室女十五六岁,经水不通,日夜寒热,手足麻痹,头痛恶心呕吐,腹中忽然结块冲痛。此因误食生冷所
致,通经汤主之。
通经汤
当归 川芎 柴胡 黄芩 白芍(各八分) 香附(一钱二分) 青皮 砂仁 甘草(各四分) 熟地
白术(蜜炙) 陈皮 枳壳(麸炒) 小茴(炒) 三棱 莪术 红花(各五分) 白芷(六分) 肉桂(三分)
姜三片,葱白三根,水煎空心服。如上部痛,加羌活五分;下部痛,加独活五分;咳嗽,加半夏、玄胡
索、干膝各七分;寒热疟疾,加常山、草果各七分;泄泻,加肉豆蔻(煨)、粟壳、木香各七分。
妇女十七八岁,经脉不通。或阻隔半年百日,面色青黄,饮食不思;或作寒热,头痛眩晕,腹中结块,烦
闷呕吐;或作膨胀。此因脾胃虚弱,气血不行而致也。瀹经汤、柴胡汤、调经丸主之。
瀹经汤
人参 白茯苓 熟地 小茴(各七分) 白术(蜜炙) 川芎(各一钱) 甘草 黄芩 柴胡(各一钱三分)
枳壳(麸炒,一钱三分) 当归 白芍 香附(各一钱五分)
姜三片,灯心(三寸长)七茎,水煎空心热服。如肚痛,加干膝(炒、令烟尽)、玄胡索各七分,呕吐恶
心,加良姜、砂仁各七分;手足麻痹,加肉桂四分;咳嗽,加五味子、杏仁(去皮尖)、款冬花各七分。
柴胡汤
当归(一钱二分) 白芍 柴胡 黄芩(各一钱) 熟地 甘草(各三分) 半夏(制) 川芎(各七分)
人参 麦冬(各五分,去心)
姜三片,水煎空心热服。不睡,加枣仁(炒);呕吐,加砂仁七分,白术六分(蜜炙),香附七分(制);
咳嗽,加杏仁六分(去皮尖),五味子五分,苏叶、桔梗各七分。
调经丸
当归(二两) 白术(蜜炙) 浓朴(姜制) 赤芍 熟地 枳壳(麸炒) 小茴(各一两五钱) 陈皮
砂仁 三棱 干膝(炒、令烟尽) 白芷(各一两) 青皮 陈艾(各二两) 粉甘草(五钱) 香附(五两,醋制)
川芎(一两五钱)
上为细末,米糊丸,空心米汤下三四十丸。
十五六岁的少女,月经不通畅,日夜出现寒热交替的症状,手足麻木,头痛、恶心并伴有呕吐,腹部突然结成块状并产生冲撞性疼痛。这是因为误食生冷食物所致,使用通经汤主治。
通经汤
当归、川芎、柴胡、黄芩、白芍(各八分),香附(一钱二分),青皮、砂仁、甘草(各四分),熟地黄、白术(用蜂蜜炙烤)、陈皮、枳壳(用麦麸炒制)、小茴香(炒制)、三棱、莪术、红花(各五分),白芷(六分),肉桂(三分)。加入生姜三片,葱白三根,加水煎煮,空腹服用。如果上部疼痛,加羌活五分;下部疼痛,加独活五分;咳嗽,加半夏、玄胡索、干姜各七分;寒热疟疾,加常山、草果各七分;腹泻,加煨肉豆蔻、罂粟壳、木香各七分。
十七八岁的妇女,月经不通畅。有的阻隔半年或百日,面色青黄,不想饮食;有的出现寒热症状,头痛眩晕,腹中有结块,烦闷呕吐;有的出现腹胀膨胀。这是由于脾胃虚弱,气血运行不畅所致。使用瀹经汤、柴胡汤、调经丸主治。
瀹经汤
人参、白茯苓、熟地黄、小茴香(各七分),白术(用蜂蜜炙烤)、川芎(各一钱),甘草、黄芩、柴胡(各一钱三分),枳壳(用麦麸炒制,一钱三分),当归、白芍、香附(各一钱五分)。加入生姜三片,灯心草(三尺长)七茎,加水煎煮,空腹热服。如果肚痛,加炒干姜(炒至无烟尽)、玄胡索各七分;呕吐恶心,加高良姜、砂仁各七分;手足麻木,加肉桂四分;咳嗽,加五味子、杏仁(去皮尖)、款冬花各七分。
柴胡汤
当归(一钱二分),白芍、柴胡、黄芩(各一钱),熟地黄、甘草(各三分),半夏(炮制)、川芎(各七分),人参、麦冬(各五分,去心)。加入生姜三片,加水煎煮,空腹热服。失眠,加炒酸枣仁;呕吐,加砂仁七分,白术六分(用蜂蜜炙烤),香附七分(炮制);咳嗽,加杏仁六分(去皮尖),五味子五分,紫苏叶、桔梗各七分。
调经丸
当归(二两),白术(用蜂蜜炙烤)、厚朴(用姜汁炮制)、赤芍、熟地黄、枳壳(用麦麸炒制)、小茴香(各一两五钱),陈皮、砂仁、三棱、干姜(炒至无烟尽)、白芷(各一两),青皮、陈艾叶(各二两),粉甘草(五钱),香附(五两,用醋炮制),川芎(一两五钱)。
以上药材研为细末,用米糊制作成丸药,空腹时米汤送服三四十丸。
For a maiden aged fifteen or sixteen, if menstruation is obstructed, accompanied by alternating chills and fever day and night, numbness of the hands and feet, headache, nausea, vomiting, and sudden formation of abdominal masses with rushing pain, this is caused by mistakenly consuming raw and cold foods. Tongjing Tang (Passing Menstruation Decoction) is the primary prescription.
Tongjing Tang (Passing Menstruation Decoction)
Danggui (Radix Angelicae Sinensis), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong), Chaihu (Radix Bupleuri), Huangqin (Radix Scutellariae), Baishao (Radix Paeoniae Alba) [each 8 fen], Xiangfu (Rhizoma Cyperi) [1.2 qian], Qingpi (Pericarpium Citri Reticulatae Viride), Sharen (Fructus Amomi), Gancao (Radix Glycyrrhizae Uralensis) [each 4 fen], Shudi (Radix Rehmanniae Preparata), Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae, honey-fried), Chenpi (Pericarpium Citri Reticulatae), Zhike (Fructus Aurantii), Xiaohui (Fructus Foeniculi, stir-baked), Sanleng (Rhizoma Sparganii), Ezhu (Rhizoma Curcumae), Honghua (Flos Carthami) [each 5 fen], Baizhi (Radix Angelicae Dahuricae) [6 fen], Rougui (Cortex Cinnamomi) [3 fen]. Add three slices of fresh ginger (Shengjiang) and three stalks of scallion white (Congbai). Decoct in water and take on an empty stomach. If there is pain in the upper part, add Qianghuo (Rhizoma et Radix Notopterygii) 5 fen; if there is pain in the lower part, add Duhuo (Radix Angelicae Pubescentis) 5 fen; if there is cough, add Banxia (Rhizoma Pinelliae), Xianshen (Rhizoma Corydalis), and Ganjiang (Rhizoma Zingiberis) each 7 fen; if there is malaria with chills and fever, add Changshan (Rhizoma Dichroae) and Caoguo (Fructus Tsaoko) each 7 fen; if there is diarrhea, add Rou Doukou (Semen Myristicae, baked), Su Qiao (Caulis Pini), and Muxiang (Radix Aucklandiae) each 7 fen.
For women aged seventeen or eighteen, if menstruation is obstructed, either delayed for half a year or a hundred days, presenting with a bluish-yellow complexion and loss of appetite; or presenting with chills and fever, headache, dizziness, abdominal masses, irritability, and vomiting; or presenting with abdominal distension and swelling. This is caused by spleen and stomach deficiency, leading to poor circulation of qi and blood. Yuejing Tang (Clearing Menstruation Decoction), Chaihu Tang (Bupleurum Decoction), and Tiaojing Wan (Regulating Menstruation Pill) are the primary prescriptions.
Yuejing Tang (Clearing Menstruation Decoction)
Renshen (Radix Ginseng), Baifuling (Poria), Shudi (Radix Rehmanniae Preparata), Xiaohui (Fructus Foeniculi) [each 7 fen], Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae, honey-fried), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong) [each 1 qian], Gancao (Radix Glycyrrhizae Uralensis), Huangqin (Radix Scutellariae), Chaihu (Radix Bupleuri) [each 1.3 qian], Zhike (Fructus Aurantii, wheat-bran fried) [1.3 qian], Danggui (Radix Angelicae Sinensis), Baishao (Radix Paeoniae Alba), Xiangfu (Rhizoma Cyperi) [each 1.5 qian]. Add three slices of fresh ginger (Shengjiang) and seven stems of Dengxincao (Medulla Junci) [three cun long]. Decoct in water and take hot on an empty stomach. If there is abdominal pain, add Ganjiang (Rhizoma Zingiberis, stir-baked until smoke ceases) and Xianshen (Rhizoma Corydalis) each 7 fen; if there is vomiting and nausea, add Liangjiang (Rhizoma Alpiniae Officinarum) and Sharen (Fructus Amomi) each 7 fen; if there is numbness of hands and feet, add Rougui (Cortex Cinnamomi) 4 fen; if there is cough, add Wuweizi (Fructus Schisandrae), Xingren (Semen Armeniacae Amarum, peeled and tip removed), and Kuandonghua (Flos Farfarae) each 7 fen.
Chaihu Tang (Bupleurum Decoction)
Danggui (Radix Angelicae Sinensis) [1.2 qian], Baishao (Radix Paeoniae Alba), Chaihu (Radix Bupleuri), Huangqin (Radix Scutellariae) [each 1 qian], Shudi (Radix Rehmanniae Preparata), Gancao (Radix Glycyrrhizae Uralensis) [each 3 fen], Banxia (Rhizoma Pinelliae, processed), Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong) [each 7 fen], Renshen (Radix Ginseng), Maidong (Radix Ophiopogonis, heart removed) [each 5 fen]. Add three slices of fresh ginger (Shengjiang). Decoct in water and take hot on an empty stomach. If there is insomnia, add Zaoren (Semen Ziziphi Spinosae, stir-baked); if there is vomiting, add Sharen (Fructus Amomi) 7 fen, Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae, honey-fried) 6 fen, and Xiangfu (Rhizoma Cyperi, processed) 7 fen; if there is cough, add Xingren (Semen Armeniacae Amarum, peeled and tip removed) 6 fen, Wuweizi (Fructus Schisandrae) 5 fen, Ziye (Folium Perillae), and Jiegeng (Radix Platycodonis) each 7 fen.
Tiaojing Wan (Regulating Menstruation Pill)
Danggui (Radix Angelicae Sinensis) [2 liang], Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae, honey-fried), Houpo (Cortex Magnoliae Officinalis, ginger-processed), Chishao (Radix Paeoniae Rubra), Shudi (Radix Rehmanniae Preparata), Zhike (Fructus Aurantii, wheat-bran fried), Xiaohui (Fructus Foeniculi) [each 1.5 liang], Chenpi (Pericarpium Citri Reticulatae), Sharen (Fructus Amomi), Sanleng (Rhizoma Sparganii), Ganjiang (Rhizoma Zingiberis, stir-baked until smoke ceases), Baizhi (Radix Angelicae Dahuricae) [each 1 liang], Qingpi (Pericarpium Citri Reticulatae Viride), Chen Aiye (Folium Artemisiae Argyi, aged) [each 2 liang], Fen Gancao (Radix Glycyrrhizae Uralensis, powdered) [5 qian], Xiangfu (Rhizoma Cyperi, vinegar-processed) [5 liang], Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong) [1.5 liang].
Grind the above into fine powder, make pills using rice paste, and take thirty to forty pills with rice broth on an empty stomach.