风为天地之浩荡,或中腑兮或中脏,或中血脉或中经,善行数变难名状。腑中风邪着四
肢,
知,
虚,
防,
花,
桂。
芎,
柏。
急救
凡见中风、中气昏倒者,仓猝之际,急以手大指,掐其人中即醒。如不效,用通关散吹
鼻,即提起其头,有嚏可治。如口噤不开,用化风丹擦之,口开即多灌香油,或加麝香少许,
或用紫金丹,酒磨服。或用瓜蒂散,或用生矾二钱,姜汁灌之。壮者用油吐之,老人以虾汁
煎参、 、防、桔吐之。得吐即生。
通关散
治牙关紧急,汤水不入。天南星、半夏、牙皂各五钱。为极细末,用少许吹入鼻,
可治,无嚏不可治。
化风丹(此方居家宜备)
治中风痰厥,风痫牙关紧急,及小儿惊风搐搦,角弓反张,发热痰嗽
胆星二钱(如无即用牛胆制之) 天麻(煨) 防风(去芦) 荆芥穗 羌活 独活(去
芦) 人参(去芦) 细辛 川芎各一钱 木香五分炼蜜丸如芡实大,朱砂为衣,薄荷煎汤
研化服。因气恼,用紫苏汤化服。如牙关闭,用少许擦牙即开。
青州白丸子
治男妇手足瘫痪,风痰壅盛,呕吐痰沫,及小儿惊风。
半夏七两(白者泡过) 南星(生用) 白附子各二两 川乌头五钱(炮去皮脐)为极
细末,以生绢袋盛之,于井花水内摆出其有未出者,再研摆,以尽出为度。置瓷盆内,日晒
夜露,每晨换水搅而复澄(春五夏三秋七冬十日),去水晒干如玉碎研,用糯米粉煎粥清为
丸,绿豆大。瘫痪风湿酒送下二三十丸,小儿惊风,薄荷汤下三五丸。
摄生饮
治一切中风、中寒、中暑、中湿,及湿厥、气厥、不省人事,初作即服神效。
南木香 南星(湿纸煨) 半夏(滚水泡)各一钱五分 苍术 甘草 辽细辛 石菖蒲
各一钱 生姜七片煎服。痰盛者,加炙全蝎二枚。
乌药顺气散
治风气攻注、四肢骨节疼痛、麻痹、瘫痪、语涩、筋挛,步履艰辛,腰膝软弱,及妇人
血气,老人冷气,胸膈胀满、刺痛,肠鸣吐泻。夫治风先理气,气顺则痰消,凡气滞气郁之
类,皆可治。
乌药 麻黄(去节) 陈皮(去白)各二钱 川芎 白芷 僵蚕(炒) 枳壳(去瓤麸
炒) 桔梗(去芦)各一钱 干姜(泡)五分 甘草(炙)三分姜枣煎服。憎寒壮热,加葱
白;遍身搔痒,加薄荷;手足拘挛,加木香、石斛;湿气,加苍术、白术、槟榔;足浮肿,
加牛膝、五加皮、独活;遍身疼痛,加当归、肉桂、乳香、没药
黄,加黄 倍干姜;胸膈胀满,加枳实,莪术;头眩,加细辛、细茶;脚不能举动,加羌活、
防风、麝香;心腹敕痛,加小茴香;手足不能举,头项不能起,加川续断、威灵仙;阴囊浮
肿,合五积散;四肢冷痹,加川附子、官桂、秦艽;久患瘫痪,去麻黄、干姜,加天麻、防
风、羌活、半夏、南星、木香、当归;麻痹作痛,加天雄、细辛、防风;妇人血风,加防风、
荆芥、薄荷;臂痛,加羌活、防风、苍术、紫苏、薄桂;气滞腰痛,加桃仁,入酒煎服;背
心痛,合行气香苏散,加苍术、半夏、茯苓;口眼 斜,加姜炒黄连、羌活、防风、荆芥、
竹沥、姜汁;麻痹疼极者,合和三五七散;日夜疼痛,日轻夜重者,合神秘左经汤;二三年
不能行者,合独活寄生汤。
小续命汤(惟真中腑者用)
治卒暴中风,痰涎盛壅,外有六经形证,宜发表者。
麻黄(去节) 杏仁(泡去皮) 官桂 曰芍药 川芎 防己 黄芩 人参 甘草(炙)
各二钱四
《内经》曰∶开则淅然而寒,闭则热而闷,知暴中寒邪,宜先以续命汤,随证加减治之。
风中太阳经,无汗恶寒,倍麻、杏、防风;中太阳,有汗恶风,倍桂、杏、芍;中阳明,身
热有汗不恶风,倍桂、芩加干葛;中太阴,无汗身凉,倍附子,加干姜;中少阴,有汗无热,
倍桂、附、草;中风无此四经,六证混杂,系于少阳、厥阴,或肢节挛痛,麻木不仁,倍加
羌活、连翘;大法春夏,加石膏、知母、黄芩;秋冬,加官桂、附子、芍药;有热以白附子
易黑附子;筋急拘挛语迟弦,加薏苡仁;筋急,加人参,去芩、芍,以避中寒,服后稍轻,
加当归;烦躁不大便,去附、桂,倍芍加竹沥;三日不大便,胸中不快,加枳实、大黄;言
语謇涩,手足战掉,加石菖蒲、竹沥;发渴,加麦冬、天花粉、葛根;热而渴,加秦艽;身
痛,加羌活,搐亦加之;烦躁多惊,加犀角;多怒,加羚羊角;恍惚错语,加茯神、远志;
不能言,加竹沥;失音,加石菖蒲;头痛如破,加羌活;骨节痛有寒湿,倍附、桂;呕逆腹
胀,加半夏、人参;脚膝弱,加牛膝、石斛;腰痛,加桃仁、杜仲(姜汁炒);不睡,加酸
枣仁;痰多,加南星;肥人多湿,加乌、附、行经(童便制);脏寒下痢,去防己、黄芩,
倍附子,加白术;狂妄,加白术,倍麻黄、人参、桂枝;自汗,去麻、杏,加白术。
三化汤(中者用)外有六经之形证,已服加减续命汤,尚有便溺阻隔宜用。
浓朴(姜汁炒) 羌活 大黄 枳实各等分姜煎服。如不利再服,以微利为度。如内邪
外邪已除,宜服愈风汤,以行中道。凡中血脉中腑之病,忌骤用龙脑、麝香、牛黄,盖麝入
脾,黄入肝,脑入骨,恐引风入内也。
羌活愈风汤(中湿者用) 肝肾虚,筋骨弱,语謇涩,精神昏,湿热体重,或痰而一肢
偏枯,或肥而半身不遂。大抵心劳而百病生,此药能安心养神,调理阴阳,使无偏胜。
生地 石膏 苍术各六分 柴胡 防风 人参 当归(皆去芦) 细辛(去苗) 枳壳
(麸炒) 地骨皮(去骨) 浓朴(姜制) 羌活 独活 白芷 前胡 防己 甘草 黄芩 白
芍白茯苓 蔓荆子 熟地 川芎 麻黄 薄荷 甘菊 知母 黄 杜仲 秦艽 半夏
枸杞子以上各四分 桂枝一分遇天阴加姜三片,空心服头煎,临卧服二煎。此常服之药,当
加四时之辅。大寒后,即加半夏、柴胡、人参;谷雨后,即加石膏、黄芩、知母;季夏,加
防己、白术、茯苓;大暑后,即加浓朴、藿香、官桂;霜降后,即加附子、官桂、当归。五
脏专治(出良方选,凡风入脏
肝脏
岐伯曰∶春甲乙伤于风者,为肝风。筋脉拘挛,手足不收,风入肝坐踞不得,胸背强直
,胁
射干汤
治肝经受病,善悲嗌干,善怒。女子目下青黄色可治,急灸肝 百壮,更宜行经顺
若目下大段青黑,一黄一白不治。
薏苡仁三钱 射干 芍药各二钱半 牡蛎 石膏各二钱 桂心五分水煎温服。
犀角散
治肝风流注四肢,上攻头面,上焦风热,口眼 斜,语言謇涩,脚膝疼痛无力。
犀角 石膏各二钱 羌活 羚羊角各一钱半 人参 甘菊 独活 黄芩 天麻 枳壳
(去瓤麸炒) 当归 黄 芎 白术 酸枣仁 防风 白芷各五分 甘草三分姜枣煎
服。
又方
治肝风烦热,语涩不得卧。
竹沥 荆沥 葛根汁 姜汁 白蜜各一合不拘时服。
心脏
岐伯曰∶夏丙丁火,伤于风者,为心风。多汗恶风,善怒,神乱,语涩,舌强、口干,
面赤,头疼,翕翕发热,胸背拘急,手心热甚,偃卧不得,倾侧忪悸不安。
远志汤
治心经受病,善怒,口不能言,偃卧不可倾侧,闷乱,胃绝者。其唇色正赤,尚可
急灸心 百壮。或青黄不定面色, 战栗动者,不治。
白术 赤芍各一两 石菖蒲 羌活 细辛 麻黄(去根)各五钱 人参 远志(去心)
各二钱半
麻黄散
治心风、心惊、声浊、口 、冒昧好笑。
羌活 茯神 远志各一钱半 白术 防风 川芎 汉防己 当归 人参 甘草 麻黄
(去节)各一钱 升麻八分 桂心五分
姜煎入竹沥半盏,再煎一二沸服。
脾脏
岐伯曰∶季夏戊巳,伤于风者,为脾风。多汗恶风,四肢怠惰,色微黄,不嗜食,言语
謇涩,口 僻,肌肤不仁,腹膨心烦,翕翕发热,神思如醉,其脉浮缓。
白术汤
治脾经受病,体倦通身黄,口吐咸水,不能饮食。口角两边黄者可治,急灸脾 百
目下及手足青者不治。
白术三钱 浓朴(姜制) 防风各二钱 附子(泡去皮脐) 橘红 白苏皮 五加皮各
一钱。生姜煎服。
独活散
治脾风胸满、痰盛、语涩、发热、志昏。
独活(去芦)一钱五分 防风 茯神(去木) 人参 附子(泡去皮脐) 前胡 沙参 半
夏(汤洗七次) 黄 旋复花 甘草(炙) 羚羊角各一钱生姜煎服。
肺脏
岐伯曰∶秋庚辛,伤于风者,为肺风。主气,气为卫,行于表,循于皮。若卫气虚少,
风邪相搏,则胸满短气,谓金不能制木,肝肺相克,胃闷汗出,嘘吸颤掉,声嘶体重,其脉
浮弦。
五味子汤
治肺经受病,时咳气短,昼瘥夜甚,偃卧胸满,其鼻两边下至于口,上至于眉,
急灸肺 百壮。若色黄,其肺化血,不治。若撮空指地,循衣摸床,俱不治。
防风 甘草(炙) 川芎 赤芍各二钱 五味子 杏仁(炒去皮尖) 桂心各一钱 川
椒三分水煎温服。
肾脏
岐伯曰∶冬壬癸,中于风者,为肾风。肾气虚弱,风邪侵之,踞而腰疼,不便俯仰。或
两耳
萆 散
治肾经受病,多汗恶风,面浮脊疼,坐而腰痛。其胁上下左右,赤黄如饼,可治。
肾百壮。齿黄,须发直,面如土色,不治。
萆 (酒浸) 狗脊 杜仲(炒去丝) 白茯苓(去皮)各一两 何首乌 天雄(炮去
皮脐) 泽泻
祛风至宝丹
治诸风热。
滑石三两 当归 川芎各二两半 朱砂(飞过为衣) 甘草各二两 防风 芍药各一两
五钱 白术一两三钱 独活 羌活 天麻 石膏 黄芩 熟地 人参 桔梗各一两 栀子六
钱荆芥穗 全蝎(去毒) 细辛 连翘 薄荷 黄连 黄柏 麻黄 大黄 芒硝各五钱二
十七味,炼蜜丸如弹子大。临卧细嚼一丸,茶酒下。热甚去参、术、川芎,加苦参、细茶,
盐梅,薄荷汤下。痛甚倍苦参。
精神解语汤
治中风痰迷心窍,舌强不能言,口眼歪斜,半身不遂。
四物二陈加麦冬 远志(去骨甘草水泡) 南星(同半夏、白芍俱用生姜、牙皂煎汤浸
三日) 枳实(麸炒) 乌药 黄连(姜汁炒) 防风 羌活 石菖蒲 生姜 竹茹煎好再
入姜汁、竹沥、童便服。头痛加蔓荆、细辛、白芷。
远志膏
治中风不能言。远志三两,甘草(水泡不去骨)。为末,鸡子清调敷,天突、咽喉、
心三处。
诃子清音汤
治失音不语。诃子四十九粒(半生半泡),桔梗一两(半生半炒),甘草二钱(半生半炙)。
每服七钱,用煎热童便一大碗调服,三四服见效。
丹方
治风瘫 用土茯苓四两(木捶碎) 五加皮八分 牛膝肉 皂角刺各六分水三碗,煎二
碗,食远服。渣煎七分,临卧服。忌牛肉、茶、醋、烧酒、麻油。
治半身不遂
歌曰∶牛膝去芦藏鸭肚,重汤煮服病相宜,净除牛膝存汤鸭,每日常餐功效奇
又方
当归、五加皮各四两,黑料豆半斤。若加牛膝、木瓜、桑寄生更妙。头烧酒三十斤浸
早晚服之。
又方
番白草一味,煮酒饮之,效如神。治口眼歪斜方细说∶合成妙药脸间贴,先捣蓖麻子
仁,再调一味 鱼血,歪左之时贴右边,右边歪口左敷曳,胎斜扶正救民灾,何必私心藏
诀。
又方
用生南星研末,青布包,放在手心,以热酒壶底熨之。朝右熨左手,朝左熨右手。
治产后惊风及伤寒,角弓反张 歌曰∶大麦田中麦梗灰,先烧存性取将来,滚水淋
汤乘热服,重棉取汗立时回。
治失心风(乩授方) 莫说疯癫莫说狂,今朝留下草头方,香圆叶是驱痰药,桐树枝名
降火汤。竹翠木瓜皆有益,金萱黄菊两无伤,撮来件件俱仙饵,一笑天然乐寿长。
又方
不落水猪心一个,竹刀割开入辰砂(飞过,末)三钱半,用麻线扎定,外用面包煨熟,
取朱砂乘热为丸。每服甘草汤下五分,七日服完。其猪心任意之,屡验。
余论
《内经》曰∶风善行而数变,或为热中,或为寒中,或为寒热,或为疠风,或为偏枯。
至于猝暴僵仆,四肢不举者,无所论,只有偏枯一语而已。千金引岐伯曰∶中风大法有四,
一曰偏枯(半身不遂,知与有常),二曰风痱(四肢不收,微有知觉),三曰风懿(不知人事
),四曰风痹(麻痹不仁)。金匮中风篇曰∶寸口脉浮而紧,紧为寒,浮为虚,寒虚相搏,邪
在皮肤, 僻不遂,邪在于络,肌肤不仁;邪在于经,实时不胜;邪入于腑,即不识人;邪
入于脏,舌即难言,口吐涎沫。故偏枯等证,每用大小续命排风等汤,以散之。河间曰∶以
火暴甚,肾水虚衰,不能制之,热气拂郁,心神昏冒,筋骨不用。又因喜、怒、思、悲、恐
五志过极,而猝中,其主在热。东垣曰∶中风者,非外来风邪,凡人年逾四旬,伤其气者,
风是天地间浩荡之气,它侵袭人体,有的侵犯六腑,有的侵犯五脏,有的侵犯血脉,有的侵犯经络,其特性善于游走且变化多端,难以用言语形容。若风邪中于腑,则症状表现在四肢;若中于脏,则病情深重危及生命。
凡遇到中风或中气导致昏倒的患者,在紧急时刻,立即用大拇指掐按人中穴即可苏醒。如果无效,使用通关散吹入鼻腔,同时抬起患者头部,若能打喷嚏则有治愈希望。如果牙关紧闭无法开口,用化风丹擦拭牙齿,口开后即大量灌服香油,也可加入少许麝香,或者服用紫金丹(用酒磨服)。也可以使用瓜蒂散催吐,或者用生矾二钱,配合姜汁灌服。身体强壮者可用油剂催吐,老年人则以虾汁煎煮人参、防风、桔梗来催吐。能够吐出痰涎即可存活。
通关散:治疗牙关紧闭,汤水无法进入。由天南星、半夏、牙皂各五钱组成,研成极细末,取少量吹入鼻中,能打喷嚏可治,不能打喷嚏则不可治。
化风丹(此方居家应常备):治疗中风痰厥、风痫引起的牙关紧闭,以及小儿惊风抽搐、角弓反张、发热咳嗽。配方:胆南星二钱(若无则用牛胆汁炮制)、天麻(煨制)、防风(去芦头)、荆芥穗、羌活、独活(去芦头)、人参(去芦头)、细辛、川芎各一钱,木香五分。炼蜜制成如芡实大小的丸药,以朱砂为衣,用薄荷煎汤送服化开。因气恼致病者,用紫苏汤送服。若牙关紧闭,取少许药粉擦牙即可张开。
青州白丸子:治疗男女手足瘫痪、风痰壅盛、呕吐痰沫,以及小儿惊风。配方:半夏七两(白色者浸泡过)、南星(生用)、白附子各二两,川乌头五钱(炮制去皮脐)。研成极细末,装入生绢袋中,在井水中摆动漂洗,将未洗出的成分再研磨再漂洗,直到完全洗出为止。放入瓷盆内,白天日晒夜间露置,每天早晨换水搅拌并沉淀澄清(春季五天,夏季三天,秋季七天,冬季十天),去掉水分晒干如玉碎般,再研细,用糯米粉煮粥清液制成绿豆大小的丸药。治疗瘫痪风湿症用温酒送下二三十丸;小儿惊风用薄荷汤送下三五丸。
摄生饮:治疗各种中风、中寒、中暑、中湿,以及湿厥、气厥、不省人事,初发时服用神效。配方:南木香、南星(湿纸煨制)、半夏(滚水泡制)各一钱五分,苍术、甘草、辽细辛、石菖蒲各一钱,生姜七片,煎服。痰多者,加炙全蝎二枚。
乌药顺气散:治疗风气攻注导致的四肢骨节疼痛、麻痹、瘫痪、言语不清、筋脉拘挛、行走困难、腰膝软弱,以及妇人血气病、老人冷气病、胸膈胀满刺痛、肠鸣吐泻。治疗风病先调理气机,气顺则痰消,凡是气滞、气郁类的病症均可治疗。配方:乌药、麻黄(去节)、陈皮(去白)各二钱,川芎、白芷、僵蚕(炒制)、枳壳(去瓤麸炒)、桔梗(去芦)各一钱,干姜(泡制)五分,甘草(炙)三分,加姜枣煎服。憎寒壮热者,加葱白;遍身瘙痒者,加薄荷;手足拘挛者,加木香、石斛;湿气重者,加苍术、白术、槟榔;足部浮肿者,加牛膝、五加皮、独活;遍身疼痛者,加当归、肉桂、乳香、没药;若兼有黄耆证,加黄耆并加倍干姜;胸膈胀满者,加枳实、莪术;头晕目眩者,加细辛、细茶;脚不能动作者,加羌活、防风、麝香;心腹急痛者,加小茴香;手足不能举起、头项不能转动者,加川续断、威灵仙;阴囊浮肿者,合用五积散;四肢冷痹者,加川附子、官桂、秦艽;久患瘫痪者,去麻黄、干姜,加天麻、防风、羌活、半夏、南星、木香、当归;麻痹作痛者,加天雄、细辛、防风;妇人血风病,加防风、荆芥、薄荷;臂痛者,加羌活、防风、苍术、紫苏、薄桂;气滞腰痛者,加桃仁,入酒煎服;背心痛者,合用行气香苏散,加苍术、半夏、茯苓;口眼歪斜者,加姜炒黄连、羌活、防风、荆芥、竹沥、姜汁;麻痹疼痛剧烈者,合用三五七散;日夜疼痛、日轻夜重者,合用神秘左经汤;患病二三年不能行走者,合用独活寄生汤。
小续命汤(仅适用于真中腑者):治疗突然暴发的中风,痰涎盛满壅塞,外有六经证候,适宜发表者。配方:麻黄(去节)、杏仁(泡去皮)、官桂、芍药、川芎、防己、黄芩、人参、甘草(炙)各二钱四厘。《内经》说:腠理开泄则淅然而寒,腠理闭塞则热而闷,知道是突然中受寒邪,应先以续命汤为基础,随证加减治疗。风中太阳经,无汗恶寒,加倍麻黄、杏仁、防风;中太阳经(指表虚),有汗恶风,加倍桂枝、杏仁、芍药;中阳明经,身热有汗不恶风,加倍桂枝、黄芩加干葛根;中太阴经,无汗身凉,加倍附子,加干姜;中少阴经,有汗无热,加倍桂枝、附子、甘草。若中风不属于上述四经,六证混杂,涉及少阳、厥阴,或肢节挛痛、麻木不仁,加倍加羌活、连翘。大法:春夏季节,加石膏、知母、黄芩;秋冬季节,加官桂、附子、芍药。有热症者以白附子代替黑附子;筋脉紧急拘挛、言语迟缓、脉弦,加薏苡仁;筋脉紧急,加人参,去黄芩、芍药,以避免加重中寒,服药后稍见好转,加当归;烦躁不大便,去附子、桂枝,加倍芍药加竹沥;三日不大便,胸中不适,加枳实、大黄;言语謇涩、手足颤抖,加石菖蒲、竹沥;口渴,加麦冬、天花粉、葛根;热而渴,加秦艽;身痛,加羌活,抽搐也加用;烦躁多惊,加犀角;易怒,加羚羊角;恍惚错语,加茯神、远志;不能说话,加竹沥;失音,加石菖蒲;头痛如裂,加羌活;骨节痛伴有寒湿,加倍附子、桂枝;呕逆腹胀,加半夏、人参;脚膝软弱,加牛膝、石斛;腰痛,加桃仁、杜仲(姜汁炒);失眠,加酸枣仁;痰多,加南星;肥胖人多湿,加乌头、附子、童便制过的红曲;脏寒下痢,去防己、黄芩,加倍附子,加白术;狂妄,加白术,加倍麻黄、人参、桂枝;自汗,去麻黄、杏仁,加白术。
三化汤(中脏腑者用):外有六经形证,已服用加减续命汤,但仍有大小便阻隔不通者宜用。配方:浓朴(姜汁炒)、羌活、大黄、枳实各等分,姜煎服。若不利再服,以轻微通利为度。如果内邪外邪已除,宜服用愈风汤,以调和气血。凡是中血脉、中腑的病,忌讳骤用龙脑、麝香、牛黄,因为麝香入脾,牛黄入肝,龙脑入骨,恐怕引风邪入内。
羌活愈风汤(中湿者用):肝肾虚弱,筋骨软弱,言语謇涩,精神昏沉,湿热体重,或痰阻导致一侧肢体偏枯,或肥胖导致半身不遂。大抵心劳则百病生,此药能安心养神,调理阴阳,使无偏胜。配方:生地、石膏、苍术各六分,柴胡、防风、人参、当归(皆去芦)、细辛(去苗)、枳壳(麸炒)、地骨皮(去骨)、浓朴(姜制)、羌活、独活、白芷、前胡、防己、甘草、黄芩、白芍、白茯苓、蔓荆子、熟地、川芎、麻黄、薄荷、甘菊、知母、黄耆、杜仲、秦艽、半夏、枸杞子以上各四分,桂枝一分。遇阴天加生姜三片,空腹服头煎,临睡前服二煎。这是常服之药,应当根据四季添加辅助药物。大寒节后,即加半夏、柴胡、人参;谷雨后,即加石膏、黄芩、知母;季夏,加防己、白术、茯苓;大暑后,即加浓朴、藿香、官桂;霜降后,即加附子、官桂、当归。
肝脏
岐伯说:春甲乙日伤于风者,为肝风。表现为筋脉拘挛,手足不能收持,风入肝脏坐立不安,胸背强直,胁肋疼痛。
射干汤:治疗肝经受病,善悲、咽喉干燥、易怒。女子眼下青黄色者可治,急灸肝俞穴百壮,更宜行经顺气。若眼下大片青黑,一黄一白者不治。配方:薏苡仁三钱,射干、芍药各二钱半,牡蛎、石膏各二钱,桂心五分,水煎温服。
犀角散:治疗肝风流注四肢,上攻头面,上焦风热,口眼歪斜,语言謇涩,脚膝疼痛无力。配方:犀角、石膏各二钱,羌活、羚羊角各一钱半,人参、甘菊、独活、黄芩、天麻、枳壳(去瓤麸炒)、当归、黄耆、川芎、白术、酸枣仁、防风、白芷各五分,甘草三分,姜枣煎服。
又方:治疗肝风烦热,言语涩滞不得卧。配方:竹沥、荆沥、葛根汁、姜汁、白蜜各一合,不拘时候服用。
心脏
岐伯说:夏丙丁日火伤于风者,为心风。多汗恶风,易怒,神志紊乱,言语涩滞,舌强、口干,面赤,头疼,翕翕发热,胸背拘急,手心热甚,仰卧不得,侧卧心悸不安。
远志汤:治疗心经受病,易怒,口不能言,仰卧不可侧卧,闷乱,胃气绝者。若唇色正赤,尚可急灸心俞穴百壮。若面色青黄不定,战栗动摇者,不治。配方:白术、赤芍各一两,石菖蒲、羌活、细辛、麻黄(去根)各五钱,人参、远志(去心)各二钱半。
麻黄散:治疗心风、心惊、声音浑浊、口噤、冒昧好笑。配方:羌活、茯神、远志各一钱半,白术、防风、川芎、汉防己、当归、人参、甘草、麻黄(去节)各一钱,升麻八分,桂心五分,姜煎入竹沥半盏,再煎一二沸服。
脾脏
岐伯说:季夏戊巳日伤于风者,为脾风。多汗恶风,四肢倦怠,面色微黄,食欲不振,言语謇涩,口眼歪斜,肌肤麻木不仁,腹部膨隆心烦,翕翕发热,神思如醉,脉象浮缓。
白术汤:治疗脾经受病,体倦通身发黄,口吐咸水,不能饮食。口角两边黄者可治,急灸脾俞穴百壮。若眼下及手足发青者不治。配方:白术三钱,浓朴(姜制)、防风各二钱,附子(泡去皮脐)、橘红、白苏皮、五加皮各一钱,生姜煎服。
独活散:治疗脾风胸满、痰盛、言语涩滞、发热、神志昏沉。配方:独活(去芦)一钱五分,防风、茯神(去木)、人参、附子(泡去皮脐)、前胡、沙参、半夏(汤洗七次)、黄耆、旋复花、甘草(炙)、羚羊角各一钱,生姜煎服。
肺脏
岐伯说:秋庚辛日伤于风者,为肺风。肺主气,气为卫气,行于体表,循行于皮肤。若卫气虚少,风邪相搏,则胸满短气,谓金不能制木,肝肺相克,胃闷汗出,呼吸颤动,声音嘶哑体重,脉象浮弦。
五味子汤:治疗肺经受病,时常咳嗽气短,白天好转夜间加重,仰卧胸满,其鼻翼两侧下至于口,上至于眉,出现青色,急灸肺俞穴百壮。若面色黄,肺气化为血,不治。若撮空指地,循衣摸床,均不治。配方:防风、甘草(炙)、川芎、赤芍各二钱,五味子、杏仁(炒去皮尖)、桂心各一钱,川椒三分,水煎温服。
肾脏
岐伯说:冬壬癸日中于风者,为肾风。肾气虚弱,风邪侵之,踞坐而腰疼,不便俯仰。或两耳...(原文此处中断,推测为耳鸣或耳聋等症状)。
萆薢散:治疗肾经受病,多汗恶风,面浮脊疼,坐而腰痛。其胁上下左右,赤黄如饼状,可治。急灸肾俞穴百壮。若齿黄,须发直立,面如土色,不治。配方:萆薢(酒浸)、狗脊、杜仲(炒去丝)、白茯苓(去皮)各一两,何首乌、天雄(炮去皮脐)、泽泻...(原文此处中断,后续应有剂量和用法)。
祛风至宝丹:治疗诸风热。配方:滑石三两,当归、川芎各二两半,朱砂(飞过为衣)、甘草各二两,防风、芍药各一两五钱,白术一两三钱,独活、羌活、天麻、石膏、黄芩、熟地、人参、桔梗各一两,栀子六钱,荆芥穗、全蝎(去毒)、细辛、连翘、薄荷、黄连、黄柏、麻黄、大黄、芒硝各五钱。共二十七味,炼蜜丸如弹子大。临卧细嚼一丸,茶酒送下。热甚去人参、白术、川芎,加苦参、细茶、盐梅,薄荷汤下。痛甚倍苦参。
精神解语汤:治疗中风痰迷心窍,舌强不能言,口眼歪斜,半身不遂。配方:四物汤合二陈汤加麦冬、远志(去骨甘草水泡)、南星(同半夏、白芍俱用生姜、牙皂煎汤浸三日)、枳实(麸炒)、乌药、黄连(姜汁炒)、防风、羌活、石菖蒲、生姜、竹茹煎好再入姜汁、竹沥、童便服。头痛加蔓荆子、细辛、白芷。
远志膏:治疗中风不能言。远志三两,甘草(水泡不去骨)。研为末,鸡子清调敷于天突、咽喉、心三处。
诃子清音汤:治疗失音不语。诃子四十九粒(半生半泡),桔梗一两(半生半炒),甘草二钱(半生半炙)。每服七钱,用煎热童便一大碗调服,三四服见效。
丹方
治风瘫:用土茯苓四两(木捶碎)、五加皮八分、牛膝肉、皂角刺各六分,水三碗,煎二碗,食远服。渣煎七分,临卧服。忌牛肉、茶、醋、烧酒、麻油。
治半身不遂
歌曰:牛膝去芦藏鸭肚,重汤煮服病相宜,净除牛膝存汤鸭,每日常餐功效奇。
又方:当归、五加皮各四两,黑料豆半斤。若加牛膝、木瓜、桑寄生更妙。用烧酒三十斤浸泡,早晚服之。
又方:番白草一味,煮酒饮之,效如神。
治口眼歪斜方细说:合成妙药脸间贴,先捣蓖麻子仁,再调一味鲮鱼血,歪左之时贴右边,右边歪口左敷曳,胎斜扶正救民灾,何必私心藏诀。
又方:用生南星研末,青布包,放在手心,以热酒壶底熨之。朝右熨左手,朝左熨右手。
治产后惊风及伤寒,角弓反张
歌曰:大麦田中麦梗灰,先烧存性取将来,滚水淋汤乘热服,重棉取汗立时回。
治失心风(乩授方):莫说疯癫莫说狂,今朝留下草头方,香圆叶是驱痰药,桐树枝名降火汤。竹翠木瓜皆有益,金萱黄菊两无伤,撮来件件俱仙饵,一笑天然乐寿长。
又方:不落水猪心一个,竹刀割开入辰砂(飞过,末)三钱半,用麻线扎定,外用面包煨熟,取朱砂乘热为丸。每服甘草汤下五分,七日服完。其猪心任意之,屡验。
余论
《内经》说:风善行而数变,或为热中,或为寒中,或为寒热,或为疠风,或为偏枯。至于猝暴僵仆,四肢不举者,无所论述,只有偏枯一语而已。千金方引用岐伯的话:中风大法有四,一是偏枯(半身不遂,知觉尚存),二是风痱(四肢不收,微有知觉),三是风懿(不知人事),四是风痹(麻痹不仁)。《金匮要略》中风篇说:寸口脉浮而紧,紧为寒,浮为虚,寒虚相搏,邪在皮肤,口眼歪斜不能遂意;邪在于络,肌肤不仁;邪在于经,即时不胜;邪入于腑,即不识人;邪入于脏,舌即难言,口吐涎沫。故偏枯等证,每用大小续命排风等汤,以散之。河间刘完素说:以火暴甚,肾水虚衰,不能制之,热气拂郁,心神昏冒,筋骨不用。又因喜、怒、思、悲、恐五志过极,而猝中,其主在热。东垣李杲说:中风者,非外来风邪,凡人年逾四旬,伤其气者...(原文在此处中断)
Wind is the vast energy of heaven and earth. It may strike the Fu organs (Six Bowel Organs), the Zang organs (Five Viscera), the blood vessels, or the meridians. Its nature is agile and changeable, difficult to describe. When wind strikes the Fu organs, symptoms manifest in the four limbs; when it strikes the Zang organs, the condition is severe and life-threatening.
Whenever encountering patients with stroke or Qi stagnation leading to fainting, in an emergency, immediately pinch the Renzhong (GV26) acupoint with the thumb to restore consciousness. If ineffective, use Tongguan San (Opening the Pass Powder) blown into the nasal cavity, while lifting the patient's head. If a sneeze occurs, there is hope for cure. If the jaw is locked and cannot open, apply Huafeng Dan (Wind-Resolving Pill) to rub the teeth; once the mouth opens, administer copious amounts of sesame oil, optionally adding a small amount of Moschus (She Xiang). Alternatively, use Zijin Dan (Purple Gold Pill) taken with wine. One may also use Gouti San (Melon Seed Powder) to induce vomiting, or administer Er Fan (Alum) 2 qian mixed with Ginger Juice. For robust individuals, induce vomiting with oil; for the elderly, induce vomiting by decocting Ginseng Radix et Rhizoma (Ren Shen), Saposhnikoviae Radix (Fang Feng), and Platycodonis Radix (Jie Geng) in shrimp juice. Survival is possible if vomiting occurs.
Tongguan San: Treats trismus (lockjaw) where soup and water cannot enter. Composed of Pinelliae Tuber (Ban Xia), Arisaemae Rhizoma (Tian Nan Xing), and Gleditsiae Sinensis Fructus Spina (Ya Zao), each 5 qian. Grind into an extremely fine powder, take a small amount, and blow into the nose. Cure is possible if sneezing occurs; otherwise, it is untreatable.
Huafeng Dan (Keep this formula at home): Treats stroke phlegm syncope, wind epilepsy with lockjaw, and pediatric convulsions, opisthotonos, fever, and cough. Formula: Fritillariae Bulbus prepared with bile (Dan Xing) 2 qian (if unavailable, prepare with bovine bile); Gastrodiae Rhizoma (Tian Ma) (roasted); Saposhnikoviae Radix (Fang Feng) (remove rhizome); Schizonepetae Herba (Jing Jie Sui); Notopterygii Rhizoma et Radix (Qiang Huo); Angelicae Pubescentis Radix (Du Huo) (remove rhizome); Ginseng Radix et Rhizoma (Ren Shen) (remove rhizome); Asari Radix et Rhizoma (Xi Xin); Chuanxiong Rhizoma (Chuan Xiong), each 1 qian; Aquilariae Lignum Resinatum (Mu Xiang) 0.5 qian. Process with refined honey into pills the size of a Chinese bayberry (Qian Shi), coated with Cinnabar (Zhu Sha). Administer by dissolving in Mint Decoction (Bo He Tang). For cases caused by anger, administer with Perilla Decoction (Zi Su Tang). If lockjaw occurs, rub a small amount on the teeth to open the mouth.
Qingzhou Bai Wan Zi (Qingzhou White Pills): Treats hemiplegia in men and women, excessive wind-phlegm obstruction, vomiting of phlegm foam, and pediatric convulsions. Formula: Pinelliae Tuber (Ban Xia) 7 liang (white variety, soaked); Arisaemae Rhizoma (Tian Nan Xing) (raw use); Typhonii Rhizoma (Bai Fu Zi) each 2 liang; Aconiti Radix Preparata (Chuan Wu Tou) 5 qian (processed, skin and umbilicus removed). Grind into an extremely fine powder, place in a raw silk bag, and wash/swirl in well water. Grind and wash again until all soluble components are extracted. Place in a porcelain basin, sun-dry by day and dew-expose by night. Change water and stir/settle every morning (Spring: 5 days; Summer: 3 days; Autumn: 7 days; Winter: 10 days). Remove water, dry until resembling broken jade, grind finely. Form into mung-bean-sized pills using rice porridge liquid as binder. For hemiplegia due to wind-dampness, take 20-30 pills with warm wine. For pediatric convulsions, take 3-5 pills with Mint Decoction.
Shengsheng Yin (Life-Preserving Drink): Treats various types of stroke, cold-stroke, heat-stroke, damp-stroke, as well as damp-syncope, Qi-syncope, and unconsciousness. Highly effective if taken at onset. Formula: Aucklandiae Radix (Nan Mu Xiang), Arisaemae Rhizoma (Tian Nan Xing) (wrapped in wet paper and roasted), Pinelliae Tuber (Ban Xia) (soaked in boiling water), each 1.5 qian; Atractylodis Rhizoma (Cang Zhu), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gan Cao), Asari Radix et Rhizoma (Liao Xi Xin), Acori Tatarinowii Rhizoma (Shi Chang Pu), each 1 qian; Fresh Ginger (Sheng Jiang) 7 slices. Decoct and take. For excessive phlegm, add 2 dried Scorpion (Quan Xie) (honey-fried).
Wuyao Shunqi San (Aucklandia Qi-Regulating Powder): Treats pain, numbness, paralysis, slurred speech, muscle spasms, difficulty walking, weak waist and knees caused by wind-Qi invasion; also treats women's blood-Qi disorders, elderly cold-Qi disorders, chest/diaphragm distension/stabbing pain, borborygmus, vomiting, and diarrhea. Treating wind requires regulating Qi first; when Qi flows smoothly, phlegm dissipates. This formula treats Qi stagnation and Qi depression. Formula: Litseae Fructus (Wu Yao), Ephedrae Herba (Ma Huang) (remove joints), Citri Reticulatae Pericarpium (Chen Pi) (remove white pith), each 2 qian; Chuanxiong Rhizoma (Chuan Xiong), Angelicae Dahuricae Radix (Bai Zhi), Bombyx Batryticatus (Jiang Can) (stir-fried), Aurantii Fructus Immaturus (Zhi Ke) (remove pulp, bran-fried), Platycodonis Radix (Jie Geng) (remove rhizome), each 1 qian; Zingiberis Rhizoma Recens (Gan Jiang) (soaked) 0.5 qian; Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gan Cao) (honey-fried) 0.3 fen. Decoct with Fresh Ginger (Sheng Jiang) and Jujubae Fructus (Da Zao). For aversion to cold and high fever, add Allii Macrostemonis Bulbus (Cong Bai); for generalized itching, add Menthae Haplocalycis Herba (Bo He); for limb spasms, add Aquilariae Lignum Resinatum (Mu Xiang) and Dendrobii Caulis (Shi Hu); for dampness, add Atractylodis Rhizoma (Cang Zhu), Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Bai Zhu), and Arecae Semen (Bing Lang); for foot edema, add Achyranthis Bidentatae Radix (Niu Xi), Acanthopanacis Cortex (Wu Jia Pi), and Angelicae Pubescentis Radix (Du Huo); for generalized pain, add Angelicae Sinensis Radix (Dang Gui), Cinnamomi Cortex (Rou Gui), Boswelliae Resina (Ru Xiang), and Myrrhae Resina (Mo Yao); if accompanied by Huang Qi syndrome, add Astragali Membranacei Radix (Huang Qi) and double Gan Jiang; for chest distension, add Aurantii Fructus (Zhi Shi) and Curcumae Radix (E Zhu); for dizziness, add Asari Radix et Rhizoma (Xi Xin) and Fine Tea (Xi Cha); for inability to move legs, add Notopterygii Rhizoma et Radix (Qiang Huo), Saposhnikoviae Radix (Fang Feng), and Moschus (She Xiang); for acute heart/abdominal pain, add Foeniculi Fructus (Xiao Hui Xiang); for inability to lift limbs/head/neck, add Dipsaci Radix (Chuan Xu Duan) and Syringae Ramulus et Folium (Wei Ling Xian); for scrotal edema, combine with Wuji San (Five Accumulations Powder); for cold-bi of four limbs, add Aconiti Lateralis Radix Preparata (Chuan Fu Zi), Cinnamomi Cortex (Guan Gui), and Gentianae Macrophyllae Radix (Qin Jiao); for chronic paralysis, remove Ma Huang and Gan Jiang, add Gastrodiae Rhizoma (Tian Ma), Fang Feng, Qiang Huo, Ban Xia, Tian Nan Xing, Mu Xiang, and Dang Gui; for painful numbness, add Aconiti Radix (Tian Xiong), Xi Xin, and Fang Feng; for women's wind-blood disorder, add Fang Feng, Jing Jie, and Bo He; for arm pain, add Qiang Huo, Fang Feng, Cang Zhu, Perillae Folium (Zi Su), and Thin Cinnamon Bark (Bo Gui); for Qi-stagnation lumbar pain, add Persicae Semen (Tao Ren) and decoct with wine; for back/heart pain, combine with Xingqi Xiangsu San, add Cang Zhu, Ban Xia, and Poria (Fu Ling); for facial deviation, add黄连 (Huang Lian) stir-fried with ginger, Qiang Huo, Fang Feng, Jing Jie, Bamboo Sap (Zhu Li), and Ginger Juice; for extreme painful numbness, combine with Sanwuqi San; for day-night pain (lighter by day, heavier by night), combine with Shenmi Zuojing Tang; for inability to walk for 2-3 years, combine with Duhuo Jisheng Tang.
Xiao Xuming Tang (Minor Continuation Life Decoction) (Use only for true Fu organ strike): Treats sudden stroke with excessive phlegm-saliva obstruction and exterior Six Meridian syndromes suitable for releasing the exterior. Formula: Ma Huang (remove joints), Apricot Kernel (Xing Ren) (soak, peel), Cinnamomi Cortex (Guan Gui), Paeoniae Radix (Yue Shao Yao - likely Bai Shao), Chuanxiong Rhizoma (Chuan Xiong), Stephaniae Tetrandrae Radix (Fang Ji), Scutellariae Radix (Huang Qin), Ginseng Radix et Rhizoma (Ren Shen), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gan Cao) (honey-fried), each 2 qian 4 li. *Neijing* states: "When pores open, one shivers with cold; when closed, one feels hot and stifled." Knowing it is sudden cold-strike, initially use Xuming Tang with modifications.
- Wind striking Taiyang meridian, no sweat, aversion to cold: Double Ma Huang, Xing Ren, Fang Feng.
- Strike Taiyang (deficiency), sweating, aversion to wind: Double Gui Zhi, Xing Ren, Shao Yao.
- Strike Yangming, body heat, sweating, no aversion to wind: Double Gui Zhi, Huang Qin, add Ge Gen.
- Strike Taiyin, no sweat, cool body: Double Fu Zi, add Gan Jiang.
- Strike Shaoyin, sweating, no heat: Double Gui Zhi, Fu Zi, Gan Cao.
If stroke does not fit these four meridians, with mixed six syndromes involving Shaoyang/Jueyin, or joint spasms/numbness: Double Qiang Huo and Lonicerae Japonicae Flos (Lian Qiao).
General rule: Spring/Summer, add Shi Gao, Anemarrhenae Rhizoma (Zhi Mu), Huang Qin. Autumn/Winter, add Guan Gui, Fu Zi, Shao Yao. For heat, replace Hei Fu Zi with Bai Fu Zi. For tendon spasm/slurred speech/chord pulse, add Coicis Semen (Yi Yi Ren). For tendon spasm, add Ren Shen, remove Huang Qin/Shao Yao to avoid worsening cold. After slight improvement, add Dang Gui. For irritability/constipation, remove Fu Zi/Gui Zhi, double Shao Yao, add Zhu Li. For constipation >3 days/chest discomfort, add Zhi Shi, Da Huang. For slurred speech/trembling hands/feet, add Shi Chang Pu, Zhu Li. For thirst, add Ophiopogonis Radix (Mai Dong), Trichosanthis Radix (Tian Hua Fen), Ge Gen. For heat/thirst, add Qin Jiao. For body pain, add Qiang Huo (also for convulsions). For irritability/fright, add Rhinocerotis Cornu (Xi Jiao). For anger, add Capricornis Cornu (Ling Yang Jiao). For confusion/muttering, add Poria (Fu Shen), Polygalae Radix (Yuan Zhi). For mutism, add Zhu Li. For aphonia, add Shi Chang Pu. For splitting headache, add Qiang Huo. For bone/joint pain with cold-damp, double Fu Zi/Gui Zhi. For retching/abdominal distension, add Ban Xia, Ren Shen. For weak legs/knees, add Niu Xi, Shi Hu. For lumbar pain, add Tao Ren, Du Zhong (fried with ginger juice). For insomnia, add Ziziphi Spinosae Semen (Suan Zao Ren). For excessive phlegm, add Tian Nan Xing. For obese patients with dampness, add Wu Tou, Fu Zi, Hong Qu (processed with child's urine). For cold-viscera diarrhea, remove Fang Ji, Huang Qin, double Fu Zi, add Bai Zhu. For mania, add Bai Zhu, double Ma Huang, Ren Shen, Gui Zhi. For spontaneous sweating, remove Ma Huang/Xing Ren, add Bai Zhu.
Sanhua Tang (Use for Zang/Fu strike): Use when exterior Six Meridian signs exist, after taking modified Xuming Tang, but bowel/bladder obstruction persists. Formula: Magnoliae Officinalis Cortex (Nan Hou) (fried with ginger juice), Qiang Huo, Rheum Palmatum Radix et Rhizoma (Da Huang), Aurantii Fructus Immaturus (Zhi Shi), equal parts. Decoct with ginger. Take again if no effect, aiming for mild laxation. Once internal/external pathogens are cleared, take Yufeng Tang to harmonize the middle. For blood vessel/Fu strikes, strictly avoid Long Nao (Borneolum Syntheticum), She Xiang, and Niuhuang (Calculus Bovis), as Moschus enters the Spleen, Niuhuang enters the Liver, and Borneol enters the Bone, potentially drawing wind inward.
Qianghuo Yufeng Tang (Use for damp-strike): For Liver/Kidney deficiency, weak sinews/bones, slurred speech, mental cloudiness, heavy damp-heat, or unilateral hemiplegia due to phlegm/fatigue. Heart labor generates disease; this formula calms the mind, nourishes spirit, regulates Yin/Yang. Formula: Rehmanniae Radix (Sheng Di), Shi Gao, Cang Zhu, each 6 fen; Bupleuri Radix (Chai Hu), Fang Feng, Ren Shen, Dang Gui (remove rhizome), Xi Xin (remove seedlings), Zhi Ke (bran-fried), Lycii Cortex (Di Gu Pi) (remove bone), Nan Hou (ginger-processed), Qiang Huo, Du Huo, Bai Zhi, Peucedani Radix (Qian Hu), Fang Ji, Gan Cao, Huang Qin, Bai Shao, Bai Fu Ling, Viticis Fructus (Man Jing Zi), Shu Di, Chuan Xiong, Ma Huang, Bo He, Chrysanthemi Flos (Gan Ju), Zhi Mu, Huang Qi, Du Zhong, Qin Jiao, Ban Xia, Lycii Fructus (Gou Qi Zi), each 4 fen above; Gui Zhi 1 fen. On cloudy days, add 3 slices of Sheng Jiang. Take first decoction on empty stomach, second decoction before bed. This is a maintenance formula; adjust seasonally. Post-Lesser Cold, add Ban Xia, Chai Hu, Ren Shen. Post-Grain Rain, add Shi Gao, Huang Qin, Zhi Mu. Late Summer, add Fang Ji, Bai Zhu, Fu Ling. Post-Great Heat, add Nan Hou, Huo Xiang, Guan Gui. Post-Frost Descent, add Fu Zi, Guan Gui, Dang Gui.
Special Treatment for Five Zang Organs (From *Liangfang Xuan*, for wind entering Zang)
Liver
Qibo said: Wind injury on Jia/Yi days in Spring causes Liver Wind. Symptoms: tendon spasm, inability to hold hands/feet, restlessness from liver wind, stiff chest/back, hypochondriac pain.
Shegan Tang: Treats Liver meridian disease, sadness, dry throat, irritability. In women, bluish-yellow under eyes is treatable; urgently moxa Ganshu (BL18) 100 cones. Regulate menstruation/Qi. If deep blue-black under eyes with yellow/white patches, untreatable. Formula: Yi Yi Ren 3 qian, Shegan, Bai Shao, each 2.5 qian; Musculus Ostreae (Mu Li), Shi Gao, each 2 qian; Rou Gui Xin (Gui Xin) 0.5 fen. Decoct, take warm.
Xijiao San: Treats Liver wind flowing to limbs, attacking head/face, upper jiao wind-heat, facial deviation, slurred speech, weak/painful legs/knees. Formula: Xijiao (Rhino Horn substitute), Shi Gao, each 2 qian; Qiang Huo, Ling Yang Jiao, each 1.5 qian; Ren Shen, Gan Ju, Du Huo, Huang Qin, Tian Ma, Zhi Ke (bran-fried), Dang Gui, Huang Qi, Chuan Xiong, Bai Zhu, Suan Zao Ren, Fang Feng, Bai Zhi, each 0.5 qian; Gan Cao 0.3 fen. Decoct with Sheng Jiang, Da Zao.
Another Prescription: Treats Liver wind irritability/heat, slurred speech, inability to lie down. Formula: Zhu Li, Jing Li, Ge Gen Zhi, Sheng Jiang Zhi, Bai Mi, each 1 he. Take anytime.
Heart
Qibo said: Wind injury on Bing/Ding days in Summer causes Heart Wind. Symptoms: sweating, aversion to wind, irritability, mental chaos, slurred speech, stiff tongue, dry mouth, red face, headache, low-grade fever, chest/back stiffness, hot palms, inability to lie flat/side, palpitations/anxiety.
Yuanzhi Tang: Treats Heart meridian disease, irritability, mutism, inability to lie side/down, confusion, failing Stomach Qi. If lips are bright red, urgently moxa Xinshu (BL15) 100 cones. If complexion is unstable blue/yellow with trembling, untreatable. Formula: Bai Zhu, Chi Shao, each 1 liang; Shi Chang Pu, Qiang Huo, Xi Xin, Ma Huang (remove roots), each 5 qian; Ren Shen, Yuan Zhi (remove heart), each 2.5 qian.
Mahuang San: Treats Heart wind, fright, hoarse voice, lockjaw, delirious laughter. Formula: Qiang Huo, Fu Shen, Yuan Zhi, each 1.5 qian; Bai Zhu, Fang Feng, Chuan Xiong, Han Fang Ji, Dang Gui, Ren Shen, Gan Cao, Ma Huang (remove joints), each 1 qian; Sheng Ma 0.8 fen; Gui Xin 0.5 fen. Decoct with Sheng Jiang, add half cup Zhu Li, boil briefly, take.
Spleen
Qibo said: Wind injury on Wu/Ji days in Late Summer causes Spleen Wind. Symptoms: sweating, aversion to wind, limb lethargy, sallow complexion, anorexia, slurred speech, facial deviation, skin numbness, abdominal distension/irritability, low-grade fever, drunken-like mental state, floating/slow pulse.
Baizhu Tang: Treats Spleen meridian disease, fatigue, generalized jaundice, salty saliva, anorexia. Yellow corners of mouth are treatable; urgently moxa Pishu (BL20) 100 cones. Blue under eyes/hands/feet is untreatable. Formula: Bai Zhu 3 qian; Nan Hou (ginger-processed), Fang Feng, each 2 qian; Fu Zi (soaked, skin/umbilicus removed), Ju Hong, Bai Su Pi, Wu Jia Pi, each 1 qian. Decoct with Sheng Jiang.
Duhuo San: Treats Spleen wind chest fullness, excessive phlegm, slurred speech, fever, mental cloudiness. Formula: Du Huo (remove rhizome) 1.5 qian; Fang Feng, Fu Shen (remove wood), Ren Shen, Fu Zi (processed), Qian Hu, Sha Shen, Ban Xia (boiled/washed 7 times), Huang Qi, Inulae Flos (Xuan Fu Hua), Gan Cao (honey-fried), Ling Yang Jiao, each 1 qian. Decoct with Sheng Jiang.
Lung
Qibo said: Wind injury on Geng/Xin days in Autumn causes Lung Wind. Lung governs Qi; Qi is Wei Qi, circulating on the surface/skin. If Wei Qi is deficient, wind attacks causing chest fullness/shortness of breath. Metal fails to control Wood; Liver/Lung clash. Symptoms: gastric stuffiness, sweating, tremulous breathing, hoarseness, heaviness, floating/chord pulse.
Wuweizi Tang: Treats Lung meridian disease, intermittent cough/shortness of breath, better by day/worse by night, supine chest fullness. Bluish color from nose wings to mouth/eyebrows indicates urgency; moxa Feishu (BL13) 100 cones. If yellow (lung transforming to blood), untreatable. If grasping at air/touching clothes, untreatable. Formula: Fang Feng, Gan Cao (honey-fried), Chuan Xiong, Chi Shao, each 2 qian; Wu Wei Zi, Xing Ren (stir-fried, skin/kernel removed), Gui Xin, each 1 qian; Chuan Jiao 0.3 fen. Decoct, take warm.
Kidney
Qibo said: Wind injury on Ren/Gui days in Winter causes Kidney Wind. Kidney Qi deficient, wind invades. Symptoms: sitting pain, inability to bend/stretch. Or ear symptoms... (Text cuts off).
Bixie San: Treats Kidney meridian disease, sweating, aversion to wind, facial edema/spinal pain, sitting lumbar pain. Red/yellow patches like cakes around ribs are treatable; urgently moxa Shenshu (BL23) 100 cones. Yellow teeth, straight hair/beard, earth-colored face is untreatable. Formula: Bi Xie (wine-soaked), Gouji, Du Zhong (stir-fried, remove fibers), Bai Fu Ling (peeled), each 1 liang; Heshouwu, Tian Xiong (processed, skin/umbilicus removed), Ze Xie... (Text cuts off).
Qufeng Zhibao Dan: Treats various wind-heat. Formula: Hua Shi 3 liang; Dang Gui, Chuan Xiong, each 2.5 liang; Zhu Sha (washed, coating), Gan Cao, each 2 liang; Fang Feng, Shao Yao, each 1.5 liang; Bai Zhu 1.3 liang; Du Huo, Qiang Huo, Tian Ma, Shi Gao, Huang Qin, Shu Di, Ren Shen, Jie Geng, each 1 liang; Zhi Zi 0.6 qian; Jing Jie Sui, Quan Xie (remove poison), Xi Xin, Lian Qiao, Bo He, Huang Lian, Huang Bai, Ma Huang, Da Huang, Mang Xiao, each 0.5 qian. 27 ingredients. Honey pills like marbles. Chew one before bed, swallow with tea/wine. For severe heat, remove Ren Shen, Bai Zhu, Chuan Xiong; add Ku Shen, Fine Tea, Salted Plum, swallow with Bo He Tang. For severe pain, double Ku Shen.
Jingshen Jieyu Tang: Treats stroke phlegm confusing heart orifices, stiff tongue/mutism, facial deviation, hemiplegia. Formula: Si Wu Tang + Er Chen Tang plus Mai Dong, Yuan Zhi (bone removed, soaked in water/Gan Cao), Nan Xing (soaked 3 days in Ginger/Ban Xia/Bai Zhu/Ya Zao decoction), Zhi Shi (bran-fried), Wu Yao, Huang Lian (ginger-fried), Fang Feng, Qiang Huo, Shi Chang Pu, Sheng Jiang, Zhu Ru. Decoct, then add Sheng Jiang Zhi, Zhu Li, Tong Bian (child's urine). For headache, add Man Jing Zi, Xi Xin, Bai Zhi.
Yuanzhi Gao: Treats stroke mutism. Yuan Zhi 3 liang, Gan Cao (soaked, bone not removed). Grind to powder, mix with Egg White (Ji Zi Qing), apply to Tiantu (CV22), Pharynx, and Heart area.
Hezi Qingyin Tang: Treats aphonia/mutism. He Zi 49 grains (half raw, half soaked), Jie Geng 1 liang (half raw, half fried), Gan Cao 2 qian (half raw, half honey-fried). Take 7 qian per dose, mix with a large bowl of hot Tong Bian. Effective after 3-4 doses.
Prescriptions
Treat Wind Paralysis: Tu Fu Ling 4 liang (crushed), Wu Jia Pi 0.8 fen, Niu Xi, Zao Jiao Ci, each 0.6 fen. Water 3 bowls, decoct to 2 bowls. Take away from meals. Dregs decoct to 0.7 bowls, take before bed. Avoid beef, tea, vinegar, liquor, sesame oil.
Treat Hemiplegia
Song: "Remove rhizome of Niu Xi, hide in duck belly. Steam-cook for suitability. Remove Niu Xi, keep duck broth. Daily meal brings miraculous efficacy."
Another Formula: Dang Gui, Wu Jia Pi, each 4 liang; Black Soybean (Hei Liao Dou) 0.5 jin. Adding Niu Xi, Mu Gua, Sang Ji Sheng is better. Soak in 30 jin of liquor. Take morning/evening.
Another Formula: Fan Bai Cao (single herb), decoct in wine. Efficacy like a god.
Treatment for Facial Deviation
Detailed explanation: Apply miracle medicine to face. First crush Castor Seed Kernel (Bi Ma Zi Ren), mix with Ling Yu (Lacefish) blood. If deviated left, apply right; if deviated right, apply left. Straighten deformity to save people. No need to hide secrets.
Another Formula: Raw Nan Xing powder, wrapped in blue cloth, placed in palm. Iron with hot wine pot bottom. Iron right hand for left deviation, left hand for right deviation.
Treat Postpartum Convulsions & Shanghan Opisthotonos
Song: "Ash from wheat stalks in wheat field. Burn to retain nature/ash. Pour boiling water, drink hot. Wrap in thick cotton, induce sweat, immediate return."
Treat Lost Heart Wind (Spirit-derived Prescription)
"Do not call it madness or mania. Here is a grass prescription today. Xiang Yuan Ye (Citron Leaf) dispels phlegm. Tong Zhi (Paulownia Branch) lowers fire. Zhu Cui (Bamboo?), Mu Gua, Jin Xuan, Huang Ju are beneficial/harmless. Gather them as immortal food. Smile naturally, enjoy longevity."
Another Formula: Pig heart (not touched by water). Cut with bamboo knife, insert Chen Sha (Cinnabar, washed, powdered) 3.5 qian. Tie with hemp thread. Wrap in dough, bake/roast until cooked. Take Zhu Sha while hot, form pills. Take 0.5 fen with Gan Cao decoction. Finish in 7 days. Dispose of pig heart as desired. Repeatedly verified.
Remaining Discussion
*Neijing* says: Wind moves swiftly and changes frequently. It can cause Heat Middle, Cold Middle, Cold-Heat, Leprosy, or Hemiplegia. Regarding sudden collapse and immobility, little is discussed except Hemiplegia. *Qianjin Fang* quotes Qibo: Four major methods of stroke: 1. Pian Ku (Hemiplegia, sensation intact); 2. Feng Fei (Limbs unresponsive, slight sensation); 3. Feng Yi (Unconsciousness); 4. Feng Bi (Numbness). *Jinkui Yaolue* Stroke Chapter: Pulse floating and tight at Cun. Tight is Cold, Floating is Deficiency. Cold/Deficiency clash, pathogen in skin -> facial deviation/incoordination. Pathogen in Luo -> skin numbness. Pathogen in Jing -> immediate weakness. Pathogen enters Fu -> unaware of people. Pathogen enters Zang -> tongue stiff, drooling. Thus, Pian Ku etc. are treated with Da/Xiao Xuming, Paifeng Tangs to disperse. Hejian (Liu Wansu) said: Fire flares up, Kidney Water deficient, cannot control. Heat stagnates, Spirit confused, sinews/bones useless. Also caused by excess of Five Emotions (Joy, Anger, Worry, Sorrow, Fear), sudden strike, primarily Heat. Dongyuan (Li Dongyuan) said: Stroke is not external wind. People over 40, Qi injured... (Text cuts off)