夫血气滋荣。外濡于腠理。则形体充实。伤寒汗下之后。血气不足。脏腑虚寒。营卫涩
滞。津液不通。肌肉无以充荣。故令身体虚肿。若脾与肾脏俱虚。不能约制于水。水气流溢
于皮肤。则变水气肿满。
方
黄 汤 治伤寒后身体肿满。心胸壅闷。喘促气满。
黄 (一两) 枳壳(去瓤麸炒微黄三分) 防风(半两) 桂(去粗皮半两) 细辛
(去苗叶
半两) 白术(三分) 赤芍药 赤茯苓(去黑皮三两) 当归(切焙半两) 上粗捣筛。
每服三
钱。以水一盏。入生姜半分切。煎至六分。去滓。不计时候。温服。
防己汤 治伤寒后身体浮肿。喘息促。小便不利。坐卧不安。
防己(三分) 猪苓(去黑皮三分) 海蛤(一两) 陈橘皮(汤浸去白瓤焙一两) 木
香(半
两) 白术(半两) 槟榔(锉一两) 桑根白皮(锉三分) 赤茯苓(去黑皮三分) 木
通(锉一两
半) 紫苏叶(三分) 上粗捣筛。每服三钱。以水一盏。入生姜半分切。煎至六分。去滓。
不计时候。温服。
木通汤 治病后脾肾不足。水道不利。腰脚浮肿。
木通(锉一两) 泽泻 防己 桑根白皮(炙黄色) 赤茯苓(去黑皮) 石苇(去毛
各三分)
大
三。
防己汤 治病后气虚。津液不通。皮肤虚满。
防己 黄 (锉) 桂(去粗皮各一两半) 赤茯苓(去黑皮三两) 甘草(炙令赤锉
一两)
上粗捣筛。每服五钱。水一盏半。煎至七分。去滓。温服。日再服。
槟榔汤 治伤寒病后脾肾气虚。欲成水病。四肢面目浮肿。小便涩。喘急。
槟榔(并皮锉五枚) 防己(二两) 木通(锉碎一两一分) 桑根白皮(炙令黄色锉
一两)
陈橘皮(汤浸去白焙干三分) 吴茱萸(水浸一宿炒干一分) 郁李仁(汤浸去皮微炒一两)
上
粗捣筛。每服三钱。水一盏半。煎取七分。去滓。温服。日三。
前胡丸 治伤寒身体浮肿。心胸满闷。不欲饮食。
前胡(去芦头一两) 旋复花(半两) 人参(三分) 诃黎勒皮(一两) 槟榔(锉
一两) 木
香(半两) 赤茯苓(去黑皮三分) 陈橘皮(汤浸去白瓤炒半两) 桂(去粗皮半两) 桑
根白皮
(锉三分) 郁李仁(汤浸去皮尖微炒一两) 上捣罗为末。炼蜜和捣三二百杵。丸如梧桐
子大。
每服煎生姜枣汤下三十丸。日三服。
郁李仁汤 治伤寒后身体洪满。腹坚胀。喘急。不能饮食。
郁李仁(汤浸去皮尖微炒) 大黄(锉碎微炒各一两) 柴胡(去苗) 桑根白皮(锉
三分)
山桃仁(汤浸去皮尖微炒一两) 上捣罗为末。炼蜜和捣三二百杵。丸如梧桐子大。每服煎
生
姜枣汤下三十丸。日三服。
郁李仁汤 治伤寒后身体洪满。腹坚胀。喘急。不能饮食。
郁李仁(汤浸去皮尖微炒) 大黄(锉碎微炒各一两) 柴胡(去苗) 桑根白皮(锉)
泽泻
赤芍药 猪苓(去黑皮) 桔梗(炒) 麻黄(去根节各三分) 鳖甲(去裙 醋炙) 赤
茯苓(去
黑皮各半两) 杏仁(汤浸去皮尖双仁麸炒微黄) 上粗捣筛。每服三钱。水一盏。入生姜
半
分切。煎至六分。去滓。不计时候。温服。
木香丸 治伤寒后遍身洪肿。
木香 肉豆蔻 青橘皮(汤浸去白焙) 槟榔(微炒锉各一两) 上捣罗为末。炼蜜为
丸如
小豆大。每服空心。温酒下二十丸。渐加至三十丸。
治病后虚肿
豉(五升) 醇酒(一斗) 上煮三沸。及热顿服。不耐酒者。随性服。覆被取汗。
五香麻黄汤 治伤寒忽发肿。或着四肢。或在胸背虚肿。浮如吹状。亦着头面唇口
\x颈项。剧
麝香(半两) 薰陆香 鸡舌香(各一两) 沉香 秦艽 青木香 麻黄 防风 独活 葳
蕤甘草(各二两) 白薇 枳实(各二两) 上 咀。以水九升。煮取三升。分三服。覆
取汗。
后
气血滋养荣润。外部濡养于腠理(皮肤纹理及汗孔)。则形体充实。伤寒经过发汗或攻下治疗后。气血不足。脏腑虚寒。营卫(运行于脉内和脉外的气)涩滞。津液(体内正常水液)不通。肌肉无法得到充养荣润。所以导致身体出现虚性浮肿。如果脾脏与肾脏都虚弱。不能制约水液。水气流溢于皮肤。则变成水气肿满。
方剂:黄汤 治疗伤寒后身体肿满。心胸壅闷。喘促气满。
黄(一两) 枳壳(去除瓤麸炒至微黄三分) 防风(半两) 桂枝(去除粗皮半两) 细辛(去除苗叶半两) 白术(三分) 赤芍药 赤茯苓(去除黑皮三两) 当归(切碎焙干半两) 以上药材粗捣筛过。每次服用三钱。用水一盏。加入生姜半分切片。煎煮至六分。去渣。不限时候。温服。
防己汤 治疗伤寒后身体浮肿。喘息急促。小便不利。坐卧不安。
防己(三分) 猪苓(去除黑皮三分) 海蛤(一两) 陈橘皮(热水浸泡去除白瓤焙干一两) 木香(半两) 白术(半两) 槟榔(锉碎一两) 桑根白皮(锉碎三分) 赤茯苓(去除黑皮三分) 木通(锉碎一两半) 紫苏叶(三分) 以上药材粗捣筛过。每次服用三钱。用水一盏。加入生姜半分切片。煎煮至六分。去渣。不限时候。温服。
木通汤 治疗病后脾肾不足。水道不利。腰脚浮肿。
木通(锉碎一两) 泽泻 防己 桑根白皮(炙烤至黄色) 赤茯苓(去除黑皮) 石苇(去除毛各三分) 大三(此处原文可能有误,通常指某种剂量或别名,依原文保留) 。
防己汤 治疗病后气虚。津液不通。皮肤虚满。
防己 黄(锉碎) 桂枝(去除粗皮各一两半) 赤茯苓(去除黑皮三两) 甘草(炙烤至红褐色锉碎一两) 以上药材粗捣筛过。每次服用五钱。水一盏半。煎煮至七分。去渣。温服。每日两次。
槟榔汤 治疗伤寒病后脾肾气虚。欲成水病。四肢面目浮肿。小便涩痛。喘急。
槟榔(连同皮锉碎五枚) 防己(二两) 木通(锉碎一两一分) 桑根白皮(炙烤至黄色锉碎一两) 陈橘皮(热水浸泡去除白瓤焙干三分) 吴茱萸(水浸泡一夜炒干一分) 郁李仁(热水浸泡去皮微炒一两) 以上药材粗捣筛过。每次服用三钱。水一盏半。煎取七分。去渣。温服。每日三次。
前胡丸 治疗伤寒身体浮肿。心胸满闷。不欲饮食。
前胡(去除芦头一两) 旋复花(半两) 人参(三分) 诃黎勒皮(一两) 槟榔(锉碎一两) 木香(半两) 赤茯苓(去除黑皮三分) 陈橘皮(热水浸泡去除白瓤炒半两) 桂枝(去除粗皮半两) 桑根白皮(锉碎三分) 郁李仁(热水浸泡去皮尖微炒一两) 以上捣罗为末。炼蜜调和捣三二百杵。制成梧桐子大小的丸剂。每次服用时煎生姜枣汤送下三十丸。每日三次。
郁李仁汤 治疗伤寒后身体洪大胀满。腹部坚硬胀满。喘急。不能饮食。
郁李仁(热水浸泡去皮尖微炒) 大黄(锉碎微炒各一两) 柴胡(去除苗) 桑根白皮(锉碎三分) 山桃仁(热水浸泡去皮尖微炒一两) 以上捣罗为末。炼蜜调和捣三二百杵。制成梧桐子大小的丸剂。每次服用时煎生姜枣汤送下三十丸。每日三次。
郁李仁汤 治疗伤寒后身体洪大胀满。腹部坚硬胀满。喘急。不能饮食。
郁李仁(热水浸泡去皮尖微炒) 大黄(锉碎微炒各一两) 柴胡(去除苗) 桑根白皮(锉碎) 泽泻 赤芍药 猪苓(去除黑皮) 桔梗(炒制) 麻黄(去除根节各三分) 鳖甲(去除裙边醋炙) 赤茯苓(去除黑皮各半两) 杏仁(热水浸泡去皮尖双仁麸炒微黄) 以上粗捣筛过。每次服用三钱。用水一盏。加入生姜半分切片。煎煮至六分。去渣。不限时候。温服。
木香丸 治疗伤寒后遍身洪肿。
木香 肉豆蔻 青橘皮(热水浸泡去除白瓤焙干) 槟榔(微炒锉碎各一两) 以上捣罗为末。炼蜜为丸如小豆大小。每次空腹。温酒送下二十丸。逐渐增加至三十丸。
治疗病后虚肿
豉(五升) 醇酒(一斗) 以上煮三沸。趁热顿服。不耐酒者。随性情服用。盖被取汗。
五香麻黄汤 治疗伤寒忽发肿。或在四肢。或在胸背虚肿。浮如吹状。也见于头面唇口颈项。剧(此处原文似有缺漏,依原文保留) 。
麝香(半两) 薰陆香 鸡舌香(各一两) 沉香 秦艽 青木香 麻黄 防风 独活 葳蕤 甘草(各二两) 白薇 枳实(各二两) 以上切碎。用水九升。煮取三升。分三次服用。盖被取汗。
后
Qi and Blood nourish and enrich. Externally, they moisten the Couli (the interstitial spaces of the skin and hair follicles). Thus, the physical form is solid and full. After sweating or purgation in Cold Damage (Shanghan), Qi and Blood become deficient. The Zang-Fu organs are deficient and cold. Ying and Wei (Nutritive and Defensive Qi) become stagnant. Body fluids fail to circulate. Muscles lack nourishment and enrichment. Hence, generalized edema occurs. If both the Spleen and Kidney are deficient, failing to control water metabolism, water qi overflows into the skin, resulting in water retention and distension.
Formula: Huang Tang treats post-Cold Damage generalized swelling and fullness, chest and heart oppression, panting, and abdominal fullness.
Huangqi (Cinnamon Twig Decoction - *Note: Text says "Huang", likely Huangqi or similar, but context implies a specific herb often paired with Fufang. Given "Huang" alone usually refers to Huangqi or Gancao in abbreviated texts, but here listed first. Let's assume Huangqi based on common usage for deficiency edema, though strictly it says "Huang". I will translate as "Huang" referring to the herb mentioned, likely Astragali Radix (Huangqi) or Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao) depending on missing character. In many editions, this is Huangqi. I will use Astragali Radix (Huangqi)* (1 liang), Zhike (Immature Bitter Orange Fruit, pulp removed, stir-fried with bran until slightly yellow, 3 fen), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix, 0.5 liang), Guizhi (Cinnamomi Ramulus, outer bark removed, 0.5 liang), Xixin (Asari Radix et Rhizoma, roots and leaves removed, 0.5 liang), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 3 fen), Chishaoyao (Red Peony Root), Chifuling (Poria with Red Cortex, black skin removed, 3 liang), Danggui (Angelicae Sinensis Radix, sliced and baked, 0.5 liang). Coarsely grind and sieve. Take 3 qian per dose. Add one zhan of water and 0.5 fen of sliced fresh ginger. Decoct until reduced to 0.6 zhan. Strain. Take warm at any time.
Fangji Tang treats post-Cold Damage bodily edema, rapid breathing, difficult urination, and restlessness in sitting or lying down.
Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix, 3 fen), Zhuling (Polyporus, black skin removed, 3 fen), Haiha (Concha Meretricis et Cyprinis, 1 liang), Chenjupi (Dried Tangerine Peel, soaked in hot water, white pith removed, baked, 1 liang), Muxiang (Aucklandiae Radix, 0.5 liang), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 0.5 liang), Binglang (Arecae Semen, crushed, 1 liang), Sangbaipipi (Mori Cortex, crushed, 3 fen), Chifuling (Poria with Red Cortex, black skin removed, 3 fen), Mutong (Akebiae Caulis, crushed, 1.5 liang), Zisuye (Perilla Leaf, 3 fen). Coarsely grind and sieve. Take 3 qian per dose. Add one zhan of water and 0.5 fen of sliced fresh ginger. Decoct until reduced to 0.6 zhan. Strain. Take warm at any time.
Mutong Tang treats post-illness Spleen and Kidney insufficiency, impaired water pathways, and edema of the waist and legs.
Mutong (Akebiae Caulis, crushed, 1 liang), Zexie (Alismatis Rhizoma), Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Sangbaipipi (Mori Cortex, roasted until yellow), Chifuling (Poria with Red Cortex, black skin removed), Shiwei (Pyri Folium, hairs removed, each 3 fen), Da San (*Textual anomaly, retained as is*).
Fangji Tang treats post-illness Qi deficiency, blocked body fluids, and flaccid fullness of the skin.
Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Huangqi (Astragali Radix, crushed), Guizhi (Cinnamoni Ramulus, outer bark removed, each 1.5 liang), Chifuling (Poria with Red Cortex, black skin removed, 3 liang), Gancao (Licorice Root, roasted until red-brown, crushed, 1 liang). Coarsely grind and sieve. Take 5 qian per dose. Add 1.5 zhan of water. Decoct until reduced to 0.7 zhan. Strain. Take warm. Twice daily.
Binglang Tang treats post-Cold Damage Spleen and Kidney Qi deficiency, predisposing to water disease. Symptoms include edema of limbs and face, dysuria, panting, and urgency.
Binglang (Arecae Semen, with peel, crushed, 5 pieces), Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix, 2 liang), Mutong (Akebiae Caulis, crushed, 1.1 liang), Sangbaipipi (Mori Cortex, roasted until yellow, crushed, 1 liang), Chenjupi (Dried Tangerine Peel, soaked in hot water, white pith removed, baked, 3 fen), Wuzhuyu (Evodiae Fructus, soaked in water overnight, dried, 1 fen), Yuliren (Pruni Semen, soaked in hot water, skin removed, lightly fried, 1 liang). Coarsely grind and sieve. Take 3 qian per dose. Add 1.5 zhan of water. Decoct until 0.7 zhan remains. Strain. Take warm. Three times daily.
Qianhu Wan treats post-Cold Damage bodily edema, chest and heart fullness/oppression, and loss of appetite.
Qianhu (Peucedani Radix, rhizome removed, 1 liang), Xuanjinhua (Inulae Flos, 0.5 liang), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 3 fen), Helilepi (Terminalia Chebulae Pericarpium, 1 liang), Binglang (Arecae Semen, crushed, 1 liang), Muxiang (Aucklandiae Radix, 0.5 liang), Chifuling (Poria with Red Cortex, black skin removed, 3 fen), Chenjupi (Dried Tangerine Peel, soaked in hot water, white pith removed, stir-fried, 0.5 liang), Guizhi (Cinnamomi Ramulus, outer bark removed, 0.5 liang), Sangbaipipi (Mori Cortex, crushed, 3 fen), Yuliren (Pruni Semen, soaked in hot water, skin and tips removed, lightly fried, 1 liang). Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 200-300 times. Form pills the size of Sophora seeds. Take 30 pills per dose with decoction of fresh ginger and jujube. Three times daily.
Yuliren Tang treats post-Cold Damage severe bodily distension, hard and swollen abdomen, panting, and inability to eat.
Yuliren (Pruni Semen, soaked in hot water, skin and tips removed, lightly fried), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, crushed, lightly fried, each 1 liang), Chaihu (Bupleuri Radix, roots removed), Sangbaipipi (Mori Cortex, crushed, 3 fen), Shantaoren (Persicae Semen, soaked in hot water, skin and tips removed, lightly fried, 1 liang). Grind into fine powder. Mix with refined honey and pound 200-300 times. Form pills the size of Sophora seeds. Take 30 pills per dose with decoction of fresh ginger and jujube. Three times daily.
Yuliren Tang treats post-Cold Damage severe bodily distension, hard and swollen abdomen, panting, and inability to eat.
Yuliren (Pruni Semen, soaked in hot water, skin and tips removed, lightly fried), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, crushed, lightly fried, each 1 liang), Chaihu (Bupleuri Radix, roots removed), Sangbaipipi (Mori Cortex, crushed), Zexie (Alismatis Rhizoma), Chishaoyao (Red Peony Root), Zhuling (Polyporus, black skin removed), Jiegeng (Platycodonis Radix, stir-fried), Mahuang (Ephedrae Herba, roots and joints removed, each 3 fen), Biejia (Testudinis Carapax et Plastrum, apron removed, vinegar-roasted), Chifuling (Poria with Red Cortex, black skin removed, each 0.5 liang), Xingren (Armeniacae Semen Amarum, soaked in hot water, skin and tips removed, double kernel, stir-fried with bran until slightly yellow). Coarsely grind and sieve. Take 3 qian per dose. Add one zhan of water and 0.5 fen of sliced fresh ginger. Decoct until reduced to 0.6 zhan. Strain. Take warm at any time.
Muxiang Wan treats post-Cold Damage generalized severe edema.
Muxiang (Aucklandiae Radix), Roudoukou (Myristicae Semen), Qingjupi (Green Tangerine Peel, soaked in hot water, white pith removed, baked), Binglang (Arecae Semen, lightly fried and crushed, each 1 liang). Grind into fine powder. Make pills with refined honey, size of small beans. Take 20 pills on an empty stomach with warm wine. Gradually increase to 30 pills.
Treatment for post-illness flaccid edema:
Chishao (Fermented Soybean, 5 sheng), Chunjiu (Strong Wine, 1 dou). Boil three times. Drink while hot in one go. For those who cannot tolerate alcohol, take according to tolerance. Cover with blankets to induce sweating.
Wuxiang Mahuang Tang treats sudden onset of edema after Cold Damage, whether in the limbs or in the chest/back as flaccid edema, floating like inflated skin, also affecting the head, face, lips, mouth, neck, and nape. Severe cases...
Shexiang (Moschus, 0.5 liang), Xunluxiang (Olibanum), Jitexiang (Caryophylli Flos), each 1 liang; Chenxiang (Aquilariae Lignum Resinatum), Qinjiao (Gentianae Macrophyllae Radix), Qingmuxiang (Vitalisae Radix), Mahuang (Ephedrae Herba), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Duohuo (Angelicae Pubescentis Radix), Weirui (Polygonati Odorati Rhizoma), Gancao (Licorice Radix et Rhizoma), Baiwei (Clehomiae Radix), Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus), each 2 liang. Cut into pieces. Add 9 sheng of water. Decoct to obtain 3 sheng. Divide into three doses. Cover with blankets to induce sweating.
After