妇人德性温和,有痰而过期经行,此气血两虚也,宜服八物汤∶如性躁多怒而过期经行,亦气血虚也,宜
服八物汤加青皮、香附,兼服苍附丸。
八物汤
人参 茯苓 白术 甘草(炙) 熟地黄 当归 川芎 白芍(各一钱二分) 姜三片,枣二枚。
水煎服。
如性躁者,加青皮、香附。
苍附丸
苍术(二两,炒) 香附(三两,童便制) 条芩(一两,酒炒)
共为末,神曲糊丸,白汤下。
形瘦多热,致经不调,素无他症,此水亏血少燥涩而然,宜服加味四物汤。
加味四物汤
熟地黄 当归 白芍 川芎 黄芩 黄连 黄柏(酒炒,各一钱) 甘草(五分)
水煎空心服。
形瘦素无他症,而过期经行者,此气血不足也,宜服十全大补汤。如食少而脾胃虚弱,过期经行者,此气
衰血少也。宜服异功散,合芎归汤,兼服地黄丸。
十全大补汤
人参 白术 茯苓 甘草(炙) 黄 肉桂 熟地黄 白芍 当归 川芎
姜三片,枣二枚,水煎服。
异功散
人参 茯苓 白术 陈皮 甘草(炙)
姜枣为引,食前服。
芎归汤
当归身 川芎 香附 枳壳(各一钱,炒) 滑石(二钱)
姜为引。
地黄丸
熟地黄(四两) 山药 山茱萸(各二两) 牡丹皮 茯苓(各一两五钱) 泽泻 香附(童便制,各一两)
妇人若性情温和,但体内有痰湿且月经过期才来潮,这是气血两虚的表现,适宜服用八物汤:如果性情急躁易怒且月经过期才来潮,同样属于气血虚弱,适宜服用八物汤加入青皮、香附,并兼服苍附丸。
八物汤
人参 茯苓 白术 甘草(炙) 熟地黄 当归 川芎 白芍(各一钱二分) 生姜三片,大枣二枚。
用水煎煮后服用。
如果患者性情急躁,加入青皮、香附。
苍附丸
苍术(二两,炒制) 香附(三两,用童子小便炮制) 黄芩(一两,酒炒)
共同研磨成粉末,用神曲糊制作成丸剂,用温开水送服。
形体消瘦且多内热,导致月经不调,平时没有其他病症,这是由于肾水亏虚、血液不足导致的燥涩所致,适宜服用加味四物汤。
加味四物汤
熟地黄 当归 白芍 川芎 黄芩 黄连 黄柏(酒炒,各一钱) 甘草(五分)
空腹用水煎煮后服用。
形体消瘦且平时没有其他病症,但月经过期才来潮的,这是气血不足的表现,适宜服用十全大补汤。如果饮食量少且脾胃虚弱,月经过期才来潮的,这是气衰血少的表现。适宜服用异功散,配合芎归汤,并兼服地黄丸。
十全大补汤
人参 白术 茯苓 甘草(炙) 黄芪 肉桂 熟地黄 白芍 当归 川芎
生姜三片,大枣二枚,用水煎煮后服用。
异功散
人参 茯苓 白术 陈皮 甘草(炙)
以生姜、大枣为引药,饭前服用。
If a woman has a gentle temperament but suffers from phlegm and delayed menstruation, this indicates a deficiency of both Qi and Blood; it is appropriate to administer Bawu Tang (Eight-Ingredient Decoction). If she has an irritable and angry temperament with delayed menstruation, this also indicates a deficiency of Qi and Blood; it is appropriate to administer Bawu Tang augmented with Qingpi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) and Xiangfu (Cyperi Rhizoma), along with Cangfu Wan (Atractylodes and Cyperi Pill).
Bawu Tang (Eight-Ingredient Decoction)
Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Fuling (Poria), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma [roasted]), Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Baishao (Paeoniae Radix Alba) (each 1.2 qian), Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) 3 slices, Dazao (Jujubae Fructus) 2 pieces.
Decoct in water and take orally.
For those with an irritable temperament, add Qingpi and Xiangfu.
Cangfu Wan (Atractylodes and Cyperi Pill)
Cangzhu (Atractylodis Rhizoma) (2 liang, stir-fried), Xiangfu (Cyperi Rhizoma) (3 liang, processed with child's urine), Huangqin (Scutellariae Radix) (1 liang, fried with wine).
Grind into powder, make pills with dough prepared from Shenqu (Massa Medicata Fermentata), and swallow with warm water.
If the body is emaciated with frequent internal heat causing irregular menstruation, without other prior symptoms, this results from Kidney Water deficiency and scanty Blood leading to dryness and obstruction; it is appropriate to administer Jiawei Siwu Tang (Modified Four-Substance Decoction).
Jiawei Siwu Tang (Modified Four-Substance Decoction)
Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Baishao (Paeoniae Radix Alba), Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Huangqin (Scutellariae Radix), Huanglian (Coptidis Rhizoma), Huangbai (Phellodendri Cortex) (fried with wine, each 1 qian), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (0.5 qian).
Decoct in water and take on an empty stomach.
If the body is emaciated without other prior symptoms but menstruation is delayed, this indicates insufficient Qi and Blood; it is appropriate to administer Shiquan Dabu Tang (Ten-Ingredient Great Tonifying Decoction). If there is poor appetite and Spleen-Stomach weakness with delayed menstruation, this indicates declining Qi and scanty Blood; it is appropriate to administer Yigong San (Yi-Gong Powder), combined with Xiongui Tang (Xiong-Gui Decoction), along with Dihuang Wan (Dihuang Pill).
Shiquan Dabu Tang (Ten-Ingredient Great Tonifying Decoction)
Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Fuling (Poria), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma [roasted]), Huangqi (Astragali Radix), Rougui (Cinnamomi Cortex), Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata), Baishao (Paeoniae Radix Alba), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma).
Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) 3 slices, Dazao (Jujubae Fructus) 2 pieces, decoct in water and take orally.
Yigong San (Yi-Gong Powder)
Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Fuling (Poria), Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma), Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma [roasted]).
Use Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) and Dazao (Jujubae Fructus) as guides, take before meals.
Xiongui Tang (Xiong-Gui Decoction)
Dangguishen (Angelicae Sinensis Radix [body]), Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Xiangfu (Cyperi Rhizoma), Zhike (Aurantii Fructus Immaturus) (each 1 qian, stir-fried), Huashi (Talcum) (2 qian).
Use Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) as a guide.
Dihuang Wan (Dihuang Pill)
Shudihuang (Rehmanniae Radix Praeparata) (4 liang), Shanyao (Dioscoreae Rhizoma), Shanzhuyu (Corni Fructus) (each 2 liang), Mudanpi (Moutan Cortex), Fuling (Poria) (each 1.5 liang), Zexie (Alismatis Rhizoma), Xiangfu (Cyperi Rhizoma) (processed with child's urine, each 1 liang).