治妇人月水不通方。
桃仁 朴硝 牡丹皮 射干 土瓜根 黄芩(各三两) 芍药 大黄 柴胡(各四两) 牛
膝桂心(各二两) 水蛭 虻虫(各七十枚)
上十三味 咀,以水九升煮取二升半,去滓分三服。
又方 桃仁(一升) 当归 土瓜根 大黄 水蛭 虻虫 芒硝(各二两) 牛膝 麻
子仁
上十味 咀,以水九升煮取三升半,去滓纳硝令烊,分为三服。(《肘后》无当归、麻
子仁,用牡丹、射干、黄芩、芍药、柴胡各三两。《千金翼》无虻虫)
治同前。
芒硝 丹砂末 当归 芍药 土瓜根 水蛭(各二两) 大黄(三两) 桃仁(一升)
上八味 咀,以水九升煮取三升,去滓纳丹砂、芒硝,分三服。
治血瘕,月水留瘀血大不通,下病散坚血方。
硝石 附子 虻虫(各三两) 大黄 细辛 干姜 黄芩(各一两) 芍药 土瓜根 丹
参
上十六味 咀、以酒五升、水九升渍药一宿。明旦煎取四升,去滓,下朴硝、硝石烊
尽,分四服,相去如炊顷。去病后,食黄鸭羹,勿见风。
治月水不通,小腹坚痛不得近方。
干漆 葳蕤 芍药 细辛 附子 甘草(各一两) 当归 桂心 芒硝 黄芩(各二两)
大黄(三两) 吴茱萸(一升)
上十二味 咀,以清酒一斗浸一宿,煮取三升,去滓,纳硝烊尽,分三服,相去如一
炊顷。
治月经不通,心腹绞痛欲死,通血止痛方∶
当归 大黄 芍药(各三两) 吴茱萸 干地黄 干姜 川芎 虻虫 水蛭(各二两) 细
辛甘草 桂心(各一两) 栀子(十四枚) 桃仁(一升)
上十四味 咀,以水一斗五升,煮取五升,分五服。一本有牛膝、麻仁各三两。
治疗妇女月经闭阻不通的方剂。
桃仁、朴硝、牡丹皮、射干(各三两)、芍药、大黄、柴胡(各四两)、牛膝、桂心(各二两)、水蛭、虻虫(各七十枚)。
以上十三味药,切碎,用水九升煎煮至取汁二升半,滤去药渣,分三次服用。
另一个方子:桃仁(一升)、当归、土瓜根、大黄、水蛭、虻虫、芒硝(各二两)、牛膝、麻子仁。
以上十味药,切碎,用水九升煎煮至取汁三升半,滤去药渣,加入芒硝使其溶化,分三次服用。(《肘后备急方》中无当归、麻子仁,改用牡丹、射干、黄芩、芍药、柴胡各三两。《千金翼方》中无虻虫)
主治与前一方相同。
芒硝、丹砂末、当归、芍药、土瓜根、水蛭(各二两)、大黄(三两)、桃仁(一升)。
以上八味药,切碎,用水九升煎煮至取汁三升,滤去药渣,加入丹砂和芒硝,分三次服用。
治疗血瘕(腹内结块),月经因瘀血滞留而严重不通,具有下消坚积瘀血的方剂。
硝石、附子、虻虫(各三两)、大黄、细辛、干姜、黄芩(各一两)、芍药、土瓜根、丹参。
以上十六味药,切碎,用酒五升、水九升浸泡药物一夜。次日清晨煎煮至取汁四升,滤去药渣,加入朴硝、硝石使其完全溶化,分四次服用,每次间隔约一顿饭的时间。病愈后,食用黄鸭羹,注意不要受风。
治疗月经闭阻,小腹坚硬疼痛且不可触碰的方剂。
干漆、葳蕤、芍药、细辛、附子、甘草(各一两)、当归、桂心、芒硝、黄芩(各二两)、大黄(三两)、吴茱萸(一升)。
以上十二味药,切碎,用清酒一斗浸泡一夜,煎煮至取汁三升,滤去药渣,加入芒硝使其完全溶化,分三次服用,每次间隔约一顿饭的时间。
治疗月经不通,心腹部绞痛剧烈欲死,能够通血脉、止疼痛的方剂:
当归、大黄、芍药(各三两)、吴茱萸、干地黄、干姜、川芎、虻虫、水蛭(各二两)、细辛、甘草、桂心(各一两)、栀子(十四枚)、桃仁(一升)。
以上十四味药,切碎,用水一斗五升,煎煮至取汁五升,分五次服用。另一版本中有牛膝、麻仁各三两。
Formulas for treating amenorrhea in women.
[Formula 1]
Tao Ren (Persicae Semen), Piao Xiao (Natrii Sulfas Crystallisatus), Mudan Pi (Moutan Cortex), She Gan (Belamcandae Rhizoma) (each 3 liang), Shaoyao (Paeoniae Radix), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Chaihu (Bupleuri Radix) (each 4 liang), Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix), Guixin (Cinnamomi Ramulus) (each 2 liang), Shuizhi (Hirudo), Mengchong (Ophryogenia).
The above thirteen ingredients are coarsely powdered, boiled in 9 sheng of water until reduced to 2.5 sheng, strained, and divided into three doses.
[Alternative Formula]
Tao Ren (Persicae Semen) (1 sheng), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Tugua Gen (Trichosanthis Radix), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Shuizhi (Hirudo), Mengchong (Ophryogenia), Mangxiao (Natrii Sulfas) (each 2 liang), Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix), Maziren (Cannabis Fructus).
The above ten ingredients are coarsely powdered, boiled in 9 sheng of water until reduced to 3.5 sheng, strained, Mangxiao (Natrii Sulfas) is added and dissolved, and the mixture is divided into three doses. (Zhouhou Beiji Fang lacks Danggui and Maziren, using Mudan, Shegan, Huangqin, Shaoyao, and Chaihu each at 3 liang instead. Qianjin Yi Ji Fang lacks Mengchong.)
Indications are the same as above.
[Formula 2]
Mangxiao (Natrii Sulfas), Dansha Mo (Cinnabaris Pulveris), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Shaoyao (Paeoniae Radix), Tugua Gen (Trichosanthis Radix), Shuizhi (Hirudo) (each 2 liang), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) (3 liang), Tao Ren (Persicae Semen) (1 sheng).
The above eight ingredients are coarsely powdered, boiled in 9 sheng of water until reduced to 3 sheng, strained, Dansha Mo (Cinnabaris Pulveris) and Mangxiao (Natrii Sulfas) are added, and the mixture is divided into three doses.
[Formula 3]
For treating xue jia (blood masses) and severe amenorrhea due to retained blood stasis, a formula to expel firm blood stasis:
Xiaoshi (Natrii Nitras), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata), Mengchong (Ophryogenia) (each 3 liang), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Jiangjiang (Zingiberis Rhizoma), Huangqin (Scutellariae Radix) (each 1 liang), Shaoyao (Paeoniae Radix), Tugua Gen (Trichosanthis Radix), Danshen (Salviae Miltiorrhizae Radix et Rhizoma).
The above sixteen ingredients are coarsely powdered, soaked overnight in 5 sheng of wine and 9 sheng of water. On the next morning, decoct until 4 sheng remains, strain, add Piao Xiao (Natrii Sulfas Crystallisatus) and Xiaoshi (Natrii Nitras) until fully dissolved, and divide into four doses, with intervals equivalent to the time it takes to cook a meal. After the disease is cured, consume huang ya geng (yellow duck soup) and avoid exposure to wind.
[Formula 4]
For treating amenorrhea with hard and painful lower abdomen that cannot be touched:
Ganqi (Dryopteridis Crassirhizomatis Rhizoma), Weirui (Polygonati Odorati Rhizoma), Shaoyao (Paeoniae Radix), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (each 1 liang), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Guixin (Cinnamomi Ramulus), Mangxiao (Natrii Sulfas), Huangqin (Scutellariae Radix) (each 2 liang), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) (3 liang), Wuzhuyu (Evodiae Fructus) (1 sheng).
The above twelve ingredients are coarsely powdered, soaked overnight in 1 dou of clear wine, decocted until 3 sheng remains, strained, Mangxiao (Natrii Sulfas) is added and dissolved, and the mixture is divided into three doses, with intervals equivalent to the time it takes to cook a meal.
[Formula 5]
For treating amenorrhea with severe colic in the heart and abdomen bordering on death, a formula to unblock blood vessels and relieve pain:
Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Shaoyao (Paeoniae Radix) (each 3 liang), Wuzhuyu (Evodiae Fructus), Ganyedi (Rehmanniae Radix Preparata), Jiangjiang (Zingiberis Rhizoma), Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Mengchong (Ophryogenia), Shuizhi (Hirudo) (each 2 liang), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma), Guixin (Cinnamomi Ramulus) (each 1 liang), Zhizi (Gardeniae Fructus) (14 pieces), Tao Ren (Persicae Semen) (1 sheng).
The above fourteen ingredients are coarsely powdered, decocted in 1.5 dou of water until 5 sheng remains, and divided into five doses. Another version includes Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix) and Maren (Cannabis Fructus) each at 3 liang.