夫香港脚痹弱者,营卫俱虚也,《内经》云营气虚则不仁,卫气虚则不用。营卫俱虚,故
不仁
《
方
大鳖甲汤(出《千金方》)治脚弱风毒挛痹气上,及伤寒恶气温毒,山水瘴气
热毒,四肢痹
鳖甲(二两) 防风 麻黄 白术 石膏 知母 当归 茯苓 橘皮 芎 杏仁 人
参半
角青木香
茎) 沉香(三铢) 赤
六服,相去十
可用十八铢。
防风散(出《千金方》)治脚痹,并治毒瓦斯上冲,心胸呕逆,宿癖积气,疝
气一病即相当
防风 麻黄 芎 人参 芍药 当归 茯苓 半夏 甘草 橘皮(各一两) 鳖甲 生
姜
贝子 乌头
煮取三升,分三服
风引汤(出千金方)治两脚疼痛痹肿,或不仁,拘急不得行。
麻黄 石膏 独活 茯苓(各二两) 吴茱萸 附子 秦艽 细辛 桂心 人参 防风
芎
咀,以水一斗
风缓汤 治香港脚弱,举体痹不仁,热毒瓦斯入脏,胸中满塞不通,食即呕吐。
独活 麻黄 犀角(各三两一方用羚羊角) 半夏(一升) 乌梅(三个) 桂 鳖甲 升
麻陈
大枣(二
防风汤(出《千金方》)治香港脚痹弱,昼夜不安。
防己 蜀椒 细辛 桂心 麻黄 石膏 独活 防风 黄芩 茵芋 葛根 芎 芍药
甘
分六服
损作此
水一大
防风麻黄汤(一名防风汤)治香港脚痹弱,(方见香港脚门语言謇涩类)
独活汤(出《千金方》)治胸痹。
独活(四两) 当归 防风 茯苓 芍药 黄 葛根 人参 甘草(各三两) 大豆
(一升)
三服,一方有桂
小鳖甲(出《千金方》)治身体微肿,心胸痞满,壮热,小腹重,两脚痹
弱。
鳖甲(醋炙去裙 ) 升麻 黄芩(去黑心) 前胡(去芦) 桂(去粗皮各三两) 乌
梅(二十七
筛,每服五钱,水
利者,加大黄二两
防己汤 治香港脚痹弱。
防己 秦艽(去苗土) 葛根(各二两) 桂(去粗皮一两半) 陈橘皮(汤浸去白焙)
麻黄(去
每服五钱,水
越婢汤(出《千金方》)治风痹脚弱,(方见香港脚门香港脚暖类)
擒虎丹 治寒湿走注,脚痹腰膝痛重。
五灵脂 荆芥 川乌(炮去皮) 当归(切焙) 白胶香 自然铜(醋浸三次各二两) 上
为细末
大椒丸 治脚筋冷缩顽痹。
大川椒(去目二分炒出汗) 荜茇 辣桂 川白姜 华阴 细辛(各一分) 上为细末,
酒面糊
温浴脚痹治法
草乌 杏仁 地骨皮(各三两) 上 咀,用水二碗,煎至一碗,去滓,浴渫疼痛痹处,
表里
杏术续命汤 治风寒湿气为脚痹大痛者,不能转侧,或肿或细,痛重筋挛。
附子(炮去皮脐) 防己 川芎 白术 人参(各一两) 防风 芍药 麻黄(去根节)
桂心
分,去滓温
去,冬
丹参牛膝煮散(出《千金方》)治脚痹弱气,满身微肿。
丹皮 牛膝 桑白皮 杏仁 升麻 茯苓 猪苓(各四两) 犀角 黄芩 橘皮 防己
前胡
八味捣筛,
散,此煮
石斛酒(出《千金方》)治风虚气脚疼痹挛,弱不能行。
石斛 丹参 五加皮(各五两) 侧子 秦艽 杜仲 山茱萸 牛膝(各四两) 桂心 干
姜
(二两)
三合,日再,
香港脚痹弱(足部麻木无力),是由于营气与卫气都虚弱所致。《内经》说:营气虚则身体麻木不仁,卫气虚则肢体不能随意运动。营卫两气都虚弱,所以出现麻木不仁和运动障碍。
《千金方》中的大鳖甲汤,治疗脚弱、风毒引起的痉挛痹痛、气机上逆,以及伤寒恶寒、温毒、山水间的瘴气热毒导致的四肢痹痛。
药材:鳖甲(二两)、防风、麻黄、白术、石膏、知母、当归、茯苓、橘皮、川芎、杏仁、人参、青木香、沉香(三铢)、赤芍药等。
用法:分六次服用,两次服药间隔十步路程的距离,可用量十八铢。
防风散(出自《千金方》),治疗脚痹,并治疗毒瓦斯上冲心胸引起的呕吐逆气,以及宿癖积气、疝气等疾病,一病一方相当对症。
药材:防风、麻黄、川芎、人参、芍药、当归、茯苓、半夏、甘草、橘皮(各一两)、鳖甲、生姜、贝子、乌头等。
用法:煮取三升药液,分三次服用。
风引汤(出自《千金方》),治疗双脚疼痛、痹肿,或麻木不仁,拘急不能行走。
药材:麻黄、石膏、独活、茯苓(各二两)、吴茱萸、附子、秦艽、细辛、桂心、人参、防风、川芎等。
用法:切碎药材,用水一斗煎煮。
风缓汤,治疗香港脚弱,全身麻木不仁,热毒瓦斯侵入脏腑,胸中满塞不通,进食即呕吐。
药材:独活、麻黄、犀角(一方用羚羊角)(各三两)、半夏(一升)、乌梅(三个)、桂枝、鳖甲、升麻、陈皮、大枣(二个)等。
防风汤(出自《千金方》),治疗香港脚痹弱,昼夜不安稳。
药材:防己、蜀椒、细辛、桂心、麻黄、石膏、独活、防风、黄芩、茵芋、葛根、川芎、芍药、甘草等。
用法:分六次服用。
防风麻黄汤(又名防风汤),治疗香港脚痹弱。(方剂详情见香港脚门语言謇涩类)。
独活汤(出自《千金方》),治疗胸痹。
药材:独活(四两)、当归、防风、茯苓、芍药、黄芪、葛根、人参、甘草(各三两)、大豆(一升)。
用法:分三次服用,一方中有桂枝。
小鳖甲汤(出自《千金方》),治疗身体轻微浮肿,心胸痞满,壮热,小腹沉重,双脚痹弱。
药材:鳖甲(醋炙去裙边)、升麻、黄芩(去黑心)、前胡(去芦头)、桂枝(去粗皮,各三两)、乌梅(二十七个)。
用法:筛成细末,每次服用五钱,用水煎服。若大便通利者,加大黄二两。
防己汤,治疗香港脚痹弱。
药材:防己、秦艽(去苗土)、葛根(各二两)、桂枝(去粗皮一两半)、陈皮(汤浸去白焙)、麻黄(去根节)等。
用法:每次服用五钱,用水煎服。
越婢汤(出自《千金方》),治疗风痹脚弱。(方剂详情见香港脚门香港脚暖类)。
擒虎丹,治疗寒湿走注引起的脚痹、腰膝疼痛沉重。
药材:五灵脂、荆芥、川乌(炮制去皮)、当归(切焙)、白胶香、自然铜(醋浸三次,各二两)。
用法:研为细末。
大椒丸,治疗脚筋冷缩顽痹。
药材:大川椒(去目二分炒出汗)、荜茇、辣桂、川白姜、华阴细辛(各一分)。
用法:研为细末,用酒和面糊制作丸剂。
温浴脚痹治法
药材:草乌、杏仁、地骨皮(各三两)。
用法:切碎,用水二碗,煎至一碗,去渣,洗浴疼痛痹阻之处,以通达表里。
杏术续命汤,治疗因风寒湿气导致的脚痹剧痛,不能转侧身体,或肿胀或消瘦,疼痛严重导致筋脉挛急。
药材:附子(炮制去皮脐)、防己、川芎、白术、人参(各一两)、防风、芍药、麻黄(去根节)、桂心等。
用法:分次服用,去渣温服。冬季……
丹参牛膝煮散(出自《千金方》),治疗脚痹弱气,满身轻微浮肿。
药材:丹皮、牛膝、桑白皮、杏仁、升麻、茯苓、猪苓(各四两)、犀角、黄芩、橘皮、防己、前胡等。
用法:捣碎过筛成散剂,此方为煮散。
石斛酒(出自《千金方》),治疗风虚气脚疼痹挛,弱不能行走。
药材:石斛、丹参、五加皮(各五两)、侧子、秦艽、杜仲、山茱萸、牛膝(各四两)、桂心、干姜等。
用法:每次服用三合,每日两次。
Hong Kong foot bi weakness (numbness and weakness of the feet) is caused by the deficiency of both Ying Qi (Nutritive Qi) and Wei Qi (Defensive Qi). The *Neijing* states: "Ying Qi deficiency leads to numbness; Wei Qi deficiency leads to inability to move." Since both Ying and Wei Qi are deficient, numbness and motor impairment occur.
Da Bie Jia Tang (Large Turtle Shell Decoction), from *Qianjin Fang*, treats foot weakness, wind-toxin-induced spasms and bi-syndrome with upward rushing of Qi, as well as cold damage with aversion to cold, warm toxin, heat toxin from miasma in mountains and waters, causing bi-syndrome of the four limbs.
Herbs: Bie Jia (Turtle Shell, 2 liang), Fang Feng (Saposhnikovia Root), Ma Huang (Ephedrae Herba), Bai Zhu (Atractylodis Rhizoma), Shi Gao (Gypsum Fibrosum), Zhi Mu (Anemarrhenae Rhizoma), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix), Fu Ling (Poria), Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium), Xiong (Chuanxiong Rhizome), Xing Ren (Armeniacae Semen Amarum), Ren Shen (Ginseng Radix), Qing Mu Xiang (Aucklandiae Radix), Chen Xiang (Aquilariae Lignum Resinatum, 3 zhu), Chi Shao Yao (Red Peony Root), etc.
Usage: Divide into six doses. The interval between doses corresponds to walking ten steps. Dosage can be adjusted to 18 zhu.
Fang Feng San (Saposhnikovia Powder), from *Qianjin Fang*, treats foot bi, and also treats toxic vapors rushing up to the chest and heart causing vomiting and counterflow qi, as well as old accumulations, stagnant qi, and hernia diseases. One formula corresponds to one disease.
Herbs: Fang Feng (Saposhnikovia Root), Ma Huang (Ephedrae Herba), Xiong (Chuanxiong Rhizome), Ren Shen (Ginseng Radix), Shao Yao (Peony Root), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix), Fu Ling (Poria), Ban Xia (Pinelliae Rhizoma), Gan Cao (Licorice Root), Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium) (each 1 liang), Bie Jia (Turtle Shell), Sheng Jiang (Fresh Ginger), Bei Zi (Concha Meretricis), Wu Tou (Aconiti Lateralis Radix Preparata), etc.
Usage: Boil to obtain 3 sheng of liquid, divide into three doses.
Feng Yin Tang (Wind-Guiding Decoction), from *Qianjin Fang*, treats pain and swelling of both feet due to bi-syndrome, or numbness, stiffness preventing walking.
Herbs: Ma Huang (Ephedrae Herba), Shi Gao (Gypsum Fibrosum), Du Huo (Angelicae Pubescentis Radix), Fu Ling (Poria) (each 2 liang), Wu Zhu Yu (Evodiae Fructus), Fu Zi (Aconiti Lateralis Radix Preparata), Qin Jiao (Gentianae Macrophyllae Radix), Xi Xin (Asari Radix et Rhizoma), Gui Xin (Cinnamomi Ramulus Cortex), Ren Shen (Ginseng Radix), Fang Feng (Saposhnikovia Root), Xiong (Chuanxiong Rhizome), etc.
Usage: Coarsely crush herbs, boil with 1 dou of water.
Feng Huan Tang (Wind-Slowing Decoction), treats Hong Kong foot weakness, whole-body numbness, heat-toxin vapors entering the zang-fu organs, chest fullness and blockage, vomiting after eating.
Herbs: Du Huo (Angelicae Pubescentis Radix), Ma Huang (Ephedrae Herba), Xi Jiao (Rhinocerotis Cornu, alternatively Ling Yang Jiao Capricornis Cornu in some formulas) (each 3 liang), Ban Xia (Pinelliae Rhizoma) (1 sheng), Wu Mei (Mume Fructus) (3 pieces), Gui Zhi (Cinnamomi Ramulus), Bie Jia (Turtle Shell), Sheng Ma (Bupleuri Radix), Chen Pi (Citri Reticulatae Pericarpium), Da Zao (Jujubae Fructus) (2 pieces), etc.
Fang Feng Tang (Saposhnikovia Decoction), from *Qianjin Fang*, treats Hong Kong foot bi-weakness, restlessness day and night.
Herbs: Fang Ji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Shu Jiao (Zanthoxyli Pericarpium), Xi Xin (Asari Radix et Rhizoma), Gui Xin (Cinnamomi Ramulus Cortex), Ma Huang (Ephedrae Herba), Shi Gao (Gypsum Fibrosum), Du Huo (Angelicae Pubescentis Radix), Fang Feng (Saposhnikovia Root), Huang Qin (Scutellariae Radix), Yin Yu (Ilicis Cornuti Folium), Ge Gen (Puerariae Lobatae Radix), Xiong (Chuanxiong Rhizome), Shao Yao (Peony Root), Gan Cao (Licorice Root), etc.
Usage: Divide into six doses.
Fang Feng Ma Huang Tang (Saposhnikovia and Ephedra Decoction, also known as Fang Feng Tang), treats Hong Kong foot bi-weakness. (See Hong Kong Foot Section: Speech Impairment Category for formula details).
Du Huo Tang (Angelicae Pubescentis Decoction), from *Qianjin Fang*, treats chest bi.
Herbs: Du Huo (Angelicae Pubescentis Radix) (4 liang), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix), Fang Feng (Saposhnikovia Root), Fu Ling (Poria), Shao Yao (Peony Root), Huang Qi (Astragali Radix), Ge Gen (Puerariae Lobatae Radix), Ren Shen (Ginseng Radix), Gan Cao (Licorice Root) (each 3 liang), Da Dou (Sojae Semen Album) (1 sheng).
Usage: Divide into three doses. Some versions include Gui Zhi (Cinnamomi Ramulus).
Xiao Bie Jia Tang (Small Turtle Shell Decoction), from *Qianjin Fang*, treats slight body edema, chest and epigastric fullness, high fever, heaviness in the lower abdomen, and foot bi-weakness.
Herbs: Bie Jia (Turtle Shell, vinegar-processed, remove skirt-like edges), Sheng Ma (Bupleuri Radix), Huang Qin (Scutellariae Radix, remove black heart), Qian Hu (Peucedani Radix, remove rhizome stubs), Gui Zhi (Cinnamomi Ramulus, remove rough bark) (each 3 liang), Wu Mei (Mume Fructus) (27 pieces).
Usage: Sieve into fine powder, take 5 qian per dose, decoct with water. If bowels are loose, add Da Huang (Rhei Radix et Rhizoma) 2 liang.
Fang Ji Tang (Stephania Decoction), treats Hong Kong foot bi-weakness.
Herbs: Fang Ji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Qin Jiao (Gentianae Macrophyllae Radix, remove seedlings and soil), Ge Gen (Puerariae Lobatae Radix) (each 2 liang), Gui Zhi (Cinnamomi Ramulus, remove rough bark, 1.5 liang), Chen Pi (Citri Reticulatae Pericarpium, soaked in hot water, remove white pith and baked), Ma Huang (Ephedrae Herba, remove root joints), etc.
Usage: Take 5 qian per dose, decoct with water.
Yue Bi Tang (Suppressing Spider Decoction), from *Qianjin Fang*, treats wind-bi foot weakness. (See Hong Kong Foot Section: Hong Kong Foot Warmth Category for formula details).
Qin Hu Dan (Tiger-Catching Pill), treats cold-dampness wandering injection causing foot bi, waist and knee pain and heaviness.
Herbs: Wu Ling Zhi (Trogopterori Faeces), Jing Jie (Schizonepetae Spica), Chuan Wu (Aconiti Radix, processed, peeled), Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix, sliced and baked), Bai Jiao Xiang (Boswelliae Resina), Zi Ran Tong (Pyritum, soaked in vinegar three times) (each 2 liang).
Usage: Grind into fine powder.
Da Jiao Wan (Large Pepper Pill), treats cold contraction of foot tendons and stubborn bi-syndrome.
Herbs: Da Chuan Jiao (Zanthoxyli Pericarpium, remove eyes, stir-fry until sweat appears, half part), Bi Bo (Long Pepper Fruit), La Gui (Cinnamon Bark), Chuan Bai Jiang (Zingiberis Rhizoma Recens), Hua Yin Xi Xin (Asari Radix et Rhizoma) (each one fen).
Usage: Grind into fine powder, make pills with wine and flour paste.
Warm Bath Treatment for Foot Bi
Herbs: Cao Wu (Aconiti Radix), Xing Ren (Armeniacae Semen Amarum), Di Gu Pi (Lycii Cortex) (each 3 liang).
Usage: Coarsely crush, boil with two bowls of water until reduced to one bowl, strain, and bathe the painful and bi-blocked areas to unblock interior and exterior.
Xing Shu Xu Ming Tang (Apricot and Atractylodes Continuation of Life Decoction), treats severe foot bi pain caused by wind-cold-dampness, inability to turn over, swelling or emaciation, severe pain leading to tendon spasm.
Herbs: Fu Zi (Aconiti Lateralis Radix Preparata, processed, peeled, navel removed), Fang Ji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Chuan Xiong (Chuanxiong Rhizome), Bai Zhu (Atractylodis Rhizoma), Ren Shen (Ginseng Radix) (each 1 liang), Fang Feng (Saposhnikovia Root), Shao Yao (Peony Root), Ma Huang (Ephedrae Herba, remove root joints), Gui Xin (Cinnamomi Ramulus Cortex), etc.
Usage: Divide doses, strain and take warm. In winter...
Dan Shen Niu Xi Zhu San (Salvia and Achyranthes Boiled Powder), from *Qianjin Fang*, treats foot bi-weak qi, slight whole-body edema.
Herbs: Dan Pi (Moutan Cortex), Niu Xi (Achyranthis Bidentatae Radix), Sang Bai Pi (Mori Cortex), Xing Ren (Armeniacae Semen Amarum), Sheng Ma (Bupleuri Radix), Fu Ling (Poria), Zhu Ling (Polyporus), Xi Jiao (Rhinocerotis Cornu), Huang Qin (Scutellariae Radix), Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium), Fang Ji (Stephaniae Tetrandrae Radix), Qian Hu (Peucedani Radix), etc.
Usage: Pound and sieve into powder. This is a boiled powder formula.
Shi Hu Jiu (Dendrobium Wine), from *Qianjin Fang*, treats wind-deficiency qi foot pain, bi-syndrome, spasms, weakness preventing walking.
Herbs: Shi Hu (Dendrobii Caulis), Dan Shen (Salviae Miltiorrhizae Radix), Wu Jia Pi (Acanthopanacis Cortex) (each 5 liang), Ce Zi (Aconiti Radix lateralis preparata side piece), Qin Jiao (Gentianae Macrophyllae Radix), Du Zhong (Eucommiae Cortex), Shan Zhu Yu (Corni Fructus), Niu Xi (Achyranthis Bidentatae Radix) (each 4 liang), Gui Xin (Cinnamomi Ramulus Cortex), Gan Jiang (Zingiberis Rhizoma), etc.
Usage: Take 3 he per dose, twice daily.