一钱五分) 细辛(八分) 甘草(
八分)
黄芩(二钱) 柴胡(八分) 白芷(二钱) 葛根(二钱) 石膏(三钱)
上锉。姜、枣煎服。加薄荷十片。煎一沸。热服。中病即止。冬月。去黄芩、石膏。加
麻黄。
一论热邪传里。热蓄膀胱。其人如狂。小水自利。大便黑。小腹满痛。身目黄。
谵语燥渴。为蓄血症。脉沉有力。宜此下尽黑物则愈。未服前而血自下者为欲愈。不必服。
桃仁承气汤
桃仁(八分) 桂枝(一钱) 大黄(二钱) 芒硝(一钱) 柴胡(八分) 甘草(八分) 青皮
(一钱五分) 枳实(二钱) 芍药(二钱) 当归(三钱)
上锉。姜、枣煎。临服。入苏木二钱。煎二沸。热服。
一论热邪传里。里实表虚。血热不散。热气乘虚。出于皮肤而为斑也。轻如疹子。重如
锦纹
重甚则斑斓皮肤。或本属阳。误投热药。或当汗不汗。当下不下。或下后未解者。皆能致
此。不可发汗。重令开泄。更加斑斓也。其或大便自利。怫郁短气。燥粪不通。黑斑。主不
治。凡汗下不解。耳聋足冷。烦闷咳呕。便是发斑之候。
消斑青黛饮
柴胡(八分) 玄参(三钱) 黄连(八分) 知母(一钱五分) 石膏(三钱) 甘草(八分)
生地黄(三钱) 山栀子(三钱) 犀角(五分) 青黛(八分) 人参(三钱)
上锉。姜、枣煎。临熟。入醋一匙服之。大便实。去人参。加大黄一钱。
一论鼻血成流不止者。或热毒入胃。吐血不止者并治。若见耳目口鼻并出血者。则为上
厥下竭。不治之症也。
生地芩连汤
生地黄(四钱) 柴胡(八分) 黄连(八分) 黄芩(二钱) 犀角(五分) 山栀子(三钱)
甘草
(八分) 川芎(一钱五分) 桔梗(八分) 芍药(二钱)
上锉。枣煎。临服。入捣韭汁、磨墨各一匙。调之温服。
一论烦躁。渴欲饮水。水入不下者。属瘀血在上焦。则邪热入里也。
加减犀角地黄汤
犀角(五分) 生地黄(三钱) 当归(三钱) 黄连(八分) 苦参(二钱) 甘草(八分) 枳
壳(一钱) 桔梗(八分) 赤芍(二钱) 红花(八分) 牡丹皮(三钱)
上锉。生姜一片。临服。入藕汁二匙。如无。韭汁亦可。
一论有伤寒衄血。将解未净。或热极及吐血不尽。医不知其症。遂用凉药之剂。止住其
衄血。留积于心胸之分。故满痛而成血结胸也。用加减犀角地黄汤治之。
一论伤寒初起。无头痛。无身热。便就怕寒。四肢厥冷。或过于肘膝。或腹痛吐泻。或
口吐
白沫。或流冷涎。或战栗面如刀刮。引衣蜷卧。不渴。脉沉迟无力。即是寒中阴经真寒症。
不从阳经传来。
回阳救急汤
大附子(八分制) 干姜(八分) 人参(二钱) 肉桂(五分) 半夏(二钱) 五味子(四分)
白茯苓(三钱) 甘草(八分炙) 白米(一撮炒) 陈皮(一钱五分)
上锉。姜、枣煎服。无脉者。加猪胆汁一匙。呕吐不止。加姜汁。泄泻不止。加升麻
八分。黄 二钱。呕泄吐沫。或有小腹痛。加盐炒吴茱萸。
一论阴极发躁。微渴面赤。欲坐卧于泥水井中。脉沉迟无力。或脉全无欲绝者。不可服
凉药
若误认为热症而用凉药。死不可复生矣。服热药而躁不止者。宜再服。躁自定矣。决不可
服凉药。
回阳返本汤
大附子(八分面裹火煨去皮脐) 干姜(八分炒) 甘草(八分炙) 人参(二钱) 肉桂(五
分) 麦门冬(三钱) 五味子(四分) 陈皮(一钱五分) 腊茶(一钱)
上锉。姜、枣煎。临服。入蜜二匙。顿合服之。无脉。加猪胆汁一匙。呕者。入姜汁炒
半夏二钱。
一论伤寒瘥后。昏沉发热。渴而谵语失神。及百合、劳复、食复等症。
柴胡百合汤
柴胡(八分) 人参(二钱) 黄芩(二钱) 百合(三钱) 知母(一钱五分) 茯苓(三钱)
芍药(二钱) 鳖甲(三钱) 甘草(八分)
上锉。姜、枣煎。临服。入生地黄捣汁一匙。温服。
一论伤寒重感寒湿。则成刚柔二痉。头面赤。项强直。手足搐。头摇口噤背张。与螈
同治法。
如圣饮
羌活(二钱) 防风(一钱五分) 川芎(一钱五分) 白芷(二钱) 柴胡(八分) 甘草(一
钱) 芍药(二钱) 当归(三钱) 乌药(二钱) 半夏(二钱) 黄芩(二钱)
上锉散。生姜三片。水煎。临服。入姜汁、竹沥。温服。有汗是柔痉。加白术一钱五分
桂枝八分。无汗是刚痉。加麻黄一钱。苍术一钱五分。口噤切牙者。大便实。用大黄利
之。
一论汗下后。头眩振振欲倒地。及肉 筋惕。或大汗后。卫虚亡阳。汗出不止。或下后
利不止。脉来无力。
温经益元汤
大附子(八分制) 人参(二钱) 白术(一钱五分去芦炒) 甘草(八分炙) 白芍(二钱炒)
当归(三钱酒炒) 黄 (蜜炒二钱) 生地黄(四钱) 干姜(八分) 肉桂(五分)
上锉。姜、枣、糯米炒。水煎。温服。
一论伤寒瘥后。血气未平。劳动助热。复还于经络。因与妇人交接淫欲而复发。不易有
病者
谓之劳复。因交接淫欲而无病患反得病者。谓之阴阳易。予曾见舌出数寸而死者多矣。此
症最难治。然瘥后发大热。昏沉错语失神。小腹绞痛。头不能举。足不能移。眼中生花。百
节解散。热气冲胸。男子则阴肿入腹刺痛。妇人则里急腰胯重。引腹内痛。此男女劳复。
阴阳易也。宜服。
逍遥汤
人参(三钱) 知母(二钱) 竹青(三钱) 滑石(三钱) 生地黄(四钱) 柴胡(八分) 犀
角(五分) 如卵缩腹痛。再加黄连一钱。甘草一钱。
上锉。姜、枣煎。临服。入烧KT 裆末一钱半。调服。有汗出为效。汗不出。再服。以小
水
【关于冬季感受正伤寒的论述】头痛、发热、恶寒,项部和脊背僵硬沉重,脉象浮紧且无汗。这是足太阳膀胱经的表证。如果头痛如斧劈般剧烈,身体感觉如火烤一般,适宜使用此方。
升阳发表汤
麻黄(一钱) 杏仁(三钱) 桂枝(一钱)
川芎(一钱五分) 白芷(二钱) 羌活(二钱) 防风(一钱五分) 升麻(八分)
以上药材切碎,加入生姜、葱白、豆豉,用水煎煮。热服以取汗。出汗后停药,不要多服。
【关于冬季感受正伤风的论述】头痛、发热、恶寒,鼻塞,项部和脊背僵硬沉重,脉象浮缓且有自汗。这属于表证。这是足太阳膀胱经受邪,应当充实体表以驱散邪气。无汗者不可服用此方。
疏邪实表汤
桂枝(一钱) 白术(一钱五分,去芦头) 芍药(二钱) 甘草(一钱) 防风(一钱五分) 羌活(二钱) 川芎
以上药材切碎,加入生姜三片、大枣两枚,用水煎煮后温服。如果汗出不止,加入用蜂蜜水炒制的黄芪;如果气喘,加入柴胡八分、杏仁三钱;如果胸中饱闷,加入麸炒去瓤的枳壳一钱、桔梗八分。
【关于春夏秋季非时感冒暴寒的论述】头痛,发热恶寒,无汗,脊背僵硬,脉象浮紧。这是足太阳膀胱经受邪,属于表证,适宜发汗解表。其治疗方法与冬季的正伤寒不同。此方不仅治疗这三个季节的暴寒,春季可治温病,夏季可治热病,秋季可治湿病,治疗杂病也有神奇效果。可以代替麻黄汤、桂枝汤、大青龙汤、各半汤,是治疗太阳经的神效药物。
羌活冲和汤(又名神解散。)
苍术(泔水制一钱) 羌活(一钱) 防风(一钱五分) 川芎(一钱五分) 白芷(一钱) 细辛(二分) 黄芩(一钱) 生地(一钱) 甘草(二分)
以上药材切碎,加入生姜、葱白,用水煎煮。热服以取汗。如果胸中饱闷,加入去瓤的枳壳、去芦头的桔梗。夏季,加入石膏、知母。如果有汗,去掉苍术,加入白术。如果汗仍不止,去掉细辛,加入蜜炙黄芪。如果仍不止,用小柴胡汤加桂枝、芍药各一钱,名为神术汤。如果不发汗,加入苏叶。
【关于足阳明胃经的论述】身体发热,鼻干失眠,轻微恶寒,头痛,眼眶痛,脉象微洪。适宜解肌发表。这属于阳明经病。其真正的阳明腑病,另有治疗方法。
柴葛解肌汤
柴胡(八分) 黄芩(二钱) 芍药(二钱) 葛根(二钱) 羌活(二钱) 石膏(三钱)
桔梗(八分) 甘草(八分) 白芷(一钱)
以上药材切碎,加入姜、枣煎服。如果是本经无汗恶寒,去掉黄芩,加入麻黄一钱。
【关于足少阳胆经的论述】耳聋胁痛,寒热往来,呕吐且口苦,脉象弦数。属于半表半里证,适宜和解。此胆经病没有出入之变,有三禁:不可发汗、不可攻下、不可利小便。
柴胡双解散(即小柴胡汤)
柴胡(一钱) 黄芩(二钱) 半夏(二钱,汤泡) 人参(二钱) 甘草(八分) 白茯苓(三钱) 白芍药(二钱)
以上药材切碎成散剂,加入姜、枣煎煮。呕吐,加入陈皮一钱五分、竹茹四钱、姜汁。痰多,加入栝蒌三钱、贝母三钱。口干,加入知母一钱五分、石膏三钱。心中饱闷,加入桔梗三分、枳壳一钱。心下痞满,加入枳实二钱、黄连八分。内热严重,胡言乱语心烦,无法入睡,合用黄连解毒汤。小便不利,大便泄泻,合用四苓散。夹热而利,加入炒黄连八分、白芍二钱。
【关于足太阴脾经的论述】腹部胀满而痛,咽干口渴,手足温暖,脉象沉而有力。这是因为热邪从阳经传入阴经所致。
桂枝大黄汤
桂枝(一钱) 大黄(二钱) 芍药(二钱) 甘草(八分) 枳实(二钱) 柴胡(八分)
以上药材切碎,加入生姜煎煮。临服用槟榔磨成的水两匙加入药中,温服。
【关于伤寒直中阴经的论述】直接感受寒气,病邪直中阴经。初得病时无发热,无头痛,只有腹痛,怕冷四肢厥冷,或者下利呕吐且不渴,脉象沉迟无力。
加味理中汤
人参(三钱) 白术(一钱五分) 干姜(一钱,炮制) 甘草(八分) 肉桂(八分) 陈皮(一钱五分)
以上药材切碎,加入生姜三片,用水煎煮。临服用木香磨的一匙姜汁同服。
【关于足太阴脾经腹满的论述】腹部胀满,身体和眼睛发黄,小便不利,大便干结,口渴,或者只有头部出汗至颈部而回,脉象沉重的,适宜使用此方。
茵陈将军汤
茵陈 大黄 栀子 黄芩 枳实(各一钱) 甘草梢(三分) 滑石末(二钱) 浓朴(八分)
以上药材切碎,用滚水煎煮,热服,以通利大便为度。如果仅头部出汗,身体无汗,小便不利,口渴饮水,身体眼睛发黄,小便不利,适宜用此药调服五苓散。
【关于伤寒小便不利的论述】小便不利,小腹胀满,或者是下焦蓄热,或者是饮水过多,或者是小便短赤涩痛,脉象沉数的,以利小便为先。只有在发汗后津液亏损,以及阳明病汗多者,才禁止利小便。
导赤饮
茯苓(三钱) 猪苓(二钱) 泽泻(二钱) 桂枝(八分) 白术(一钱五分) 甘草(八分)
滑石(三钱) 山栀(三钱)
以上药材切碎成散剂,加入生姜一片、灯心草十根,加少许盐调服。如果中湿导致身目发黄,加入茵陈三钱。水结胸证,加入木通二钱、灯心草十根。如果小便不利而见头部出汗,这是阳气外脱。如果得病起就没有发热,多胡言乱语,烦躁不安,精神萎靡不与常人相当,此药可治疗。
【关于伤寒邪热传里的论述】邪热传入体内,大便结实,口燥咽干,怕热胡言乱语,掀开衣服狂妄奔跑,扬手掷脚,斑黄阳厥,潮热自汗,胸腹满硬,绕脐疼痛等症状。这是可以代替大小承气汤、调胃承气汤、三一承气汤、大柴胡汤、大陷胸汤等的神效药物。胡言乱语妄语,身体应当有热,脉象宜洪大。如果手足厥冷,脉象沉细而微弱,则预后不良(死)。
六一顺气汤
柴胡(八分) 黄芩(二钱) 芍药(二钱) 枳实(二钱) 浓朴(八分) 大黄(二钱) 芒硝(一钱) 甘草(八分)
以上药材切碎成散剂,用水煎煮。临服用铁锈水两匙调服。
【关于身热渴而有汗不解的论述】身体发热,口渴且有汗但病不解,或者经过发汗后,口渴仍未解除,脉象微洪。如果没有口渴,不可服用。
如神白虎汤
石膏(三钱) 知母(一钱五分) 甘草(八分) 糯米(一撮) 人参(二钱) 麦门冬(三钱) 五味子(四分) 山栀子(三钱) 天花粉(四钱)
以上药材切碎,加入生姜一片、大枣一枚、淡竹叶十片,同煎。如果是温病热不退且大便溏薄者,依据此方加入苍术一钱。
【关于阳毒发斑的论述】身体黄如涂朱砂,眼珠如火,狂叫欲跑,六脉洪数,烦渴不堪,鼻干面赤齿黄。病程超过一经未解,已成坏病,表里皆受邪。想要发汗,病热不退,又再次攻下,大便于是频繁,小便不利。也有误治温病而成此症的。还有治疗发汗攻下后,三焦生热,脉洪大胡言乱语,昼夜喘息,鼻子不时出血,狂叫欲死的。
三黄石膏汤
黄连(八分) 黄芩(二钱) 黄柏(二钱) 栀子(三钱) 麻黄(一钱)
石膏(三钱) 豆豉(二钱)
以上药材切碎,加入生姜、细茶煎服。
【治疗伤寒发黄症】身体和口唇都黄如金色,小便像浓煎的柏树汁,各种药物无效的。
茵陈退黄散
柴胡(八分) 升麻(八分) 茵陈(二钱) 龙胆草(二钱) 木通(二钱) 甘草(八分) 滑石(三钱) 黄连(八分) 黄芩(二钱) 栀子(三钱) 黄柏(一钱五分)
以上药材切碎成散剂,用灯心草煎服。大便干结,加大黄一钱。眼睛发黄,加倍龙胆草。体虚的人,加入人参三钱。外用生姜捣烂,时时在发黄处擦拭,黄色自然消退。
【关于阳毒发斑的论述】狂妄乱语,大喝叫喊,面赤脉数有力,发斑发黄,大渴,大便燥实,上气喘急,舌卷囊缩的难治。
三黄巨胜汤
石膏(三钱) 黄芩(二钱) 黄连(八分) 黄柏(二钱) 甘草(八分) 大黄(二钱) 芒硝(一钱) 枳实(二钱)
以上药材切碎,加入姜、枣煎服。
【关于两感伤寒的论述】头痛身热恶寒,舌干口燥。如果是阳经先受病,先用此汤投服。如果是阴经先受病,应当先用六一顺气汤攻里下之。如果里先下利,身体痛的,又当用回阳救急汤。
冲和灵宝饮
羌活(二钱) 防风(一钱五分) 生地黄(四钱) 川芎(一钱五分) 细辛(八分) 甘草(八分)
黄芩(二钱) 柴胡(八分) 白芷(二钱) 葛根(二钱) 石膏(三钱)
以上药材切碎,加入姜、枣煎服。加入薄荷十片,煎一沸,热服。中病即止。冬季,去掉黄芩、石膏,加入麻黄。
【关于热邪传里蓄血的论述】热邪传入体内,热蓄积在膀胱,其人如狂,小便自利,大便黑,小腹胀满痛,身体眼睛发黄,胡言乱语燥渴,这是蓄血症,脉象沉有力,适宜使用此方,排尽黑色瘀血则愈。服药前如果血自行排出,是快要痊愈的迹象,不必服药。
桃仁承气汤
桃仁(八分) 桂枝(一钱) 大黄(二钱) 芒硝(一钱) 柴胡(八分) 甘草(八分) 青皮(一钱五分) 枳实(二钱) 芍药(二钱) 当归(三钱)
以上药材切碎,加入姜、枣煎煮。临服用苏木二钱,煎两沸,热服。
【关于热邪传里发斑的论述】热邪传入体内,里实表虚,血热不散,热气乘虚出于皮肤而形成斑疹。轻的像疹子,重的像锦纹。重则皮肤斑斓。或者原本属阳证,误投热药,或者该发汗不发汗,该攻下不攻下,或者攻下后未解的,都能导致此症。不可发汗,再令开泄,会更加斑斓。如果大便自利,怫郁短气,燥粪不通,黑斑,主不治。凡是汗下不解,耳聋足冷,烦闷咳呕,就是发斑的征候。
消斑青黛饮
柴胡(八分) 玄参(三钱) 黄连(八分) 知母(一钱五分) 石膏(三钱) 甘草(八分)
生地黄(三钱) 山栀子(三钱) 犀角(五分) 青黛(八分) 人参(三钱)
以上药材切碎,加入姜、枣煎煮。临熟时,加入醋一匙服下。大便干结,去掉人参,加大黄一钱。
【关于鼻血不止和吐血的论述】鼻血流个不停,或者热毒入胃吐血不止的,一并治疗。如果见耳目口鼻同时出血,则为上厥下竭,是不治之症。
生地芩连汤
生地黄(四钱) 柴胡(八分) 黄连(八分) 黄芩(二钱) 犀角(五分) 山栀子(三钱)
甘草(八分) 川芎(一钱五分) 桔梗(八分) 芍药(二钱)
以上药材切碎,加入大枣煎煮。临服用捣碎的韭汁、磨墨各一匙,调匀温服。
【关于烦躁渴欲饮水水入不下的论述】属于瘀血在上焦,则邪热入里。
加减犀角地黄汤
犀角(五分) 生地黄(三钱) 当归(三钱) 黄连(八分) 苦参(二钱) 甘草(八分) 枳壳(一钱) 桔梗(八分) 赤芍(二钱) 红花(八分) 牡丹皮(三钱)
以上药材切碎,加入生姜一片。临服用藕汁两匙,如果没有,韭汁也可以。
【关于伤寒衄血留积心胸的论述】有伤寒鼻血,将解未净,或者热极及吐血不尽,医生不知道此症,遂用凉药制剂止住其鼻血,留积在心胸之分,所以满痛而成血结胸。用加减犀角地黄汤治疗。
【关于伤寒初起寒中阴经真寒症的论述】伤寒初起,无头痛,无身热,就怕冷,四肢厥冷,或者超过肘膝,或者腹痛吐泻,或者口吐白沫,或者流冷涎,或者战栗面如刀刮,拉衣蜷卧,不渴,脉象沉迟无力。这就是寒中阴经的真寒症,不是从阳经传来。
回阳救急汤
大附子(八分,制) 干姜(八分) 人参(二钱) 肉桂(五分) 半夏(二钱) 五味子(四分)
白茯苓(三钱) 甘草(八分,炙) 白米(一撮,炒) 陈皮(一钱五分)
以上药材切碎,加入姜、枣煎服。无脉者,加入猪胆汁一匙。呕吐不止,加入姜汁。泄泻不止,加入升麻八分、黄芪二钱。呕泄吐沫,或者有少腹痛,加入盐炒吴茱萸。
【关于阴极发躁的论述】微微口渴面赤,想坐在泥水井中,脉象沉迟无力,或者脉全无欲绝者,不可服凉药。如果误认为热症而用凉药,死亡不可复生。服热药而躁动不止的,宜再服,躁动自然停止。决不可服凉药。
回阳返本汤
大附子(八分,面粉裹火煨去皮脐) 干姜(八分,炒) 甘草(八分,炙) 人参(二钱) 肉桂(五分) 麦门冬(三钱) 五味子(四分) 陈皮(一钱五分) 腊茶(一钱)
以上药材切碎,加入姜、枣煎煮。临服用蜜两匙,顿服。无脉,加入猪胆汁一匙。呕吐者,加入姜汁炒半夏二钱。
【关于伤寒瘥后昏沉发热等的论述】伤寒病愈后,昏沉发热,口渴胡言乱语失神,以及百合病、劳复、食复等症。
柴胡百合汤
柴胡(八分) 人参(二钱) 黄芩(二钱) 百合(三钱) 知母(一钱五分) 茯苓(三钱)
芍药(二钱) 鳖甲(三钱) 甘草(八分)
以上药材切碎,加入姜、枣煎煮。临服用生地黄捣汁一匙,温服。
【关于伤寒重感寒湿成痉病的论述】伤寒再次感受寒湿,则成刚柔二痉。头面赤红,项部强直,手足抽搐,头摇口噤背张,与螈(抽搐)同治法。
如圣饮
羌活(二钱) 防风(一钱五分) 川芎(一钱五分) 白芷(二钱) 柴胡(八分) 甘草(一钱) 芍药(二钱) 当归(三钱) 乌药(二钱) 半夏(二钱) 黄芩(二钱)
以上药材切碎成散剂,加入生姜三片,用水煎煮。临服用姜汁、竹沥,温服。有汗的是柔痉,加入白术一钱五分、桂枝八分。无汗的是刚痉,加入麻黄一钱、苍术一钱五分。口噤切牙的,大便干结,用大黄通利它。
【关于汗下后头眩振振欲倒地的论述】以及肌肉跳动筋惕,或者大汗后,卫气虚弱亡阳,汗出不止,或者攻下后利不止,脉象无力的。
温经益元汤
大附子(八分,制) 人参(二钱) 白术(一钱五分,去芦头炒) 甘草(八分,炙) 白芍(二钱,炒)
当归(三钱,酒炒) 黄芪(蜜炒二钱) 生地黄(四钱) 干姜(八分) 肉桂(五分)
以上药材切碎,加入姜、枣、糯米炒,用水煎煮,温服。
【关于伤寒瘥后劳复阴阳易的论述】伤寒病愈后,血气未平,劳动助热,复发于经络,因与妇人交接淫欲而复发,不易有病的,称为劳复。因交接淫欲而无病患反得病的,称为阴阳易。我曾见过舌头伸出数寸而死的人很多。此症最难治。然而病愈后发大热,昏沉错语失神,小腹绞痛,头不能举,脚不能移,眼中生花,百节解散,热气冲胸,男子则阴肿入腹刺痛,妇人则里急腰胯重,牵引腹内痛,这是男女劳复、阴阳易。适宜服用逍遥汤。
逍遥汤
人参(三钱) 知母(二钱) 竹青(三钱) 滑石(三钱) 生地黄(四钱) 柴胡(八分) 犀角(五分) 如果睾丸收缩腹痛,再加黄连一钱、甘草一钱。
以上药材切碎,加入姜、枣煎煮。临服用烧裤裆灰末一钱半,调服。有汗出为有效。汗不出,再服。用小便...
[Discussion on Winter Zheng Shanghan (True Cold Damage)] Headache, fever, aversion to cold, stiffness and heaviness in the neck and spine, floating and tight pulse without sweating. This is a exterior syndrome of the Foot-Taiyang Bladder Meridian. If the headache is severe as if split by an axe, and the body feels as if roasted by fire, this prescription is suitable.
Shengyang Fabiao Tang (Ascending Yang and Expelling Exterior Decoction)
Ephedrae Herba (Mahuang, 麻黄) (1 qian)
Semen Armeniacae Amarum (Xingren, 杏仁) (3 qian)
Cinnamomi Ramulus (Guizhi, 桂枝) (1 qian)
Ligustici Chuanxiong Rhizoma (Chuanxiong, 川芎) (1.5 qian)
Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi, 白芷) (2 qian)
Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo, 羌活) (2 qian)
Saposhnikoviae Radix (Fangfeng, 防风) (1.5 qian)
Astragali Complanati Radix (Shengma, 升麻) (0.8 fen)
Crush the above herbs. Add Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜), Allii Fistulosi Bulbus (Congbai, 葱白), and Fermented Soybean (Douchi, 豆豉). Decoct in water. Take hot to induce sweating. Stop medication once sweating occurs; do not take excessively.
[Discussion on Winter Zheng Shangfeng (True Wind Strike)] Headache, fever, aversion to cold, nasal congestion, stiffness and heaviness in the neck and spine, floating and slow pulse with spontaneous sweating. This belongs to an exterior syndrome. This is pathogen invasion of the Foot-Taiyang Bladder Meridian; one should strengthen the exterior to scatter the pathogen. It is contraindicated for those without sweating.
Shuxie Shibiao Tang (Scattering Pathogens and Strengthening Exterior Decoction)
Cinnamomi Ramulus (Guizhi, 桂枝) (1 qian)
Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu, 白术) (1.5 qian, remove radix)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (1 qian)
Saposhnikoviae Radix (Fangfeng, 防风) (1.5 qian)
Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo, 羌活) (2 qian)
Ligustici Chuanxiong Rhizoma (Chuanxiong, 川芎)
Crush the above herbs. Add three slices of Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and two Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Decoct in water and take warm. If sweating does not stop, add Astragali Radix (Huangqi, 黄芪) stir-fried with honey water. If panting, add Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) 0.8 fen and Semen Armeniacae Amarum (Xingren, 杏仁) 3 qian. If chest fullness and oppression, add Aurantii Fructus (Zhike, 枳壳) 1 qian stir-fried with bran and pith removed, and Platycodonis Radix (Jiegeng, 桔梗) 0.8 fen.
[Discussion on Non-seasonal Exposure to Sudden Cold in Spring, Summer, and Autumn] Headache, fever, aversion to cold, no sweating, spinal stiffness, floating and tight pulse. This is pathogen invasion of the Foot-Taiyang Bladder Meridian, belonging to an exterior syndrome, suitable for inducing sweating. The treatment method differs from Winter Zheng Shanghan. This formula treats not only sudden cold in these three seasons but also Warm diseases in Spring, Heat diseases in Summer, and Damp diseases in Autumn; it is miraculous for treating miscellaneous diseases. It can replace Mahuang Tang, Guizhi Tang, Da Qinglong Tang, and Banxia Xixin Tang, being a divine medicine for the Taiyang Meridian.
Qianghuo Chonghe Tang (Qianghuo Harmonizing Decoction, also known as Shenjiesan)
Atractylodis Rhizoma (Cangzhu, 苍术) (1 qian, prepared with rice wash water)
Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo, 羌活) (1 qian)
Saposhnikoviae Radix (Fangfeng, 防风) (1.5 qian)
Ligustici Chuanxiong Rhizoma (Chuanxiong, 川芎) (1.5 qian)
Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi, 白芷) (1 qian)
Asari Radix et Rhizoma (Xixin, 细辛) (0.2 fen)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (1 qian)
Rehmanniae Radix (Shengdi, 生地) (1 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.2 fen)
Crush the above herbs. Add Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Allii fistulosi Bulbus (Congbai, 葱白). Decoct in water. Take hot to induce sweating. If chest fullness, add Aurantii Fructus (Zhike, 枳壳) with pith removed and Platycodonis Radix (Jiegeng, 桔梗) with radix removed. In summer, add Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) and Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu, 知母). If sweating, remove Cangzhu and add Baizhu. If sweating still persists, remove Xixin and add Astragali Radix (Huangqi, 黄芪) stir-fried with honey. If still not stopping, use Xiaochaihu Tang (Minor Bupleurum Decoction) with Cinnamomi Ramulus (Guizhi, 桂枝) and Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) 1 qian each, named Shenzhu Tang. If no sweating, add Perillae Folium (Suye, 苏叶).
[Discussion on Foot-Yangming Stomach Meridian] Body heat, dry nose, insomnia, slight aversion to cold, headache, orbital pain, slightly surging pulse. Suitable for resolving the muscle layer. This belongs to Yangming Meridian disease. True Yangming Fu-organ disease has separate treatment methods.
Chaige Jiexu Tang (Bupleurum and Kudzu Resolving Muscle Decoction)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Puerariae Lobatae Radix (Gegen, 葛根) (2 qian)
Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo, 羌活) (2 qian)
Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) (3 qian)
Platycodonis Radix (Jiegeng, 桔梗) (0.8 fen)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi, 白芷) (1 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). For this meridian with no sweating and aversion to cold, remove Huangqin and add Ephedrae Herba (Mahuang, 麻黄) 1 qian.
[Discussion on Foot-Shaoyang Gallbladder Meridian] Deafness, hypochondriac pain, alternating chills and fever, vomiting with bitter taste in mouth, wiry and rapid pulse. Belongs to half-exterior half-interior syndrome, suitable for harmonizing. This Gallbladder Meridian disease has three prohibitions: no sweating, no purging, no promoting urination.
Chaihu Shuangjie San (Bupleurum Double-Resolving Powder, i.e., Xiaochaihu Tang)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (1 qian)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Pinelliae Rhizoma (Banxia, 半夏) (2 qian, soaked in boiling water)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (2 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Poria (Baifuling, 白茯苓) (3 qian)
Paeoniae Radix Alba (Baishaoyao, 白芍药) (2 qian)
Crush into powder. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). For vomiting, add Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi, 陈皮) 1.5 qian, Bambusae Caulis in Taenia (Zhuru, 竹茹) 4 qian, and Zingiberis Succus (Jiangzhi, 姜汁). For excessive phlegm, add Trichosanthis Fructus (Gualou, 栝蒌) 3 qian and Fritillariae Thunbergii Bulbus (Beimu, 贝母) 3 qian. For dry mouth, add Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu, 知母) 1.5 qian and Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) 3 qian. For chest fullness, add Platycodonis Radix (Jiegeng, 桔梗) 0.3 fen and Aurantii Fructus (Zhike, 枳壳) 1 qian. For epigastric stuffiness and fullness, add Aurantii Fructus Immaturus (Zhishi, 枳实) 2 qian and Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) 0.8 fen. For severe internal heat, delirious speech, irritability, and insomnia, combine with Huanglian Jiedu Tang (Coptis Decoction for Resolving Toxins). For difficult urination and diarrhea, combine with Siling San (Four-Poria Powder). For diarrhea with heat, add stir-fried Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) 0.8 fen and Paeoniae Radix Alba (Baishao, 白芍) 2 qian.
[Discussion on Foot-Taiyin Spleen Meridian] Abdominal fullness and pain, dry throat and thirst, warm hands and feet, deep and forceful pulse. This is due to heat pathogen transmitting from Yang meridians to Yin meridians.
Guizhi Dahuang Tang (Cinnamon Twig and Rhubarb Decoction)
Cinnamomi Ramulus (Guizhi, 桂枝) (1 qian)
Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄) (2 qian)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Aurantii Fructus Immaturus (Zhishi, 枳实) (2 qian)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜). Before taking, add two spoonfuls of Arecae Semen (Binglang, 槟榔) ground in water. Take warm.
[Discussion on Shanghan Direct Invasion of Yin Meridians] Directly contracting cold, pathogen directly invades Yin meridians. Initially, there is no fever or headache, only abdominal pain, aversion to cold, and cold limbs. Or diarrhea, vomiting, no thirst, deep, slow, and weak pulse.
Jiawei Lizhong Tang (Modified Regulate the Middle Decoction)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (3 qian)
Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu, 白术) (1.5 qian)
Zingiberis Rhizoma (Ganjiang, 干姜) (1 qian, processed)
Cinnamomi Cortex (Rougui, 肉桂) (0.8 fen)
Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi, 陈皮) (1.5 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Crush the above herbs. Add three slices of Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜). Decoct in water. Before taking, add one spoonful of Aquilariae Lignum Resinatum (Muxiang, 木香) ground in ginger juice.
[Discussion on Foot-Taiyin Spleen Meridian Abdominal Fullness] Abdominal fullness, yellowing of body and eyes, difficult urination, dry stool, thirst, or only head sweating returning at the neck, heavy pulse. This prescription is suitable.
Yinchen Jiangjun Tang (Artemisia General Decoction)
Artemisiae Scopariae Herba (Yinchen, 茵陈)
Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄)
Gardeniae Fructus (Zhizi, 栀子)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩)
Aurantii Fructus Immaturus (Zhishi, 枳实) (1 qian each)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.3 fen, tip)
Talcum (Huashi, 滑石) (2 qian, powder)
Magnoliae Officinalis Cortex (N Houpo, 浓朴) (0.8 fen)
Crush the above herbs. Decoct in boiling water. Take hot. Stop when bowels move. If only head sweats, body does not, urination is difficult, thirst for drinking, yellowing of body and eyes, difficult urination, take this medicine to regulate Wuling San (Five-Poria Powder).
[Discussion on Difficult Urination in Shanghan] Difficult urination, lower abdominal fullness, or heat accumulation in Lower Jiao, or excessive drinking, or short, red, and painful urination, deep and rapid pulse. Promoting urination is prioritized. However, after sweating with fluid depletion, and in Yangming disease with excessive sweating, promoting urination is prohibited.
Daochi Yin (Guide Out Redness Drink)
Poria (Fuling, 茯苓) (3 qian)
Polyporus (Zhubing, 猪苓) (2 qian)
Alismatis Rhizoma (Zexie, 泽泻) (2 qian)
Cinnamomi Ramulus (Guizhi, 桂枝) (0.8 fen)
Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu, 白术) (1.5 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Talcum (Huashi, 滑石) (3 qian)
Gardeniae Fructus (Shanzhi, 山栀) (3 qian)
Crush into powder. Add one slice of Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜), ten roots of Junci Medulla (Dengxin, 灯心), and a pinch of salt to mix. For dampness causing yellowing of body and eyes, add Artemisiae Scopariae Herba (Yinchen, 茵陈) 3 qian. For Water Accumulation in Chest syndrome, add Akebiae Caulis (Mutong, 木通) 2 qian and ten roots of Junci Medulla (Dengxin, 灯心). If difficult urination with head sweating, this is Yang collapse. If onset without fever, frequent delirious speech, irritability, and spirit lacking vitality, this medicine treats it.
[Discussion on Shanghan Heat Pathogen Transmitting Interior] Heat pathogen transmits interior, hard stool, dry mouth and throat, aversion to heat, delirious speech, throwing clothes off, running wildly, waving hands and kicking feet, macules/yellowing, Yang reversal, tidal fever, spontaneous sweating, chest and abdominal fullness and hardness, periumbilical pain, etc. This is a divine medicine that can replace Dachengqi Tang, Tiaowei Chengqi Tang, Sanyichengqi Tang, Da Chaihu Tang, and Da Xiexiong Tang. Delirious speech implies body heat; pulse should be surging and large. If cold limbs with deep, thin, and faint pulse, prognosis is poor (death).
Liuyi Shunqi Tang (Six-One Smooth Qi Decoction)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Aurantii Fructus Immaturus (Zhishi, 枳实) (2 qian)
Magnoliae Officinalis Cortex (N Houpo, 浓朴) (0.8 fen)
Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄) (2 qian)
Natrii Sulfas (Mangxiao, 芒硝) (1 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Crush into powder. Decoct in water. Before taking, mix with two spoonfuls of Ferrum Rusticum (Tiexiu, 铁锈) water.
[Discussion on Body Heat, Thirst, Sweating without Resolution] Body heat, thirst, sweating but disease not resolved, or after sweating, thirst not resolved, pulse slightly surging. Do not take if no thirst.
Rushen Baihu Tang (Like-God White Tiger Decoction)
Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) (3 qian)
Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu, 知母) (1.5 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Oryza Sativa (Nuomi, 糯米) (a pinch)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (2 qian)
Ophiopogonis Tubera (Mendong, 麦门冬) (3 qian)
Schisandrae Fructus (Wuzi, 五味子) (0.4 fen)
Gardeniae Fructus (Shanzhi, 山栀子) (3 qian)
Trichosanthis Radix (Tianhuafen, 天花粉) (4 qian)
Crush the above herbs. Add one slice of Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜), one Jujubae Fructus (Zao, 大枣), and ten leaves of Lophatheri Herba (Danzhuye, 淡竹叶). Decoct together. For Warm disease with unresolving heat and loose stools, add Atractylodis Rhizoma (Cangzhu, 苍术) 1 qian to this formula.
[Discussion on Yang Toxin Macules] Body yellow like vermilion, eyes like fire, screaming and wanting to run, six pulses surging and rapid, unbearable irritability and thirst, dry nose, red face, yellow teeth. Disease exceeding meridian stages unresolved, becoming damaged disease, affecting both exterior and interior. Wanting to sweat, heat does not subside; purging again leads to frequent stools and difficult urination. Also caused by mis-treating Warm diseases. Also for post-sweating/purging, heat in Three Jiaos, surging pulse, delirium, day and night panting, occasional nosebleeds, screaming as if dying.
Sanhuang Shigao Tang (Three Yellows Gypsum Decoction)
Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) (0.8 fen)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Phellodendri Cortex (Huangbai, 黄柏) (2 qian)
Gardeniae Fructus (Zhizi, 栀子) (3 qian)
Ephedrae Herba (Mahuang, 麻黄) (1 qian)
Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) (3 qian)
Fermented Soybean (Douchi, 豆豉) (2 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and fine tea.
[Treatment for Shanghan Yellowing Disease] Body and mouth yellow like gold, urine like concentrated boiled Phellodendron bark, ineffective with other medicines.
Yinchen Tuihuang San (Artemisia Jaundice-Resolving Powder)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Astragali Complanati Radix (Shengma, 升麻) (0.8 fen)
Artemisiae Scopariae Herba (Yinchen, 茵陈) (2 qian)
Gentianae Radix (Longdancao, 龙胆草) (2 qian)
Akebiae Caulis (Mutong, 木通) (2 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Talcum (Huashi, 滑石) (3 qian)
Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) (0.8 fen)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Gardeniae Fructus (Zhizi, 栀子) (3 qian)
Phellodendri Cortex (Huangbai, 黄柏) (1.5 qian)
Crush into powder. Decoct with Junci Medulla (Dengcao, 灯草). For dry stool, add Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄) 1 qian. For yellow eyes, double Gentianae Radix (Longdancao, 龙胆草). For weak persons, add Codonopsis Radix (Renshen, 人参) 3 qian. Externally, crush fresh Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and rub frequently on yellow areas; yellow will recede naturally.
[Discussion on Yang Toxin Macules] Wild delirium, loud shouting, red face, rapid and forceful pulse, macules and yellowing, great thirst, dry hard stool, upper asthma, curled tongue and contracted scrotum (difficult to treat).
Sanhuang Jusheng Tang (Three Yellows Sesame Decoction)
Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) (3 qian)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) (0.8 fen)
Phellodendri Cortex (Huangbai, 黄柏) (2 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄) (2 qian)
Natrii Sulfas (Mangxiao, 芒硝) (1 qian)
Aurantii Fructus Immaturus (Zhishi, 枳实) (2 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣).
[Discussion on Lianggan Shanghan (Simultaneous Cold Damage)] Headache, body heat, aversion to cold, dry tongue and mouth. If Yang meridian is affected first, administer this decoction first. If Yin meridian is affected first, use Liuyi Shunqi Tang to purge the interior first. If interior diarrhea occurs first with body pain, use Huiyang Jiujitang.
Chonghe Lingbao Yin (Harmonizing Spirit Treasure Drink)
Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo, 羌活) (2 qian)
Saposhnikoviae Radix (Fangfeng, 防风) (1.5 qian)
Rehmanniae Radix (Shengdihuang, 生地黄) (4 qian)
Ligustici Chuanxiong Rhizoma (Chuanxiong, 川芎) (1.5 qian)
Asari Radix et Rhizoma (Xixin, 细辛) (0.8 fen)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi, 白芷) (2 qian)
Puerariae Lobatae Radix (Gegen, 葛根) (2 qian)
Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) (3 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Add ten leaves of Menthae Haplocalycis Herba (Bohe, 薄荷), boil briefly, take hot. Stop when illness is cured. In winter, remove Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) and Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏), add Ephedrae Herba (Mahuang, 麻黄).
[Discussion on Heat Pathogen Transmitting Interior and Blood Stasis] Heat pathogen transmits interior, heat accumulates in Bladder, person appears mad, urination normal, black stool, lower abdominal fullness and pain, yellowing of body and eyes, delirious speech, dry thirst. This is Blood Stasis Syndrome, deep and forceful pulse. Use this prescription; cure when black material is expelled. If blood passes spontaneously before taking medicine, it indicates impending cure; no need to take.
Taoren Chengqi Tang (Peach Kernel Purging Qi Decoction)
Persicae Semen (Taoren, 桃仁) (0.8 fen)
Cinnamomi Ramulus (Guizhi, 桂枝) (1 qian)
Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄) (2 qian)
Natrii Sulfas (Mangxiao, 芒硝) (1 qian)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Citri Reticulatae Pericarpium Viride (Qingpi, 青皮) (1.5 qian)
Aurantii Fructus Immaturus (Zhishi, 枳实) (2 qian)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Angelicae Sinensis Radix (Danggui, 当归) (3 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Before taking, add Sappan Lignum (Sumu, 苏木) 2 qian, boil twice, take hot.
[Discussion on Heat Pathogen Transmitting Interior Causing Macules] Heat pathogen transmits interior, interior excess and exterior deficiency, blood heat not dispersing, heat qi entering through deficiency and emerging in skin as macules. Light cases resemble rashes, heavy cases resemble brocade patterns. Severe cases show mottled skin. Or originally Yang syndrome, mistakenly given heat drugs, or should have sweated but didn't, should have purged but didn't, or purged but unresolved, all can cause this. Do not induce sweating; forcing open pores will worsen mottling. If spontaneous diarrhea, oppression, shortness of breath, dry feces blocked, black macules, prognosis is poor. Any case where sweating/purging fails, deafness, cold feet, irritability, cough, vomiting, indicates macule eruption.
Xiaoban Qingdai Yin (Macule-Resolving Indigo Drink)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Scrophulariae Radix (Xuanshen, 玄参) (3 qian)
Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) (0.8 fen)
Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu, 知母) (1.5 qian)
Gypsum Fibrosum (Shigao, 石膏) (3 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Rehmanniae Radix (Shengdihuang, 生地黄) (3 qian)
Gardeniae Fructus (Shanzhi, 山栀子) (3 qian)
Rhinocerotis Cornu (Xijiao, 犀角) (0.5 fen)
Indigo Naturalis (Qingdai, 青黛) (0.8 fen)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (3 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Before finishing cooking, add one spoonful of Vinegar (Cu, 醋) and take. For dry stool, remove Codonopsis Radix (Renshen, 人参) and add Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄) 1 qian.
[Discussion on Persistent Epistaxis and Hematemesis] Treats persistent nosebleeds or hematemesis due to heat toxin entering Stomach. If bleeding occurs from ears, eyes, mouth, and nose simultaneously, it is Upper Collapse and Lower Exhaustion, a terminal condition.
Shengdi Qinlian Tang (Rehmannia, Scutellaria and Coptis Decoction)
Rehmanniae Radix (Shengdihuang, 生地黄) (4 qian)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) (0.8 fen)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Rhinocerotis Cornu (Xijiao, 犀角) (0.5 fen)
Gardeniae Fructus (Shanzhi, 山栀子) (3 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Ligustici Chuanxiong Rhizoma (Chuanxiong, 川芎) (1.5 qian)
Platycodonis Radix (Jiegeng, 桔梗) (0.8 fen)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Before taking, add one spoonful of crushed Allii Tuberosi Juice (Jiuji, 韭汁) and one spoonful of Ink (Mo, 墨), mix and take warm.
[Discussion on Irritability, Thirst for Water, Inability to Swallow] Belongs to Blood Stasis in Upper Jiao, with heat pathogen entering interior.
Jiajian Xijiao Dihuang Tang (Modified Rhino Horn and Rehmannia Decoction)
Rhinocerotis Cornu (Xijiao, 犀角) (0.5 fen)
Rehmanniae Radix (Shengdihuang, 生地黄) (3 qian)
Angelicae Sinensis Radix (Danggui, 当归) (3 qian)
Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) (0.8 fen)
Sophorae Flavescentis Radix (Kushen, 苦参) (2 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Aurantii Fructus (Zhike, 枳壳) (1 qian)
Platycodonis Radix (Jiegeng, 桔梗) (0.8 fen)
Paeoniae Rubra (Chishao, 赤芍) (2 qian)
Carthami Flos (Honghua, 红花) (0.8 fen)
Moutan Cortex (Mudanpi, 牡丹皮) (3 qian)
Crush the above herbs. Add one slice of Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜). Before taking, add two spoonfuls of Nelumbinis Nucis Plumula Juice (Oujiang, 藕汁); if unavailable, Allii Tuberosi Juice (Jiuji, 韭汁) is acceptable.
[Discussion on Shanghan Nosebleed Retained in Chest] Shanghan nosebleed, nearly resolved but not cleared, or extreme heat and incomplete hematemesis. Doctor unaware of syndrome, uses cooling agents to stop nosebleed, leaving accumulated blood in chest/heart region, causing fullness, pain, and Blood Accumulation in Chest. Treat with Jiajian Xijiao Dihuang Tang.
[Discussion on Initial Shanghan Cold Invading Yin Meridians] Initial Shanghan, no headache, no body heat, only aversion to cold, cold limbs extending beyond elbows/knees, abdominal pain, vomiting/diarrhea, foaming at mouth, cold saliva, trembling, face like scraped knife, curling up in clothes, no thirst, deep, slow, weak pulse. This is True Cold in Yin Meridians from direct cold invasion, not transmitted from Yang meridians.
Huiyang Jiujitang (Restore Yang and Rescue Urgency Decoction)
Aconiti Lateralis Radix Praeparata (Da Fuzi, 大附子) (0.8 fen, processed)
Zingiberis Rhizoma (Ganjiang, 干姜) (0.8 fen)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (2 qian)
Cinnamomi Cortex (Rougui, 肉桂) (0.5 fen)
Pinelliae Rhizoma (Banxia, 半夏) (2 qian)
Schisandrae Fructus (Wuzi, 五味子) (0.4 fen)
Poria (Baifuling, 白茯苓) (3 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen, honey-fried)
Oriza Sativa (Baimi, 白米) (a pinch, fried)
Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi, 陈皮) (1.5 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). For absent pulse, add Sus Bilis (Zhudanchi, 猪胆汁) one spoonful. For persistent vomiting, add Ginger Juice (Jiangzhi, 姜汁). For persistent diarrhea, add Bupleuri Radix (Shengma, 升麻) 0.8 fen and Astragali Radix (Huangqi, 黄芪) 2 qian. For vomiting/diarrhea/foaming or lower abdominal pain, add Salt-processed Evodiae Fructus (Yan Wu Zhu Yu, 盐炒吴茱萸).
[Discussion on Extreme Yin Irritability] Slight thirst, red face, desire to sit in mud/wells, deep, slow, weak pulse, or pulse almost absent. Do not take cooling medicines. Mistaking for heat syndrome and using cooling medicines leads to irreversible death. If irritability persists after taking hot medicines, take again; irritability will settle. Never take cooling medicines.
Huiyang Fanben Tang (Restore Yang and Return to Origin Decoction)
Aconiti Lateralis Radix Praeparata (Da Fuzi, 大附子) (0.8 fen, wrapped in flour, fire-roasted, peel and navel removed)
Zingiberis Rhizoma (Ganjiang, 干姜) (0.8 fen, fried)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen, honey-fried)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (2 qian)
Cinnamomi Cortex (Rougui, 肉桂) (0.5 fen)
Ophiopogonis Tubera (Mendong, 麦门冬) (3 qian)
Schisandrae Fructus (Wuzi, 五味子) (0.4 fen)
Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi, 陈皮) (1.5 qian)
Winter Tea (Lacha, 腊茶) (1 qian)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Before taking, add two spoonfuls of Honey (Mi, 蜜) and take in one dose. For absent pulse, add Sus Bilis (Zhudanchi, 猪胆汁) one spoonful. For vomiting, add Ginger-processed Pinelliae Rhizoma (Jiang Banxia, 姜半夏) 2 qian.
[Discussion on Post-Shanghan Fever, Delirium, Baihe Disease, Lao Fu, Shi Fu] Post-Shanghan recovery, drowsiness, fever, thirst, delirium, loss of spirit, as well as Baihe Disease (Lily Disease), Lao Fu (Labor Relapse), Shi Fu (Food Relapse), etc.
Chaihu Baihe Tang (Bupleurum and Lily Decoction)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (2 qian)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Lilii Bulbus (Baihe, 百合) (3 qian)
Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu, 知母) (1.5 qian)
Poria (Fuling, 茯苓) (3 qian)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Testudinis Carapax et Plastrum (Biejia, 鳖甲) (3 qian)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen)
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Before taking, add one spoonful of freshly squeezed Rehmanniae Radix (Shengdihuang, 生地黄) juice. Take warm.
[Discussion on Shanghan Re-infected with Cold-Dampness Causing Spasm] Shanghan re-infected with cold-dampness causes Gang Spasm and Rou Spasm. Red head and face, stiff neck, convulsions of hands and feet, head shaking, locked jaw, arched back. Treat same as convulsions.
Rusheng Yin (Like-Sage Drink)
Notopterygii Rhizoma et Radix (Qianghuo, 羌活) (2 qian)
Saposhnikoviae Radix (Fangfeng, 防风) (1.5 qian)
Ligustici Chuanxiong Rhizoma (Chuanxiong, 川芎) (1.5 qian)
Angelicae Dahuricae Radix (Baizhi, 白芷) (2 qian)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (1 qian)
Paeoniae Radix Alba (Shaoyao, 芍药) (2 qian)
Angelicae Sinensis Radix (Danggui, 当归) (3 qian)
Litseae Fructus (Wuyao, 乌药) (2 qian)
Pinelliae Rhizoma (Banxia, 半夏) (2 qian)
Scutellariae Radix (Huangqin, 黄芩) (2 qian)
Crush into powder. Add three slices of Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜). Decoct in water. Before taking, add Ginger Juice (Jiangzhi, 姜汁) and Bamboo Sap (Zhuli, 竹沥). Take warm. With sweating is Rou Spasm (Soft Spasm), add Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu, 白术) 1.5 qian and Cinnamomi Ramulus (Guizhi, 桂枝) 0.8 fen. Without sweating is Gang Spasm (Hard Spasm), add Ephedrae Herba (Mahuang, 麻黄) 1 qian and Atractylodis Rhizoma (Cangzhu, 苍术) 1.5 qian. For locked jaw and grinding teeth with dry stool, use Rhei Radix et Rhizoma (Dahuang, 大黄) to purge.
[Discussion on Post-Sweating/Purging Dizziness and Muscle Twitching] Dizziness, trembling desire to fall, muscle twitching, or post-excessive sweating, Wei Qi deficiency with Yang loss, continuous sweating, or post-purging continuous diarrhea, weak pulse.
Wenjing Yiyuan Tang (Warm Meridians and Benefit Origin Decoction)
Aconiti Lateralis Radix Praeparata (Da Fuzi, 大附子) (0.8 fen, processed)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (2 qian)
Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu, 白术) (1.5 qian, remove radix, fry)
Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) (0.8 fen, honey-fried)
Paeoniae Radix Alba (Baishao, 白芍) (2 qian, fried)
Angelicae Sinensis Radix (Danggui, 当归) (3 qian, wine-fried)
Astragali Radix (Huangqi, 黄芪) (2 qian, honey-fried)
Rehmanniae Radix (Shengdihuang, 生地黄) (4 qian)
Zingiberis Rhizoma (Ganjiang, 干姜) (0.8 fen)
Cinnamomi Cortex (Rougui, 肉桂) (0.5 fen)
Crush the above herbs. Add Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜), Jujubae Fructus (Zao, 大枣), and fried Oryza Sativa (Nuomi, 糯米). Decoct in water. Take warm.
[Discussion on Post-Shanghan Labor Relapse and Yin-Yang Exchange] Post-Shanghan recovery, blood and Qi not stabilized, labor generates heat, relapse in meridians due to sexual intercourse with women, difficult to cure, called Lao Fu (Labor Relapse). Getting sick from sexual intercourse when previously healthy is called Yin-Yang Yi (Yin-Yang Exchange). I have seen many die with tongues protruding inches. This syndrome is hardest to treat. However, post-recovery high fever, drowsiness, delirium, loss of spirit, severe lower abdominal colic, inability to lift head or move legs, visual disturbances, joint dissolution, heat rushing to chest, men have swollen genitals penetrating abdomen with stabbing pain, women have urgency, heavy loins/hips, drawing abdominal pain. This is male/female Lao Fu and Yin-Yang Yi. Suitable to take Xiaoyao Tang.
Xiaoyao Tang (Free and Easy Wanderer Decoction)
Codonopsis Radix (Renshen, 人参) (3 qian)
Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu, 知母) (2 qian)
Bambusae Folium (Zhuqing, 竹青) (3 qian)
Talcum (Huashi, 滑石) (3 qian)
Rehmanniae Radix (Shengdihuang, 生地黄) (4 qian)
Bupleuri Radix (Chaihu, 柴胡) (0.8 fen)
Rhinocerotis Cornu (Xijiao, 犀角) (0.5 fen)
If testicular contraction and abdominal pain, add Coptidis Rhizoma (Huanglian, 黄连) 1 qian and Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao, 甘草) 1 qian.
Crush the above herbs. Decoct with Zingiberis Recens Rhizoma (Shengjiang, 生姜) and Jujubae Fructus (Zao, 大枣). Before taking, add one and a half qian of burnt underwear ash (Shao Ku Dang, 烧裤裆), mix and take. Sweating indicates efficacy. If no sweating, take again. Use small urine...