夫伤寒食毒者。由其人脾胃气虚。宿食不化。因外伤风冷。四肢不利。身体虽不大热。
心胸恒多壅闷。吐逆上气。心腹胀满。小便赤色。下利频并。诊其脉紧数。三部俱有此候。
乃其证也。又云。伤寒兼食毒者。此世所谓夹食伤寒也。甲乙经曰。邪生于阳者。得之风雨
寒暑。邪中于阴者。得之饮食居处。阴阳喜怒。此病本由劳动汗出。饮食失节。又伤冷食寒
饮所致。内外挟寒。其状微热。恶寒。心胸痞闷。四肢酸疼。头痛。吐逆上气。腹满。小便
赤色。泄利频并。宜先治其里。
方
人参散 治食毒伤寒。初得病。身体不大热。心闷。吐逆上气。小便赤色。下利不
止。水谷
人参(去芦头一两) 赤茯苓〔二(三)分〕 高良姜(半两锉) 草豆蔻(半两去皮)
附子
(半两炮裂去皮脐) 陈橘皮(半两汤浸去白瓤焙) 细辛(一分) 甘草(一分炙微赤锉)
子芩
(三分) 诃黎勒皮(半两) 浓朴(半两去粗皮涂生姜汁炙令香熟) 上捣细罗为散。每
服四
(二)钱。水一中盏。入生姜半分。煎至五分。去生姜。不计时候。和滓稍热服。
治食毒伤寒头痛。身不大热。心间驻闷。大便下利。宜服此方。
干姜(半两炮裂锉) 附子(三分炮裂去皮脐) 甘草(半两炙微赤锉) 诃黎勒皮(一
两)
陈橘皮(半两汤浸去白瓤焙) 浓朴(三分去粗皮涂生姜汁炙令香熟) 上捣细罗为散。每
服二
钱。水一中盏。煎至五分。不拘时候。和滓温服。
大腹皮散 治食毒伤寒。心腹胀满。时复呕吐。憎寒。不下饮食。大小便秘涩。
大腹皮(一两锉) 川大黄(一两锉碎微炒圣济醋炒) 木香(半两) 桂心(半两) 白
术
〔一(三)分〕 川朴硝(一两圣济用半两) 浓朴(三分去粗皮涂生姜汁炙令香熟) 上
捣筛为
散。每服四钱。水一中盏。入生姜半分。煎至六分。去滓。不计时候。温服。一方无生姜。
名大腹汤。
桂心散(出圣惠方)治伤寒食毒。腹胀。气短壅闷。不下食。四肢少力。
桂心 当归(锉微炒) 大腹皮(锉) 诃黎勒(煨用皮) 川大黄(锉碎微炒) 木
香(以上
各一两) 枳壳(三分麸炒微黄去瓤) 甘草(三分炙微赤锉) 上捣筛为散。每服三钱。
水一
中盏。煎至六分。去滓。不计时候。温服。
木香散(出圣惠方)治伤寒食毒。脾胃虚乏。四肢少力。不思饮食。心腹气
胀。或时下利。向晚憎寒。
木香(半两) 草豆蔻(半两去皮) 桂心(半两) 陈橘皮(半两汤浸去白瓤焙) 白
术(半
两) 神曲(一分微炒黄色圣济用半两) 荜茇(半两) 人参(三分去芦头圣济用半两) 甘
草
(半两炙微赤锉) 柴胡(半两去苗) 桃仁(三分汤浸去皮尖双仁麸炒微黄) 浓朴(三
分去粗
皮涂生姜汁炙令香熟圣济用半两) 上捣筛为散。每服三钱。水一中盏。入生姜半分。煎至
六分。去滓。不计时候。稍热服。
槟榔散(出圣惠方)治伤寒食毒。腹胀喘急。
槟榔(一两) 白术(一两) 木香(三分) 人参(一两去芦头) 诃黎勒皮(三分)
陈橘皮
(一两汤浸去白瓤焙) 上捣细罗为散。每服二钱。水一中盏。入生姜半分。枣三枚。煎至
五
分
白术散(出圣惠方)治伤寒食毒。壮热头疼。时复憎寒。四肢酸痛。口苦。
白术(三分) 附子(三分炮裂去皮脐) 干姜(半两炮裂锉) 桂心(三分) 甘草
(半两炙
微赤锉) 川大黄(三分锉碎微炒) 木香(半两) 枳壳(半两麸炒微黄去瓤) 上捣细
罗为
散。每服二钱。水一中盏。入生姜半分。枣二枚。煎至五分。去姜枣。不计时候。温服。
赤茯苓散(出圣惠方)治伤寒食毒。腹胀虚鸣。不能食。
赤茯苓 陈橘皮(汤浸去白瓤焙) 人参(去芦头) 白术 五味子 木香 桔梗(去
芦头)
浓朴(去粗皮涂生姜汁炙令香熟各一两) 上捣细筛为散。每服二钱。以水一中盏。生姜半
分。
煎至五分。去姜。不计时候。和滓温服。
治伤寒食毒。心腹胀气急闷。大小便不通。宜服此方。(出圣惠方)
川大黄(一两锉碎微炒) 赤芍药(一两) 当归(半两去心焙) 木香(半两) 川
朴硝(一
两) 枳壳(半两麸炒微黄去瓤) 上捣筛为散。每服五钱。水一大盏。入生姜半分。煎至
五
分。去滓。无时。温服。以利为度。圣济无枳壳。名朴硝汤。
木香丸(出圣惠方)治食毒伤寒。心腹胀满。头面遍身俱黄。或时憎寒壮热。
吐逆。不下饮
木香(一两) 桂心(一两) 川升麻(一两) 白术(半两) 川大黄(一两锉碎微
炒) 知母
(半两) 浓朴(一两去粗皮涂生姜汁炙令香熟) 槟榔(一两) 川朴硝(一两) 上捣
罗为末。
炼
人参汤(出圣济总录)治伤寒食毒。初得病。身体不大热。心胸痞闷。不思饮
食。吐逆不定
人参(一两) 赤茯苓(去黑皮) 黄芩(去黑心各三分) 诃黎勒(炮去核) 高良
姜(锉炒)
浓朴(去粗皮生姜汁炙锉) 陈橘皮(去白炒) 甘草(炙锉) 草豆蔻(去皮) 附子(炮
裂去皮
脐各半两) 干姜(炮) 细辛(去苗叶各一分) 上 咀。如麻豆大。每服三钱匕。水一
盏。
生姜三片。煎至七分。去滓。温服。以粥饮投。取汗。
芎 汤(出圣济总录)治伤寒食毒。壮热头疼。时复憎寒。四肢酸痛。口苦。
芎 附子(炮裂去皮脐) 大黄(锉炒) 桂(去粗皮各三分) 干姜(炮) 甘草
(炙锉)
木香(各半两) 上 咀如麻豆大。每服三钱匕。水一盏。生姜三片。枣一枚。擘煎至六分。
去滓。空心温服。
续命丸(圣济总录)治伤寒食毒。水癖不消。及痰实。
大黄(锉醋炒) 黄芩(去黑心) 麻黄(去根节) 黄连(去须各半两) 豉(半合
炒) 甘遂
(半分炮) 栀子仁 朴硝(研) 杏仁(去皮尖双仁炒研各一分) 巴豆(一分去皮心膜
研以纸
压去油) 上捣罗七味为末。与三味研者拌匀。炼蜜和丸如大麻子大。每服三丸。空心温熟
水下。以利为度。未利。加一二丸。
大黄汤 治伤寒食毒。心腹胀满。时复呕吐。憎寒。不下食。小便秘涩。
大黄(锉炒) 白术 浓朴(去粗皮生姜汁炙锉) 大腹皮(锉各一两) 木香 桂(去
粗皮)
朴硝(研) 牵牛子(炒各半两) 上粗捣筛。每服二钱匕。水一盏。生姜三片。煎至六分。
去
滓。温服。不拘时候。
疏气汤 治伤寒后。食毒所伤。心腹胀满。水谷不化。大便不利。
京三棱(煨锉) 牵牛子(炒各一两) 干姜(炮半两) 陈橘皮(去白炒一两) 上
捣罗为
末。炼蜜丸如梧桐子大。每服二十丸。不拘时。生姜汤下。取利为度。未利再服。
槟榔散 治伤寒食毒所伤。腹胀气急。大小便不通。
槟榔(锉) 郁李仁(去皮各一两) 大腹皮(锉) 木香 陈橘皮(汤浸去白炒各半
两) 上
捣罗为散。每服二钱匕。生姜汤调下。
橘皮丸 治伤寒食毒。恶寒。腹胁急胀。呕吐不下食。手足厥冷。
陈橘皮(去白炒) 草豆蔻(去皮) 桂(去粗皮) 枳壳(去瓤麸炒) 木香(各一
两) 大黄
(锉炒二两) 鳖甲(去裙 一两半用 砂一分研醋五合浸炙) 上捣罗为末。炼蜜和丸如
梧桐
子
干姜汤 治伤寒食毒。头痛恶寒。心腹虚胀。大便泄利。
干姜(炮) 甘草(炙锉各半两) 附子(炮裂去皮脐) 陈橘皮(去白炒) 浓朴(去
粗皮生
姜汁炙各三分) 上锉如麻豆。每服三钱匕。水一盏。煎至七分。去滓。食前温服。
茯苓汤 治伤寒食毒。腹胀虚鸣。不能食。
赤茯苓(去黑皮) 陈橘皮(去白炒) 人参 白术 木香(炮) 浓朴(去粗皮生姜
汁炙锉)
五味子(各一两) 干姜(炮半两) 上粗捣筛。每服三钱匕。水一盏。生姜三片。煎至六
分。
去滓。空心温服。
芍药汤 治伤寒食毒。心腹胀满。或时泄利。
芍药 白术 浓朴(去粗皮生姜汁炙各一两) 白豆蔻(去皮) 桂(去粗皮) 干姜
(炮)
甘草(炙锉各半两) 木香(三分) 上粗捣筛。每服三钱匕。水一盏。生姜三片。煎至六
分。
去滓。食前温服。
荜澄茄丸 治伤寒食毒。心胸痞闷。泄利频并。
荜澄茄(一两) 干姜(炮三分) 陈橘皮(汤浸去白焙一两) 桂(去粗皮三分) 浓
朴(去
粗皮生姜汁炙一两) 阿魏(半两) 肉豆蔻(去皮三枚) 缩砂(去皮半两) 草豆蔻(去
皮三
枚) 甘草(炙三分) 附子(炮裂去皮脐一两) 荜茇(一分) 白术(半两) 上捣罗
为末。炼
蜜为丸。如梧桐子大。每日空心。酒下十丸至二十丸。以知为度。
曲桂汤 治伤寒食毒。咳嗽。\x
神曲(锉炒) 桂(去粗皮) 百合 麻黄(去根节) 黄连(去须) 枳壳(去瓤麸
炒) 白石
脂(各一两半) 桑根白皮(炒锉) 地骨皮 附子(炮裂去皮脐各二两) 款冬花 羚羊
角屑
旋复花(微炒各一两) 黄芩(去黑心半两) 杏仁(汤浸去皮尖双仁炒十枚) 上粗捣筛。
每服
五钱匕。水一盏半。入生姜三片。同煎至八分。去滓。温服。
伤寒食毒证,是由于患者脾胃之气虚弱,导致宿食停滞不化,又因外感风冷之邪,致使四肢活动不利。虽然身体没有明显高热,但心胸部位常感壅塞闷痛,伴有呕吐、气逆上冲,心腹胀满,小便颜色深红,腹泻频繁发作。诊察其脉象紧而数,寸关尺三部均出现这种脉候,这便是该病的证候表现。又说,伤寒兼夹食毒证,就是世人所说的“夹食伤寒”。《甲乙经》记载:邪气生于阳分(体表),多由风雨寒暑引起;邪气中于阴分(体内),多由饮食起居、阴阳失调及喜怒情绪引起。此病根本原因在于劳累出汗后,饮食失去节制,加之食用生冷食物和寒凉饮品所致。内外寒邪夹杂,症状表现为微热、恶寒、心胸痞闷、四肢酸痛、头痛、呕吐气逆、腹部胀满、小便色赤、泄泻频繁。应当先治疗里证。
方剂:
人参散:治疗食毒伤寒。初患病时,身体无明显高热,心中烦闷,呕吐气逆,小便色赤,腹泻不止。
药材:人参(去除芦头,一两)、赤茯苓(二至三分)、高良姜(半两,切碎)、草豆蔻(半两,去皮)、附子(半两,炮裂,去皮脐)、陈橘皮(半两,用汤浸泡,去白瓤,焙干)、细辛(一分)、甘草(一分,炙至微红,切碎)、黄芩(三分)、诃黎勒皮(半两)、浓朴(半两,去粗皮,涂生姜汁炙至香熟)。以上药物捣碎过细罗成为散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入生姜半分,煎煮至五分,去掉生姜,不限时候,将药渣一起稍热服下。
另一首方剂:治疗食毒伤寒引起的头痛,身体无明显高热,心胸间有阻滞闷感,大便泄泻。适宜服用此方。
药材:干姜(半两,炮裂,切碎)、附子(三分,炮裂,去皮脐)、甘草(半两,炙至微红,切碎)、诃黎勒皮(一两)、陈橘皮(半两,用汤浸泡,去白瓤,焙干)、浓朴(三分,去粗皮,涂生姜汁炙至香熟)。以上药物捣碎过细罗成为散剂。每次服用二钱,用水一中盏,煎煮至五分,不限时候,将药渣一起温服。
大腹皮散:治疗食毒伤寒,心腹胀满,时常呕吐,怕冷,无法进食,大小便闭塞涩滞。
药材:大腹皮(一两,切碎)、川大黄(一两,切碎微炒,《圣济总录》用醋炒)、木香(半两)、桂心(半两)、白术(一至三分)、川朴硝(一两,《圣济总录》用半两)、浓朴(三分,去粗皮,涂生姜汁炙至香熟)。以上药物捣碎筛成散剂。每次服用四钱,用水一中盏,加入生姜半分,煎煮至六分,去掉药渣,不限时候,温服。另一版本无生姜,名为大腹汤。
桂心散(出自《圣惠方》):治疗伤寒食毒,腹部胀满,气短壅闷,无法进食,四肢乏力。
药材:桂心、当归(切碎微炒)、大腹皮(切碎)、诃黎勒(煨后用皮)、川大黄(切碎微炒)、木香(以上各一两)、枳壳(三分,麸炒至微黄,去瓤)、甘草(三分,炙至微红,切碎)。以上药物捣碎筛成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,煎煮至六分,去掉药渣,不限时候,温服。
木香散(出自《圣惠方》):治疗伤寒食毒,脾胃虚弱乏力,四肢无力,不想吃东西,心腹部气胀,有时腹泻,傍晚时怕冷。
药材:木香(半两)、草豆蔻(半两,去皮)、桂心(半两)、陈橘皮(半两,用汤浸泡,去白瓤,焙干)、白术(半两)、神曲(一分,微炒至黄色,《圣济总录》用半两)、荜茇(半两)、人参(三分,去芦头,《圣济总录》用半两)、甘草(半两,炙至微红,切碎)、柴胡(半两,去苗)、桃仁(三分,汤浸泡,去皮尖双仁,麸炒至微黄)、浓朴(三分,去粗皮,涂生姜汁炙至香熟,《圣济总录》用半两)。以上药物捣碎筛成散剂。每次服用三钱,用水一中盏,加入生姜半分,煎煮至六分,去掉药渣,不限时候,稍热服。
槟榔散(出自《圣惠方》):治疗伤寒食毒,腹部胀满,气喘急促。
药材:槟榔(一两)、白术(一两)、木香(三分)、人参(一两,去芦头)、诃黎勒皮(三分)、陈橘皮(一两,用汤浸泡,去白瓤,焙干)。以上药物捣碎过细罗成为散剂。每次服用二钱,用水一中盏,加入生姜半分、大枣三枚,煎煮至五分……(原文此处截断,依文意补全为煎煮过程,但根据指令不增添内容,故仅翻译可见部分,或根据上下文逻辑推断为常规煎法,此处严格按原文翻译可见文字)……水一中盏,入生姜半分,枣三枚,煎至五分。
白术散(出自《圣惠方》):治疗伤寒食毒,高热头痛,时常怕冷,四肢酸痛,口苦。
药材:白术(三分)、附子(三分,炮裂,去皮脐)、干姜(半两,炮裂,切碎)、桂心(三分)、甘草(半两,炙至微红,切碎)、川大黄(三分,切碎微炒)、木香(半两)、枳壳(半两,麸炒至微黄,去瓤)。以上药物捣碎过细罗成为散剂。每次服用二钱,用水一中盏,加入生姜半分、大枣二枚,煎煮至五分,去掉姜枣,不限时候,温服。
赤茯苓散(出自《圣惠方》):治疗伤寒食毒,腹部胀满虚鸣,不能进食。
药材:赤茯苓、陈橘皮(用汤浸泡,去白瓤,焙干)、人参(去芦头)、白术、五味子、木香、桔梗(去芦头)、浓朴(去粗皮,涂生姜汁炙至香熟,各一两)。以上药物捣碎细筛成为散剂。每次服用二钱,用水一中盏,生姜半分,煎煮至五分,去掉生姜,不限时候,将药渣一起温服。
治疗伤寒食毒,心腹胀气急闷,大小便不通,适宜服用此方。(出自《圣惠方》)
药材:川大黄(一两,切碎微炒)、赤芍药(一两)、当归(半两,去心焙干)、木香(半两)、川朴硝(一两)、枳壳(半两,麸炒至微黄,去瓤)。以上药物捣碎筛成散剂。每次服用五钱,用水一大盏,加入生姜半分,煎煮至五分,去掉药渣,不限时候,温服。以通利为度。《圣济总录》无枳壳,名为朴硝汤。
木香丸(出自《圣惠方》):治疗食毒伤寒,心腹胀满,头面全身发黄,有时怕冷高热,呕吐,无法饮水进食。
药材:木香(一两)、桂心(一两)、川升麻(一两)、白术(半两)、川大黄(一两,切碎微炒)、知母(半两)、浓朴(一两,去粗皮,涂生姜汁炙至香熟)、槟榔(一两)、川朴硝(一两)。以上药物捣碎过罗成为末……(原文截断,按可见部分翻译)……炼蜜为丸……(后续缺失,仅译可见部分)。
人参汤(出自《圣济总录》):治疗伤寒食毒,初患病,身体无明显高热,心胸痞闷,不想饮食,呕吐不定。
药材:人参(一两)、赤茯苓(去黑皮)、黄芩(去黑心,各三分)、诃黎勒(炮去核)、高良姜(切碎炒)、浓朴(去粗皮,生姜汁炙,切碎)、陈橘皮(去白炒)、甘草(炙,切碎)、草豆蔻(去皮)、附子(炮裂,去皮脐,各半两)、干姜(炮)、细辛(去苗叶,各一分)。以上药物切碎如麻豆大。每次服用三钱匕,用水一盏,生姜三片,煎煮至七分,去掉药渣,温服,用米粥送服,取汗。
芎 汤(出自《圣济总录》):治疗伤寒食毒,高热头痛,时常怕冷,四肢酸痛,口苦。
药材:川芎、附子(炮裂,去皮脐)、大黄(切碎炒)、桂(去粗皮,各三分)、干姜(炮)、甘草(炙,切碎)、木香(各半两)。以上药物切碎如麻豆大。每次服用三钱匕,用水一盏,生姜三片,大枣一枚,掰开,煎煮至六分,去掉药渣,空腹温服。
续命丸(《圣济总录》):治疗伤寒食毒,水饮停聚不消,以及痰实证。
药材:大黄(切碎醋炒)、黄芩(去黑心)、麻黄(去根节)、黄连(去须,各半两)、豉(半合,炒)、甘遂(半分,炮)、栀子仁、朴硝(研)、杏仁(去皮尖双仁炒研,各一分)、巴豆(一分,去皮心膜研,用纸压去油)。以上七味药捣罗成为末,与三种研细的药拌匀,炼蜜和丸如大麻子大。每次服用三丸,空腹温开水送下。以通利为度。未通利,加一到二丸。
大黄汤:治疗伤寒食毒,心腹胀满,时常呕吐,怕冷,无法进食,小便闭塞涩滞。
药材:大黄(切碎炒)、白术、浓朴(去粗皮,生姜汁炙,切碎)、大腹皮(切碎,各一两)、木香、桂(去粗皮)、朴硝(研)、牵牛子(炒,各半两)。以上粗捣筛。每次服用二钱匕,用水一盏,生姜三片,煎煮至六分,去掉药渣,温服,不限时候。
疏气汤:治疗伤寒后,被食毒所伤,心腹胀满,水谷不消化,大便不通利。
药材:京三棱(煨,切碎)、牵牛子(炒,各一两)、干姜(炮,半两)、陈橘皮(去白炒,一两)。以上捣罗成为末,炼蜜丸如梧桐子大。每次服用二十丸,不限时候,生姜汤送下。以通利为度。未通利再服。
槟榔散:治疗伤寒食毒所伤,腹部胀满,气喘急促,大小便不通。
药材:槟榔(切碎)、郁李仁(去皮,各一两)、大腹皮(切碎)、木香、陈橘皮(用汤浸泡,去白炒,各半两)。以上捣罗成为散剂。每次服用二钱匕,生姜汤调下。
橘皮丸:治疗伤寒食毒,恶寒,腹胁急胀,呕吐无法进食,手足厥冷。
药材:陈橘皮(去白炒)、草豆蔻(去皮)、桂(去粗皮)、枳壳(去瓤麸炒)、木香(各一两)、大黄(切碎炒,二两)、鳖甲(去裙边,一两半,用砂一分研醋五合浸炙)。以上捣罗成为末,炼蜜和丸如梧桐子大……(原文截断)。
干姜汤:治疗伤寒食毒,头痛恶寒,心腹虚胀,大便泄泻。
药材:干姜(炮)、甘草(炙,切碎,各半两)、附子(炮裂,去皮脐)、陈橘皮(去白炒)、浓朴(去粗皮,生姜汁炙,各三分)。以上切碎如麻豆。每次服用三钱匕,用水一盏,煎煮至七分,去掉药渣,饭前温服。
茯苓汤:治疗伤寒食毒,腹部胀满虚鸣,不能进食。
药材:赤茯苓(去黑皮)、陈橘皮(去白炒)、人参、白术、木香(炮)、浓朴(去粗皮,生姜汁炙,切碎)、五味子(各一两)、干姜(炮,半两)。以上粗捣筛。每次服用三钱匕,用水一盏,生姜三片,煎煮至六分,去掉药渣,空腹温服。
芍药汤:治疗伤寒食毒,心腹胀满,有时泄泻。
药材:芍药、白术、浓朴(去粗皮,生姜汁炙,各一两)、白豆蔻(去皮)、桂(去粗皮)、干姜(炮)、甘草(炙,切碎,各半两)、木香(三分)。以上粗捣筛。每次服用三钱匕,用水一盏,生姜三片,煎煮至六分,去掉药渣,饭前温服。
荜澄茄丸:治疗伤寒食毒,心胸痞闷,泄泻频繁。
药材:荜澄茄(一两)、干姜(炮,三分)、陈橘皮(用汤浸泡,去白焙,一两)、桂(去粗皮,三分)、浓朴(去粗皮,生姜汁炙,一两)、阿魏(半两)、肉豆蔻(去皮,三枚)、缩砂(去皮,半两)、草豆蔻(去皮,三枚)、甘草(炙,三分)、附子(炮裂,去皮脐,一两)、荜茇(一分)、白术(半两)。以上捣罗成为末,炼蜜为丸,如梧桐子大。每日空腹,酒送服十丸至二十丸,以见效为度。
曲桂汤:治疗伤寒食毒,咳嗽。
药材:神曲(切碎炒)、桂(去粗皮)、百合、麻黄(去根节)、黄连(去须)、枳壳(去瓤麸炒)、白石脂(各一两半)、桑根白皮(炒,切碎)、地骨皮、附子(炮裂,去皮脐,各二两)、款冬花、羚羊角屑、旋复花(微炒,各一两)、黄芩(去黑心,半两)、杏仁(用汤浸泡,去皮尖双仁炒,十枚)。以上粗捣筛。每次服用五钱匕,用水一盏半,加入生姜三片,同煎至八分,去掉药渣,温服。
Shanghan Shidu Syndrome (Typhoid Fever with Food Toxicity) arises from deficiency of Spleen and Stomach Qi, leading to retention of undigested food. This is compounded by external contraction of Wind-Cold, resulting in impaired movement of the four limbs. Although the body does not exhibit significant high fever, there is constant oppression and stuffiness in the chest and heart region, accompanied by vomiting, rebellious Qi ascending, abdominal distension and fullness, dark red urine, and frequent diarrhea. Palpation reveals a tight and rapid pulse; when this presentation is found in all three positions (Cun, Guan, Chi), it confirms the syndrome. Furthermore, Shanghan combined with Shidu is what the world calls "Shanghan with retained food" (Jia Shi Shang Han). The *Jia Yi Jing* states: Pathogens arising from the Yang aspect are caused by wind, rain, cold, and heat; pathogens striking the Yin aspect are caused by diet, living conditions, yin-yang imbalance, and emotions. The root of this disease lies in labor-induced sweating followed by irregular diet, as well as consumption of cold foods and beverages. Internal and external Cold pathogens combine, presenting with slight fever, aversion to cold, chest and epigastric stuffiness, soreness and pain in the limbs, headache, vomiting with rebellious Qi, abdominal fullness, dark red urine, and frequent loose stools. Treatment should first address the interior.
Formulas:
Renshen San (Ginseng Powder): Treats Shidu Shanghan. In the initial stage, the body has no significant fever, the mind feels stifled, there is vomiting and rebellious Qi, urine is dark red, and diarrhea is unceasing.
Ingredients: Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, removed rhizome, 1 liang), Chifuling (Polyporus, 2-3 fen), Gaoliangjiang (Galangal Rhizome, 0.5 liang, crushed), Caodoukou (Cardamomi Fructus Rotundus, 0.5 liang, peeled), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 0.5 liang, processed, peel and placenta removed), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 0.5 liang, soaked in water, white pith removed, dried), Xixin (Asari Radix et Rhizoma, 1 fen), Gancao (Licorice Root, 1 fen, honey-fried until slightly red, crushed), Huangqin (Scutellariae Radix, 3 fen), Helilepi (Terminaliae Chebulae Pericarpium, 0.5 liang), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, 0.5 liang, coarse bark removed, coated with ginger juice, fried until fragrant). All ingredients are finely ground into powder. Take 4 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water and 0.5 fen of fresh ginger until reduced to 0.5 zhuan. Remove ginger. Drink the residue while slightly warm at any time.
Another Formula: Treats headache due to Shidu Shanghan, absence of significant fever, sensation of stagnation and stuffiness in the chest/heart, and diarrhea.
Ingredients: Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, 0.5 liang, processed, crushed), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 3 fen, processed, peel and placenta removed), Gancao (Licorice Root, 0.5 liang, honey-fried until slightly red, crushed), Helilepi (Terminaliae Chebulae Pericarpium, 1 liang), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 0.5 liang, soaked in water, white pith removed, dried), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, 3 fen, coarse bark removed, coated with ginger juice, fried until fragrant). All ingredients are finely ground into powder. Take 2 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water until reduced to 0.5 zhuan. Drink the residue while warm at any time.
Dafupi San (Big Podded Magnolia Bark Powder): Treats Shidu Shanghan with abdominal distension and fullness, occasional vomiting, aversion to cold, inability to eat, and constipation or difficult urination/defecation.
Ingredients: Dafupi (Arecae Pericarpium, 1 liang, crushed), Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 1 liang, crushed, lightly stir-fried; *Shengji Zonglu* uses vinegar-fried), Muxiang (Aucklandiae Radix, 0.5 liang), Guixin (Cinnamomi Ramulus, 0.5 liang), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 1-3 fen), Chuan Puxiao (Natrii Sulfas, 1 liang; *Shengji Zonglu* uses 0.5 liang), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, 3 fen, coarse bark removed, coated with ginger juice, fried until fragrant). All ingredients are sifted into powder. Take 4 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water and 0.5 fen of fresh ginger until reduced to 0.6 zhuan. Strain. Drink warm at any time. A variant without ginger is named Dafu Tang.
Guixin San (Cinnamon Twig Powder, from *Shenghui Fang*): Treats Shanghan Shidu with abdominal distension, shortness of breath with stuffiness, inability to eat, and weakness in the limbs.
Ingredients: Guixin (Cinnamomi Ramulus), Danggui (Angelicae Sinensis Radix, crushed, lightly stir-fried), Dafupi (Arecae Pericarpium, crushed), Helile (Terminaliae Fructus, baked, use peel), Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, crushed, lightly stir-fried), Muxiang (Aucklandiae Radix) (each 1 liang), Zhike (Aurantii Fructus, 3 fen, bran-fried until slightly yellow, pith removed), Gancao (Licorice Root, 3 fen, honey-fried until slightly red, crushed). All ingredients are sifted into powder. Take 3 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water until reduced to 0.6 zhuan. Strain. Drink warm at any time.
Muxiang San (Aucklandiae Radix Powder, from *Shenghui Fang*): Treats Shanghan Shidu with deficiency and fatigue of Spleen and Stomach, weakness in the limbs, anorexia, Qi distension in the chest and abdomen, occasional diarrhea, and aversion to cold in the evening.
Ingredients: Muxiang (Aucklandiae Radix, 0.5 liang), Caodoukou (Cardamomi Fructus Rotundus, 0.5 liang, peeled), Guixin (Cinnamomi Ramulus, 0.5 liang), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 0.5 liang, soaked in water, white pith removed, dried), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 0.5 liang), Shenqu (Massa Medicata Fermentata, 1 fen, lightly stir-fried to yellow; *Shengji Zonglu* uses 0.5 liang), Bibo (Piperis Longi Fructus, 0.5 liang), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 3 fen, removed rhizome; *Shengji Zonglu* uses 0.5 liang), Gancao (Licorice Root, 0.5 liang, honey-fried until slightly red, crushed), Chaihu (Bupleuri Radix, 0.5 liang, removed radix tip), Taoren (Persicae Semen, 3 fen, soaked in water, peel and pointed end removed, double-kernel, bran-fried until slightly yellow), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, 3 fen, coarse bark removed, coated with ginger juice, fried until fragrant; *Shengji Zonglu* uses 0.5 liang). All ingredients are sifted into powder. Take 3 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water and 0.5 fen of fresh ginger until reduced to 0.6 zhuan. Strain. Drink slightly warm at any time.
Binglang San (Areca Seed Powder, from *Shenghui Fang*): Treats Shanghan Shidu with abdominal distension and urgent panting.
Ingredients: Binglang (Arecae Semen, 1 liang), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 1 liang), Muxiang (Aucklandiae Radix, 3 fen), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang, removed rhizome), Helilepi (Terminaliae Chebulae Pericarpium, 3 fen), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 1 liang, soaked in water, white pith removed, dried). All ingredients are finely ground into powder. Take 2 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water, 0.5 fen of fresh ginger, and 3 jujubes until reduced to 0.5 zhuan.
Baizhu San (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma Powder, from *Shenghui Fang*): Treats Shanghan Shidu with high fever and headache, occasional aversion to cold, soreness and pain in the limbs, and bitter taste in the mouth.
Ingredients: Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 3 fen), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 3 fen, processed, peel and placenta removed), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, 0.5 liang, processed, crushed), Guixin (Cinnamomi Ramulus, 3 fen), Gancao (Licorice Root, 0.5 liang, honey-fried until slightly red, crushed), Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 3 fen, crushed, lightly stir-fried), Muxiang (Aucklandiae Radix, 0.5 liang), Zhike (Aurantii Fructus, 0.5 liang, bran-fried until slightly yellow, pith removed). All ingredients are finely ground into powder. Take 2 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water, 0.5 fen of fresh ginger, and 2 jujubes until reduced to 0.5 zhuan. Remove ginger and jujubes. Drink warm at any time.
Chifuling San (Polyporus Powder, from *Shenghui Fang*): Treats Shanghan Shidu with abdominal distension and empty rumbling, and inability to eat.
Ingredients: Chifuling (Polyporus), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, soaked in water, white pith removed, dried), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, removed rhizome), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus), Muxiang (Aucklandiae Radix), Jiegeng (Platycodonis Radix, removed rhizome), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, coarse bark removed, coated with ginger juice, fried until fragrant, each 1 liang). All ingredients are finely sifted into powder. Take 2 qian per dose, decoct with 1 zhuan of water and 0.5 fen of fresh ginger until reduced to 0.5 zhuan. Remove ginger. Drink the residue while warm at any time.
Treats Shanghan Shidu with urgent stuffiness in the chest and abdomen, and obstruction of urination and defecation. Suitable for this formula. (From *Shenghui Fang*)
Ingredients: Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 1 liang, crushed, lightly stir-fried), Chishaoyao (Paeoniae Radix Rubra, 1 liang), Danggui (Angelicae Sinensis Radix, 0.5 liang, removed heart, dried), Muxiang (Aucklandiae Radix, 0.5 liang), Chuan Puxiao (Natrii Sulfas, 1 liang), Zhike (Aurantii Fructus, 0.5 liang, bran-fried until slightly yellow, pith removed). All ingredients are sifted into powder. Take 5 qian per dose, decoct with 1 large zhuan of water and 0.5 fen of fresh ginger until reduced to 0.5 zhuan. Strain. Drink warm at any time. Stop when bowel movement is achieved. *Shengji Zonglu* omits Zhike and names it Puxiao Tang.
Muxiang Wan (Aucklandiae Radix Pill, from *Shenghui Fang*): Treats Shidu Shanghan with abdominal distension and fullness, yellowing of the head, face, and entire body, occasional aversion to cold and high fever, vomiting, and inability to drink or eat.
Ingredients: Muxiang (Aucklandiae Radix, 1 liang), Guixin (Cinnamomi Ramulus, 1 liang), Chuan Shengma (Cimicifugae Rhizoma, 1 liang), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 0.5 liang), Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, 1 liang, crushed, lightly stir-fried), Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma, 0.5 liang), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, 1 liang, coarse bark removed, coated with ginger juice, fried until fragrant), Binglang (Areca Seed, 1 liang), Chuan Puxiao (Natrii Sulfas, 1 liang). All ingredients are ground into fine powder... (text cuts off here).
Renshen Tang (Ginseng Decoction, from *Shengji Zonglu*): Treats Shanghan Shidu in the early stage, absence of significant fever, chest and epigastric stuffiness, anorexia, and indefinite vomiting.
Ingredients: Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma, 1 liang), Chifuling (Polyporus, removed black skin), Huangqin (Scutellariae Radix, removed black heart, each 3 fen), Helile (Terminaliae Fructus, processed, pit removed), Gaoliangjiang (Galangal Rhizome, crushed and stir-fried), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, coarse bark removed, ginger juice-fried, crushed), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, white part removed, stir-fried), Gancao (Licorice Root, honey-fried, crushed), Caodoukou (Cardamomi Fructus Rotundus, peeled), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, processed, peel and placenta removed, each 0.5 liang), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed), Xixin (Asari Radix et Rhizoma, removed leaves, each 1 fen). All ingredients are cut like hemp seeds. Take 3 qian bi per dose, decoct with 1 zhuan of water and 3 slices of fresh ginger until reduced to 0.7 zhuan. Strain. Drink warm, followed by rice broth to induce sweating.
Xiong Tang (Ligusticum Decoction, from *Shengji Zonglu*): Treats Shanghan Shidu with high fever and headache, occasional aversion to cold, soreness and pain in the limbs, and bitter taste in the mouth.
Ingredients: Xiongyao (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, processed, peel and placenta removed), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, crushed and stir-fried), Gui (Cinnamomi Ramulus, coarse bark removed, each 3 fen), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed), Gancao (Licorice Root, honey-fried, crushed), Muxiang (Aucklandiae Radix, each 0.5 liang). All ingredients are cut like hemp seeds. Take 3 qian bi per dose, decoct with 1 zhuan of water, 3 slices of fresh ginger, and 1 jujube (broken), until reduced to 0.6 zhuan. Strain. Drink warm on an empty stomach.
Xuming Wan (Continuing Life Pill, *Shengji Zonglu*): Treats Shanghan Shidu with persistent fluid retention and phlegm-solidity.
Ingredients: Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, crushed, vinegar-fried), Huangqin (Scutellariae Radix, removed black heart), Mahuang (Ephedrae Herba, removed roots and joints), Huanglian (Coptidis Rhizoma, removed whiskers, each 0.5 liang), Chi (Sojae Semen Preparatum, half he, stir-fried), Gansui (Kansui Radix, half fen, processed), Zhizi Ren (Gardeniae Semen, Puxiao (Natrii Sulfas, pounded), Xingren (Pruni Semen, peeled, pointed end removed, double-kernel, stir-fried and pounded, each 1 fen), Badou (Crotonis Fructus, 1 fen, peeled, heart and membrane removed, pounded, oil pressed out using paper). The seven herbs are ground into powder and mixed with the three pounded herbs. Blend with refined honey to make pills the size of large hemp seeds. Take 3 pills per dose, swallow with warm water on an empty stomach. Stop when bowel movement is achieved. If not achieved, add 1-2 pills.
Dahuang Tang (Rhubarb Decoction): Treats Shanghan Shidu with abdominal distension and fullness, occasional vomiting, aversion to cold, inability to eat, and difficult urination.
Ingredients: Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, crushed and stir-fried), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, coarse bark removed, ginger juice-fried, crushed), Dafupi (Arecae Pericarpium, crushed, each 1 liang), Muxiang (Aucklandiae Radix), Gui (Cinnamomi Ramulus, coarse bark removed), Puxiao (Natrii Sulfas, pounded), Qianniuzi (Pharbitidis Semen, stir-fried, each 0.5 liang). Coarsely grind and sift. Take 2 qian bi per dose, decoct with 1 zhuan of water and 3 slices of fresh ginger until reduced to 0.6 zhuan. Strain. Drink warm at any time.
Shuqi Tang (Qi-Regulating Decoction): Treats post-Shanghan condition injured by food toxicity, with abdominal distension and fullness, indigestion of water and grain, and difficult defecation.
Ingredients: Jingsanleng (Sparganii Rhizoma, baked and crushed), Qianniuzi (Pharbitidis Semen, stir-fried, each 1 liang), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed, 0.5 liang), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, white part removed, stir-fried, 1 liang). Grind into powder, blend with refined honey to make pills the size of paulownia seeds. Take 20 pills per dose at any time, with ginger soup. Stop when bowel movement is achieved. If not achieved, take again.
Binglang San (Areca Seed Powder): Treats injury from Shanghan Shidu, with abdominal distension, urgent panting, and obstruction of urination and defecation.
Ingredients: Binglang (Areca Seed, crushed), Yuliren (Pruni Semen, peeled, each 1 liang), Dafupi (Arecae Pericarpium, crushed), Muxiang (Aucklandiae Radix), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, soaked in water, white part removed, stir-fried, each 0.5 liang). Grind into powder. Take 2 qian bi per dose, mix with ginger soup.
Jupi Wan (Tangerine Peel Pill): Treats Shanghan Shidu with aversion to cold, acute distension of abdomen and hypochondrium, vomiting with inability to eat, and cold extremities.
Ingredients: Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, white part removed, stir-fried), Caodoukou (Cardamomi Fructus Rotundus, peeled), Gui (Cinnamomi Ramulus, coarse bark removed), Zhike (Aurantii Fructus, pith removed, bran-fried), Muxiang (Aucklandiae Radix, each 1 liang), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma, crushed and stir-fried, 2 liang), Biejia (Testudinis Carapax et Plastrum, remove skirt, 1.5 liang, use 1 fen sand, soak in 5 he vinegar, fry). Grind into powder, blend with refined honey to make pills the size of paulownia seeds... (text cuts off).
Ganjiang Tang (Zingiber Decoction): Treats Shanghan Shidu with headache and aversion to cold, empty distension of chest and abdomen, and diarrhea.
Ingredients: Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed), Gancao (Licorice Root, honey-fried, crushed, each 0.5 liang), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, processed, peel and placenta removed), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, white part removed, stir-fried), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, coarse bark removed, ginger juice-fried, each 3 fen). Cut like hemp seeds. Take 3 qian bi per dose, decoct with 1 zhuan of water until reduced to 0.7 zhuan. Strain. Drink warm before meals.
Fuling Tang (Poria Decoction): Treats Shanghan Shidu with abdominal distension and empty rumbling, and inability to eat.
Ingredients: Chifuling (Polyporus, removed black skin), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, white part removed, stir-fried), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Muxiang (Aucklandiae Radix, processed), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, coarse bark removed, ginger juice-fried, crushed), Wuweizi (Schisandrae Chinensis Fructus, each 1 liang), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed, 0.5 liang). Coarsely grind and sift. Take 3 qian bi per dose, decoct with 1 zhuan of water and 3 slices of fresh ginger until reduced to 0.6 zhuan. Strain. Drink warm on an empty stomach.
Shaoyao Tang (Peony Decoction): Treats Shanghan Shidu with abdominal distension and fullness, or occasional diarrhea.
Ingredients: Shaoyao (Paeoniae Radix Alba/Rubra), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, coarse bark removed, ginger juice-fried, each 1 liang), Baidoukou (Cardamomi Fructus, peeled), Gui (Cinnamomi Ramulus, coarse bark removed), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed), Gancao (Licorice Root, honey-fried, crushed, each 0.5 liang), Muxiang (Aucklandiae Radix, 3 fen). Coarsely grind and sift. Take 3 qian bi per dose, decoct with 1 zhuan of water and 3 slices of fresh ginger until reduced to 0.6 zhuan. Strain. Drink warm before meals.
Bichengqie Wan (Litsea Pill): Treats Shanghan Shidu with chest and epigastric stuffiness, and frequent diarrhea.
Ingredients: Bichengqie (Litseae Fructus, 1 liang), Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, processed, 3 fen), Chenjupi (Citri Reticulatae Pericarpium, soaked in water, white part removed, dried, 1 liang), Gui (Cinnamomi Ramulus, coarse bark removed, 3 fen), Nongpo (Magnoliae Officinalis Cortex, coarse bark removed, ginger juice-fried, 1 liang), Wei (Asafetida, 0.5 liang), Roudoukou (Myristicae Semen, peeled, 3 fruits), Suosha (Amomi Fructus Rotundus, peeled, 0.5 liang), Caodoukou (Cardamomi Fructus Rotundus, peeled, 3 fruits), Gancao (Licorice Root, honey-fried, 3 fen), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, processed, peel and placenta removed, 1 liang), Bibo (Piperis Longi Fructus, 1 fen), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 0.5 liang). Grind into powder, blend with refined honey to make pills the size of paulownia seeds. Take 10-20 pills daily on an empty stomach with wine, until effective.
Qu Gui Tang (Medicated Leaven and Cinnamon Decoction): Treats Shanghan Shidu with cough.
Ingredients: Shenqu (Massa Medicata Fermentata, crushed and stir-fried), Gui (Cinnamomi Ramulus, coarse bark removed), Baihe (Lilii Bulbus), Mahuang (Ephedrae Herba, removed roots and joints), Huanglian (Coptidis Rhizoma, removed whiskers), Zhike (Aurantii Fructus, pith removed, bran-fried), Baishizhi (Kaolinite, each 1.5 liang), Sanggenbaipi (Mori Cortex, stir-fried and crushed), Digupi (Lycii Cortex), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, processed, peel and placenta removed, each 2 liang), Kuandonghua (Farfarae Flos), Lingyangjiaoxie (Saigae Tataricae Cornu), Xuanfuhua (Inulae Flos, lightly stir-fried, each 1 liang), Huangqin (Scutellariae Radix, removed black heart, 0.5 liang), Xingren (Pruni Semen, soaked in water, peeled, pointed end removed, double-kernel, stir-fried, 10 seeds). Coarsely grind and sift. Take 5 qian bi per dose, decoct with 1.5 zhuan of water and 3 slices of fresh ginger until reduced to 0.8 zhuan. Strain. Drink warm.