太监刘关,患发背,肿痛色紫,诊其脉息沉数。陈良甫云∶脉细发热而痛者,发于阳也
。且疮疡赤甚则紫,即火极似水也。询之,尝服丹石药半载,乃积温成热所致。遂以内疏黄
连汤再服,稍平。更用排脓消毒药乃猪蹄汤、太乙膏而愈。经曰∶色与脉当相参应治之者。在
明亢害承制之理,阴阳变化之机焉耳。
举人潘光甫,年四十,患脑疽 肿,诊其脉沉静。予谓此阳证阴脉,断不起,已而果然
。盖疮疡之证,虽属心火,尤当分表里虚实。果元气充实,内有实火者,寒剂或可责效。若
寒凉过度,使胃寒脾弱,阳证变阴,或结而不溃,溃而不敛,阴阳乖戾,水火交争,死无日
矣。(薛按)
参附汤(补三七) 托裹散(外四三) 八珍汤(补十九) 六君子汤(补五) 圣愈汤
(补九一) 归脾汤(补三二) 回阳汤(外三七) 八味丸(补一二一)
败毒散(散三六) 冲和汤(外二四) 四神丸(热一五一) 流气饮(外五五)
五淋散(寒百十七) 五香渴(末入,即外五一方) 姜附汤(热三二) 四君子汤(补一)
独参汤(补三五) 四物汤(补八) 理中汤(热一) 六味丸(补百二十)
滋肾丸(寒一六三) 护心散(外七二) 二神丸(热百五十) 清凉饮(外九十)
麻黄汤(散一) 凉膈散(痘八三) 清胃散(寒五四) 十宣散(痘十四)
清阴汤(外八五) 白虎汤(寒二) 离金散(外六七) 漏芦汤(外九五)
夺命丹(外七七) 蜡矾丸(外七四) 忍冬酒(外百二) 槐花酒(外百四)
通志酒(外百六) 国老膏(外六八) 桑枝煎(外百九) 掣甘草汤(外六八)
五味子汤(补五七) 神仙截法(外百十) 十全大补汤(补二十) 仙方活命饮(外一)
人参黄 汤(外二六) 补中益气汤(补三十) 托裹消毒散(外二) 托里温中汤(外十二)
托里健中汤(外十一) 托里清中渴(外十六) 托里益黄汤(外十五)
托里益中汤(外十三) 托里抑青汤(外十七) 托里越鞠汤(外十九)
托里温经汤(外十四) 七味白求散(小七) 丁香柿蒂散(热六四) 黄 六一汤(补四九)
当归补血汤(补四四) 加减八味丸(外三八) 人参养营汤(补二一) 人参平肺散
(寒三七) 人参理中汤(热一) 人参败毒散(散三六) 附子理中汤(外三四) 竹叶黄
汤(寒七) 黄连消毒散(外六十) 黄连解毒汤(寒一) 竹叶石膏汤(寒五) 连翘消毒散(外六一)
内疏黄连汤(外九三) 五香连翘渴(外五一) 四顺清凉饮(攻二五) 黄芩清肺饮(寒三八)
内固金粉散(外七三) 犀角地黄汤(外四六) 乳香定痛丸(外五七) 犀角升麻汤(外四七)
香砂六君汤(补七) 神仙熏照方(外一二二) 附子饼(外百十六) 豆豉饼(外百十七)
桑枝灸(外百二十) 葱熨法(外一二一) 隔蒜灸(外百十五) 骑竹马法(外百十四)
针头散(外一四四) 降痈散(新因三六) 麦饭石膏(外一三九) 乌金膏(外一四二)
阴阳散(外一三三) 抑阴散(外一三一) 抑阳散(外一三二) 猪蹄汤(外一二五)
当归膏(外三一四) 神异膏(外三百十)
Liu Guan, a eunuch, suffered from "Fa Bei" (carbuncle on the back), presenting with swelling, pain, and purplish discoloration. His pulse was deep and rapid. Chen Liangfu stated: "When the pulse is fine, accompanied by fever and pain, it indicates a condition originating in the Yang aspect." Furthermore, when sores become intensely red and then turn purple, it signifies extreme Fire resembling Water. Upon inquiry, it was learned that he had taken Dan Shi medicines (cinnabar and other mineral drugs) for half a year, which caused accumulated warmth to transform into heat. Consequently, Nei Shu Huang Lian Tang (Internal Draining Coptis Decoction) was administered twice, after which the symptoms subsided slightly. Subsequently, pus-draining and detoxifying preparations, such as Zhu Ti Tang (Pig Trotter Decoction) and Tai Yi Gao (Tai Yi Plaster), were used, leading to recovery. The Classics state: "Complexion and pulse should be examined together." The key to treatment lies in understanding the principle of "Kang Hai Cheng Zhi" (where excessive restriction leads to counter-reaction) and the mechanisms of Yin-Yang transformation.
Pan Guangfu, a Juren (degree holder), aged forty, suffered from swelling of "Nao Ju" (carbuncle on the head/brain). His pulse was quiet and still. I remarked that this was a Yang syndrome presenting with a Yin pulse, and predicted he would not survive; indeed, this came to pass. Generally, although sores and ulcers belong to Heart Fire, one must distinguish between exterior/interior and deficiency/excess. If the Yuan Qi (Original Qi) is solid and there is excess Fire inside, cold-natured agents may yield results. However, if cold-natured herbs are overused, causing Stomach cold and Spleen weakness, a Yang syndrome may transform into a Yin syndrome. This may result in induration without suppuration, or suppuration without healing. With Yin and Yang becoming discordant and Water and Fire clashing, death is imminent. (Commentary by Xue Ji)
Shen Fu Tang (Tonification III-37) Tuo Guo San (Surgery IV-43) Ba Zhen Tang (Tonification III-19) Liu Jun Zi Tang (Tonification III-5) Sheng Yu Tang (Tonification III-91) Gui Pi Tang (Tonification III-32) Hui Yang Tang (Surgery III-37) Ba Wei Wan (Tonification III-121)
Bai Du San (Dispersing III-36) Chong He Tang (Surgery III-24) Si Shen Wan (Heat V-151) Liu Qi Yin (Surgery III-55)
Wu Lin San (Cold VI-117) Wu Xiang Ke (Powder form, i.e., Surgery III-51) Jiang Fu Tang (Heat III-32) Si Jun Zi Tang (Tonification III-1)
Du Shen Tang (Tonification III-35) Si Wu Tang (Tonification III-8) Li Zhong Tang (Heat III-1) Liu Wei Wan (Tonification III-120)
Zi Shen Wan (Cold VI-163) Hu Xin San (Surgery III-72) Er Shen Wan (Heat V-150) Qing Liang Yin (Surgery III-90)
Ma Huang Tang (Dispersing III-1) Liang Ge San (Smallpox VIII-83) Qing Wei San (Cold VI-54) Shi Xuan San (Smallpox XIV-14)
Qing Yin Tang (Surgery III-85) Bai Hu Tang (Cold VI-2) Li Jin San (Surgery III-67) Lou Lu Tang (Surgery III-95)
Duo Ming Dan (Surgery III-77) La Fan Wan (Surgery III-74) Ren Dong Jiu (Surgery III-102) Huai Hua Jiu (Surgery III-104)
Tong Zhi Jiu (Surgery III-106) Guo Lao Gao (Surgery III-68) Sang Zhi Jian (Surgery III-109) Che Gan Cao Tang (Surgery III-68)
Wu Wei Zi Tang (Tonification III-57) Shen Xian Jie Fa (Surgery III-110) Shi Quan Da Bu Tang (Tonification III-20) Xian Fang Huo Ming Yin (Surgery III-1)
Ren Shen Huang Qi Tang (Surgery III-26) Bu Zhong Yi Qi Tang (Tonification III-30) Tuo Guo Xiao Du San (Surgery III-2) Tuo Li Wen Zhong Tang (Surgery III-12)
Tuo Li Jian Zhong Tang (Surgery III-11) Tuo Li Qing Zhong Ke (Surgery III-16) Tuo Li Yi Huang Tang (Surgery III-15)
Tuo Li Yi Zhong Tang (Surgery III-13) Tuo Li Yi Qing Tang (Surgery III-17) Tuo Li Yue Ju Tang (Surgery III-19)
Tuo Li Wen Jing Tang (Surgery III-14) Qi Wei Bai Zhu San (Pediatrics VII-7) Ding Xiang Shi Di San (Heat VI-64) Huang Qi Liu Yi Tang (Tonification III-49)
Dang Gui Bu Xue Tang (Tonification III-44) Jia Jian Ba Wei Wan (Surgery III-38) Ren Shen Yang Ying Tang (Tonification III-21) Ren Shen Ping Fei San
(Cold VI-37) Ren Shen Li Zhong Tang (Heat III-1) Ren Shen Bai Du San (Dispersing III-36) Fu Zi Li Zhong Tang (Surgery III-34) Zhu Ye Huang Qi Tang (Cold VI-7) Huang Lian Xiao Du San (Surgery III-60) Huang Lian Jie Du Tang (Cold VI-1) Zhu Ye Shi Gao Tang (Cold VI-5) Lian Qiao Xiao Du San (Surgery III-61)
Nei Shu Huang Lian Tang (Surgery III-93) Wu Xiang Lian Qiao Ke (Surgery III-51) Si Shun Qing Liang Yin (Purgative II-25) Huang Qin Qing Fei Yin (Cold VI-38)
Nei Gu Jin Fen San (Surgery III-73) Xi Jiao Di Huang Tang (Surgery III-46) Ru Xiang Ding Tong Wan (Surgery III-57) Xi Jiao Sheng Ma Tang (Surgery III-47)
Xiang Sha Liu Jun Tang (Tonification III-7) Shen Xian Xun Zhao Fang (Surgery III-122) Fu Zi Bing (Surgery III-116) Dou Chi Bing (Surgery III-117)
Sang Zhi Jiu (Surgery III-120) Cong Yun Fa (Surgery III-121) Ge Suan Jiu (Surgery III-115) Qi Zhu Ma Fa (Surgery III-114)
Zhen Tou San (Surgery III-144) Jiang Yong San (New Causes III-36) Mai Fan Shi Gao (Surgery III-139) Wu Jin Gao (Surgery III-142)
Yin Yang San (Surgery III-133) Yi Yin San (Surgery III-131) Yi Yang San (Surgery III-132) Zhu Ti Tang (Surgery III-125)
Dang Gui Gao (Surgery III-314) Shen Yi Gao (Surgery III-310)