(脾热则唇赤或肿;寒则唇青或噤;燥则唇干或裂;风则唇动或 ;虚则唇白无
色;湿热则唇沈湿烂;风热则唇生核;狐则上唇有疮;惑则下唇有疮)
【唇沈】〔草菜〕葵根(紧唇湿烂,乍瘥乍发,经年累月,又名唇沈。烧灰,和脂涂。)
赤苋 马齿苋 蓝汁(并洗。) 马芥子(敷。) 缩砂(烧涂。) 〔果木〕甜瓜(噙。)
西瓜皮(烧噙。) 桃仁 青橘皮(烧。) 橄榄(烧。) 黄柏(蔷薇根汁调。) 松脂(化。)
〔土石〕东壁土(并涂。) 杓上砂(挑去则疮愈。) 胡粉 〔虫鳞〕蛴螬(烧。) 鳖
甲(烧。) 乌蛇皮(烧。) 鳝鱼(烧。) 五倍子(同诃子。) 〔禽人〕鸡屎白 白鹅
脂人屎灰 头垢 膝垢(并和脂涂。)
【唇裂】〔草谷〕昨叶何草(唇裂生疮,同姜、盐捣擦。) 黄连(泻火。) 生地黄(凉
血。) 麦门冬(清热。) 人参(生津。) 当归(生血。) 芍药(润燥。) 麻油 〔果
服〕桃仁 橄榄仁 青布灰 屠几垢
〔虫禽〕蜂蜜 猪脂 猪胰 酥
【唇肿】〔草木〕大黄 黄连 连翘 防风 薄荷 荆芥 蓖麻仁 桑汁 〔水石〕
石膏 芒硝(并涂。) 井华水(下唇肿痛,或生疮,名驴觜风。以水常润之,乃可擦药。
上唇肿痛生疮,名鱼口风。) 〔兽部〕猪脂(唇肿黑,痛痒不可忍,以瓷刀去血,以古
钱磨脂涂之。)
【唇核】猪屎汁(温服。)
【唇动】薏苡仁(风湿入脾,口唇 动, 揭,同防己、赤小豆、甘草煎服。)
【唇青】青葙子 决明(并主唇口青。)
【唇噤】〔草谷〕天南星(擦牙,煎服。)
芥防风 秦艽 羌活 芥子(醋煎,敷舌。) 大豆(炒黑热,投酒中饮之。) 〔木土〕
苏枋木 青布(灰,酒服,仍烧刀上,取汁搽。) 白棘钩(水服。) 竹沥 荆沥 皂荚 乳
香伏龙肝(澄水服。) 〔虫兽〕白僵蚕(发汗)。 雀屎(水丸服。) 鸡屎白(酒服。)
白牛屎 牛涎 牛黄 猪乳 驴乳(并治小儿口
【吻疮】〔草菜〕蓝汁(洗。) 葵
〔果木〕槟榔(烧。) 青皮 竹沥(和黄连、黄丹、黄柏涂。) 白杨枝(烧。) 鸡舌香 梓
白皮 〔服器〕青布(烧涂。) 木履尾(煨,拄两吻,二七次。) 箸头(烧。) 几屑
(烧
涂。) 东壁土(和胡粉。) 胡燕窠土 新瓦末 胡粉(同黄连搽。) 蜂蜜 龟甲(烧。) 甲
煎甲香(并涂。) 发灰(小
(脾脏有热则嘴唇发红或肿胀;受寒则嘴唇发青或牙关紧闭;干燥则嘴唇干裂;受风则嘴唇颤动或抽搐;虚弱则嘴唇苍白无血色;湿热蕴结则嘴唇沉重湿烂;风热侵袭则嘴唇生结节;狐惑病则上唇生疮;惑病则下唇生疮)
【唇沈】〔蔬菜类〕葵根(治疗紧唇湿烂,时好时发,经年累月不愈,又称唇沈。烧成灰,调和油脂涂抹。)赤苋、马齿苋、蓝汁(均用于清洗。)马芥子(外敷。)缩砂(烧后涂抹。)〔果木类〕甜瓜(含在口中。)西瓜皮(烧后含服。)桃仁、青橘皮(烧后使用。)橄榄(烧后使用。)黄柏(用蔷薇根汁调匀。)松脂(熔化后使用。)〔土石类〕东壁土(均用于涂抹。)杓上砂(挑去患处则疮愈。)胡粉〔虫鳞类〕蛴螬(烧后使用。)鳖甲(烧后使用。)乌蛇皮(烧后使用。)鳝鱼(烧后使用。)五倍子(同诃子一起使用。)〔禽人类〕鸡屎白、白鹅脂、人屎灰、头垢、膝垢(均调和油脂涂抹。)
【唇裂】〔草谷类〕昨叶何草(治疗唇裂生疮,同生姜、盐捣碎擦拭。)黄连(泻火。)生地黄(凉血。)麦门冬(清热。)人参(生津。)当归(生血。)芍药(润燥。)麻油〔果服类〕桃仁、橄榄仁、青布灰、屠几垢
【唇肿】〔草木类〕大黄、黄连、连翘、防风、薄荷、荆芥、蓖麻仁、桑汁〔水石类〕石膏、芒硝(均用于涂抹。)井华水(下唇肿痛,或生疮,名为驴觜风。用水经常湿润患处,然后才可擦药。上唇肿痛生疮,名为鱼口风。)〔兽部〕猪脂(嘴唇肿胀发黑,痛痒难忍,用瓷刀去除瘀血,用古钱磨取猪脂涂抹。)
【唇核】猪屎汁(温服。)
【唇动】薏苡仁(风湿侵入脾脏,导致口唇颤动或抽搐,同防己、赤小豆、甘草煎煮服用。)
【唇噤】〔草谷类〕天南星(擦牙,煎煮服用。)芥防风、秦艽、羌活、芥子(醋煎,敷于舌上。)大豆(炒黑趁热,投入酒中饮用。)〔木土类〕苏枋木、青布(烧成灰,用酒送服,仍将刀烧红,取汁搽涂。)白棘钩(用水送服。)竹沥、荆沥、皂荚、乳香、伏龙肝(澄清后用水送服。)〔虫兽类〕白僵蚕(发汗)。雀屎(用水丸服用。)鸡屎白(用酒送服。)白牛屎、牛涎、牛黄、猪乳、驴乳(均治疗小儿口噤……)
【吻疮】〔草菜类〕蓝汁(清洗。)葵〔果木类〕槟榔(烧后使用。)青皮、竹沥(同黄连、黄丹、黄柏涂抹。)白杨枝(烧后使用。)鸡舌香、梓白皮〔服器类〕青布(烧后涂抹。)木履尾(煨烤,拄在两嘴角处,七次。)箸头(烧后使用。)几屑(烧后涂抹。)东壁土(同胡粉混合。)胡燕窠土、新瓦末、胡粉(同黄连搽涂。)蜂蜜、龟甲(烧后使用。)甲煎、甲香(均用于涂抹。)发灰(小……)
(Spleen heat causes the lips to be red or swollen; cold causes them to be blue or locked (trismus); dryness causes them to be dry or cracked; wind causes them to tremble or twitch; deficiency causes them to be pale and colorless; damp-heat causes them to be heavy, wet, and ulcerated; wind-heat causes nodules to form on the lips; Hu-Huo disease (a condition characterized by sores in the mouth and genitals) causes sores on the upper lip; Huo disease causes sores on the lower lip.)
[Chen Lip (Heavy/Ulcerated Lips)] [Vegetables] *Abelmoschi Moschatus Radix* (Kui Gen, 葵根) treats tight, wet, and ulcerated lips that heal and relapse intermittently over years, also known as Chen Lip. Burn to ash, mix with fat, and apply. *Amaranthus tricolor* (Chi Xian, 赤苋), *Portulaca oleracea* (Ma Chi Xian, 马齿苋), *Isatis tinctoria* juice (Lan Zhi, 蓝汁) (all for washing). *Brassica juncea* seeds (Ma Jie Zi, 马芥子) (for application). *Amomum villosum* (Suo Sha, 缩砂) (burned and applied). [Fruits/Trees] *Cucumis melo* (Tian Gua, 甜瓜) (held in mouth). Watermelon rind (Xigua Pi, 西瓜皮) (burned and held in mouth). *Prunus persica* kernel (Taoren, 桃仁). *Citrus reticulata* peel (Qing Ju Pi, 青橘皮) (burned). *Canarium album* (Gan Lan, 橄榄) (burned). *Phellodendron amurense* bark (Huang Bo, 黄柏) (mixed with *Rosa multiflora* root juice). Pine resin (Song Zhi, 松脂) (melted). [Earth/Stone] East wall soil (Dong Bi Tu, 东壁土) (all for application). Sand from ladle (Shao Shang Sha, 杓上砂) (remove it, and the sore will heal). Lead carbonate (Hu Fen, 胡粉). [Insects/Scales] *Melandrya* larvae (Qi Cao, 蛴螬) (burned). *Trionyx sinensis* shell (Bie Jia, 鳖甲) (burned). Black snake skin (Wu She Pi, 乌蛇皮) (burned). Eel (Shan Yu, 鳝鱼) (burned). *Galla Chinensis* (Wu Bei Zi, 五倍子) (with *Terminalia chebula*). [Poultry/Human] Chicken excrement white part (Ji Shi Bai, 鸡屎白). White goose fat (Bai E Zhi, 白鹅脂). Human excrement ash (Ren Shi Hui, 人屎灰). Head dirt (Tou Gou, 头垢). Knee dirt (Xi Gou, 膝垢) (all mixed with fat and applied).
[Cracked Lips] [Grains/Herbs] *Plantago asiatica* (Zuo Ye He Cao, 昨叶何草) treats cracked lips with sores, mashed with ginger and salt for rubbing. *Coptis chinensis* (Huang Lian, 黄连) (drains fire). *Rehmannia glutinosa* raw root (Sheng Di Huang, 生地黄) (cools blood). *Ophiopogon japonicus* (Mai Men Dong, 麦门冬) (clears heat). *Panax ginseng* (Ren Shen, 人参) (generates fluids). *Angelica sinensis* (Dang Gui, 当归) (generates blood). *Paeonia lactiflora* (Shao Yao, 芍药) (moistens dryness). Sesame oil (Ma You). [Fruits/Utensils] *Prunus persica* kernel (Taoren, 桃仁). Olive kernel (Gan Lan Ren, 橄榄仁). Ash of blue cloth (Qing Bu Hui, 青布灰). Filth from butcher's table (Tu Ji Gou, 屠几垢). [Insects/Birds] Honey (Feng Mi, 蜂蜜). Pig fat (Zhu Zhi, 猪脂). Pig pancreas (Zhu Yi, 猪胰). Butter (Su, 酥).
[Lip Swelling] [Herbs/Trees] *Rheum palmatum* (Da Huang, 大黄). *Coptis chinensis* (Huang Lian, 黄连). *Forsythia suspensa* (Lian Qiao, 连翘). *Saposhnikovia divaricata* (Fang Feng, 防风). *Mentha haplocalyx* (Bo He, 薄荷). *Schizonepeta tenuifolia* (Jing Jie, 荆芥). *Ricinus communis* seed (Bi Ma Ren, 蓖麻仁). Mulberry juice (Sang Zhi, 桑汁). [Water/Stone] Gypsum (Shi Gao, 石膏). Mirabilite (Mang Xiao, 芒硝) (all for application). Well water drawn at dawn (Jing Hua Shui, 井华水) (for lower lip swelling/pain or sores, named Donkey Mouth Wind; moisten frequently with water before applying medicine. For upper lip swelling/pain/sores, named Fish Mouth Wind). [Beasts] Pig fat (Zhu Zhi, 猪脂) (for blackened, swollen lips with unbearable pain/itch; remove blood with a porcelain knife, grind ancient coins into the fat, and apply).
[Lip Nodule] Pig urine juice (Zhu Shi Zhi, 猪屎汁) (warm and drink).
[Lip Trembling] *Coix lacryma-jobi* seed (Yi Yi Ren, 薏苡仁) (for wind-damp invading the spleen causing lip trembling/twitching; decoct with *Stephania tetrandra*, *Vigna angularis*, and *Glycyrrhiza uralensis* and drink).
[Blue Lips] *Celosia argentea* seed (Qing Xiang Zi, 青葙子). *Cassia obtusifolia* seed (Jue Ming, 决明) (both treat blue lips/mouth).
[Lip Lock/Jaw Clenching] [Grains/Herbs] *Pinellia ternata* (Tian Nan Xing, 天南星) (rub teeth, decoct and drink). *Blumea balsamifera* (Jie Fang Feng, 芥防风). *Gnaphalium affine* (Qin Jiao, 秦艽). *Notopterygium incisum* (Qiang Huo, 羌活). Mustard seed (Jie Zi, 芥子) (decoct in vinegar, apply to tongue). Soybean (Da Dou, 大豆) (char black while hot, drink in wine). [Wood/Earth] *Pterocarpus santalinus* (Su Fang Mu, 苏枋木). Blue cloth (Qing Bu, 青布) (ash, take with wine; still burn knife, take juice and rub). White thorn hook (Bai Ji Gou, 白棘钩) (take with water). Bamboo sap (Zhu Li, 竹沥).荆沥 (Jing Li, 荆沥 - Sap from Schizonepeta). *Gleditsia sinensis* (Zao Jiao, 皂荚). Frankincense (Ru Xiang, 乳香). Dragon's blood earth (Fu Long Gan, 伏龙肝) (clarify water and take). [Insects/Beasts] *Bombyx batryticatus* (Bai Jiang Can, 白僵蚕) (induce sweating). Sparrow excrement (Que Shi, 雀屎) (form pills with water and take). Chicken excrement white part (Ji Shi Bai, 鸡屎白) (take with wine). Cow excrement white part (Bai Niu Shi, 白牛屎). Cow saliva (Niu Xian, 牛涎). Cow bezoar (Niu Huang, 牛黄). Pig milk (Zhu Ru, 猪乳). Donkey milk (Lv Ru, 驴乳) (all treat pediatric jaw clenching...).
[Mouth Corner Sores] [Vegetables] *Isatis tinctoria* juice (Lan Zhi, 蓝汁) (wash). Abelmoschus (Kui, 葵). [Fruits/Trees] *Areca catechu* nut (Bing Lang, 槟榔) (burned). Green tangerine peel (Qing Pi, 青皮). Bamboo sap (Zhu Li, 竹沥) (mixed with *Coptis chinensis*, *Minium*, and *Phellodendron amurense* for application). White poplar branch (Bai Yang Zhi, 白杨枝) (burned). Clove (Ji She Xiang, 鸡舌香). *Catalpa ovata* bark (Zi Bai Pi, 梓白皮). [Utensils] Blue cloth (Qing Bu, 青布) (burned and applied). Wooden clog tail (Mu Lv Wei, 木履尾) (roasted, support both corners of mouth, seven times). Chopstick tip (Zhu Tou, 箸头) (burned). Table scrapings (Ji Xie, 几屑) (burned and applied). East wall soil (Dong Bi Tu, 东壁土) (mixed with lead carbonate). Wild swallow nest soil (Hu Yan Ke Tu, 胡燕窠土). New tile powder (Xin Wa Mo, 新瓦末). Lead carbonate (Hu Fen, 胡粉) (mixed with *Coptis chinensis* for rubbing). Honey (Feng Mi, 蜂蜜). Turtle shell (Gui Jia, 龟甲) (burned). Jia Jian (Jia Jian, 甲煎). Jia Xiang (Jia Xiang, 甲香) (all for application). Hair ash (Fa Hui, 发灰) (small...)