清毒活血汤∶归身(酒洗)六分,牛子(炒)六分,前胡六分,木通六分,生地(酒洗)
五分
甘草四分,
,加麦冬
参归鹿茸汤∶无鹿草,以真鹿胶四钱代之。无人参,以真高丽参二三钱,或真台党五六
钱代之。鹿茸(酒洗)三钱,炙 二钱,归身(酒洗)二钱,炙草六分,人参一钱,生姜、
龙眼
千金内托散∶人参二钱,归身二钱,炙 三分,酒芍六分,川芎六分,官桂五分,炙草
五分,楂肉五分,木香三分,防风三分,白芷三分,浓朴三分(姜汁炒,方内既用浓朴,又
用木香,未免耗气,用者慎之),龙眼、好酒、生姜引。
参 汤∶人参五钱,炙 五钱,炙草一钱,官桂五分,生姜引。
归 汤∶归身五钱,炙 三钱,枣仁(炒)三钱,不用引。
参麦清补汤∶人参八分,拣冬(去心,酒炒)一钱,花粉(酒炒)一钱,生 一钱,牛
子(
川芎
连栀二陈汤∶云苓五分,法半四分,陈皮三分(上三味不可轻用),黄连(酒炒)五分,
炒
昔新安汪机号石山,治痘症用四群子汤加黄 、紫草多效,间有枯萎而死者,自咎用药
之不精,思之至忘寝食,急悟曰∶白术燥湿,茯苓渗水,宜痘浆之不行也,乃减去二味,加
官桂、糯米以助其气,因名保元汤。观此,则知白术、茯苓、二陈等药,自初发热以及灌浆
之时,痘一日未收靥,一日不可轻用也,明矣!何世人不察,而谓必用白术,始可催足其浆
也,甚矣!其贻害于人不浅也。
参砂和胃散∶方见前发热条。
加味四苓散∶猪苓八分,木通八分,泽泻七分,赤苓七分,车前(炒)五分,黄芩(酒
炒)
参术散∶白术(土炒)一两,云苓(去皮)五钱,陈皮四钱,苡仁(炒)五钱,砂仁(研)
五钱
豆蔻(面
七味豆蔻丸∶诃子(面包煨去核)五钱,肉蔻(面包煨去油)五钱,龙骨(醋 )五钱,
砂仁
之。或
清毒活血汤:当归身(用酒清洗)六分,牛蒡子(炒制)六分,前胡六分,木通六分,生地黄(用酒清洗)五分,甘草四分。
参归鹿茸汤:若无鹿角胶,可用真鹿角胶四钱替代。若无人参,可用真高丽参二三钱,或真台党参五六钱替代。鹿茸(用酒清洗)三钱,黄芪(蜜炙)二钱,当归身(用酒清洗)二钱,炙甘草六分,人参一钱,生姜、龙眼肉为引。
千金内托散:人参二钱,当归身二钱,黄芪(蜜炙)三分,白芍(酒浸)六分,川芎六分,官桂五分,炙甘草五分,山楂肉五分,木香三分,防风三分,白芷三分,厚朴三分(用姜汁炒制;方中既用厚朴又用木香,未免耗气,使用者需谨慎),龙眼肉、好酒、生姜为引。
参芪汤:人参五钱,黄芪(蜜炙)五钱,炙甘草一钱,官桂五分,生姜为引。
归芪汤:当归身五钱,黄芪(蜜炙)三钱,酸枣仁(炒制)三钱,不用药引。
参麦清补汤:人参八分,麦冬(拣选去心,用酒炒制)一钱,天花粉(用酒炒制)一钱,生地黄一钱,牛蒡子(炒制)……川芎……
连栀二陈汤:茯苓五分,法半夏四分,陈皮三分(这三味药不可轻易使用),黄连(用酒炒制)五分,炒栀子……
过去新安人汪机,号石山,治疗痘症时使用四君子汤加黄柏、紫草,多有效验,间或有因枯萎而死的病例,他自责用药不精,思考至废寝忘食,突然领悟道:白术燥湿,茯苓渗利水湿,适宜于导致痘浆不能运行的情况,于是减去这两味药,加入官桂、糯米以助其气,因此命名为保元汤。由此可知,白术、茯苓、二陈汤等药物,从初发热直到灌浆之时,只要痘疮一日未收靥(结痂愈合),就一日不可轻率使用,这是很明显的!为何世人不能明察,反而认为必须使用白术,才能催足痘浆呢?这贻害于人实在不浅啊。
加味四苓散:猪苓八分,木通八分,泽泻七分,赤茯苓七分,车前子(炒制)五分,黄芩(用酒炒制)……
Qingdu Huoxue Decoction (Clear Toxins and Invigorate Blood Decoction): Danggui Shen (Radix Angelicae Sinensis, Stem Part) [Jiu Xi] (Washed with wine), 6 fen; Niuzi (Fructus Arctii) [Chao] (Stir-fried), 6 fen; Qianhu (Radix Peucedani), 6 fen; Mutong (Caulis Akebiae), 6 fen; Shengdi Huang (Radix Rehmanniae Preparata) [Jiu Xi] (Washed with wine), 5 fen; Gancao (Radix Glycyrrhizae Preparata), 4 fen.
Shen Gui Lurong Tang (Ginseng, Angelica, and Deer Antler Decoction): If Lujiao Jiao (Colla Cornus Cervi) is unavailable, substitute with 4 qian of genuine Lujiao Jiao. If Renshen (Radix Ginseng) is unavailable, substitute with 2-3 qian of genuine Gaolishen (Korean Ginseng) or 5-6 qian of genuine Taidangshen (Codonopsis Pilosula). Lurong (Cornu Cervi Pantotrichum) [Jiu Xi] (Washed with wine), 3 qian; Huangqi (Radix Astragali) [Zhi] (Honey-fried), 2 qian; Danggui Shen (Radix Angelicae Sinensis, Stem Part) [Jiu Xi] (Washed with wine), 2 qian; Zhigancao (Radix Glycyrrhizae Preparata), 6 fen; Renshen (Radix Ginseng), 1 qian; Shengjiang (Rhizoma Zingiberis Recens) and Longyan Rou (Arillus Longan) as guides.
Qianjin Neituo San (Thousand-Gold Internal Support Powder): Renshen (Radix Ginseng), 2 qian; Danggui Shen (Radix Angelicae Sinensis, Stem Part), 2 qian; Huangqi (Radix Astragali) [Zhi] (Honey-fried), 3 fen; Jiushao (Radix Paeoniae Rubra) [Jiu] (Soaked in wine), 6 fen; Chuanxiong (Rhizoma Chuanxiong), 6 fen; Guangui (Cortex Cinnamomi), 5 fen; Zhigancao (Radix Glycyrrhizae Preparata), 5 fen; Zharon Rou (Sarcocarp Crataegi), 5 fen; Muxiang (Radix Aucklandiae), 3 fen; Fangfeng (Radix Saposhnikoviae), 3 fen; Baizhi (Radix Angelicae Dahuricae), 3 fen; Houpo (Cortex Magnoliae Officinalis), 3 fen (Stir-fried with ginger juice; since both Houpo and Muxiang are used in the formula, which may deplete Qi, users should exercise caution); Longyan Rou (Arillus Longan), Haojiu (Good Wine), and Shengjiang (Rhizoma Zingiberis Recens) as guides.
Shenqi Tang (Ginseng and Astragalus Decoction): Renshen (Radix Ginseng), 5 qian; Huangqi (Radix Astragali) [Zhi] (Honey-fried), 5 qian; Zhigancao (Radix Glycyrrhizae Preparata), 1 qian; Guangui (Cortex Cinnamomi), 5 fen; Shengjiang (Rhizoma Zingiberis Recens) as a guide.
Guizhi Tang (Angelica and Astragalus Decoction - Note: Context implies Guizhi here refers to Astragalus stem/part or specific formulation variant, but literally "Gui" + "Qi"): Danggui Shen (Radix Angelicae Sinensis, Stem Part), 5 qian; Huangqi (Radix Astragali) [Zhi] (Honey-fried), 3 qian; Suanzaoren (Semen Ziziphi Spinosae) [Chao] (Stir-fried), 3 qian; no guide needed.
Shenmai Qingbu Tang (Ginseng and Ophiopogon Clear and Tonify Decoction): Renshen (Radix Ginseng), 8 fen; Maidong (Radix Ophiopogonis) [Jian] (Selected, heart removed, stir-fried with wine), 1 qian; Tianhuafen (Radix Trichosanthis), 1 qian (Stir-fried with wine); Shengdi Huang (Radix Rehmanniae Preparata), 1 qian; Niuzi (Fructus Arctii)... Chuanxiong...
Lianzhi Erchen Tang (Coptis and Gardenia Erchen Decoction): Yunling (Poria) [Yunling], 5 fen; Fa Banxia (Rhizoma Pinelliae Preparatum), 4 fen; Chenpi (Pericarpium Citri Reticulatae), 3 fen (These three herbs should not be used lightly); Huanglian (Rhizoma Coptidis) [Jiu Chao] (Stir-fried with wine), 5 fen; Chao Zhizi (Fructus Gardeniae) [Chao] (Stir-fried)...
In the past, Wang Ji from Xin'an, courtesy name Shishan, treated smallpox using Sizijunzi Tang (Four Gentlemen Decoction) plus Huangbo (Cortex Phellodendri) and Zicao (Radix Lithospermi), with much efficacy. Occasionally, patients would die due to withering. He blamed himself for imprecise medication, thinking until he forgot sleep and food, and suddenly realized: Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae) dries dampness, Fuling (Poria) leaches out water, which is suitable for causing the failure of pustule fluid formation. Thus, he reduced these two herbs and added Guangui (Cortex Cinnamomi) and Nuomi (Semen Oryzae Glutinis) to assist Qi, naming it Baoyuan Tang (Preserve Origin Decoction). From this, it is known that Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae), Fuling (Poria), Erchen Tang (Two-Aged Decoction), and other medicines, from the initial fever until the pustule stage, as long as the pox has not crusted over for one day, they must not be used lightly. This is obvious! Why do people today fail to observe this, believing that Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae) must be used to fully mature the pustules? The harm caused to people is indeed profound.
Shensha Hewei San (Ginseng and Amomum Harmonize Stomach Powder): See the previous section on Fever.
Jiawei Siling San (Modified Four Poria Decoction): Zhuling (Polyporus), 8 fen; Mutong (Caulis Akebiae), 8 fen; Zexie (Rhizoma Alismatis), 7 fen; Chiling (Poria cum Rubro), 7 fen; Cheqian (Semen Plantaginis) [Chao] (Stir-fried), 5 fen; Huangqin (Radix Scutellariae) [Jiu Chao] (Stir-fried with wine)...
Shenzhu San (Ginseng and Atractylodes Powder): Baizhu (Rhizoma Atractylodis Macrocephalae) [Tu Chao] (Earth-stir-fried), 1 liang; Yunling (Poria) [Qu Pi] (Peeled), 5 qian; Chenpi (Pericarpium Citri Reticulatae), 4 qian; Yiren (Semen Coicis) [Chao] (Stir-fried), 5 qian; Sharen (Fructus Amomi Rotundus) [Yan] (Crushed), 5 qian... Doukou (Fructus Cardamomi) [Mian...] (Flour-wrapped...)
Qiwei Doukou Wan (Seven-Ingredient Cardamom Pill): Hezi (Fructus Terminaliae Chebulae) [Mian Bao Wei Qu He] (Flour-wrapped, roasted, pitted), 5 qian; Roudoukou (Semen Myristicae) [Mian Bao Wei Qu You] (Flour-wrapped, roasted, oil removed), 5 qian; Longgu (Os Draconis) [Cu Zhu] (Quenched in vinegar), 5 qian; Sharen (Fructus Amomi Rotundus)... Zhi. Or