(附论)
夫上气呕吐者。气上而不下。肺胃虚也。肺脉起于中焦。环循胃口。寒气乘于肺。则
上
气喘
气。
动于
方
紫苏子汤(出圣济总录)治上气呕吐。胸满喘息不利。
紫苏子 半夏(汤洗七次去滑焙) 五味子 桂(去粗皮) 青橘皮(汤洗去白焙) 杏
仁
(汤浸
盏半。
姜半
胡椒丸(出圣惠方)治肺胃有寒。上气呕吐。胸满不食。
胡椒 荜茇 白术 赤茯苓(去黑皮) 陈皮(汤去白焙) 甘草(炙锉) 紫菀(去
苗土各一两) 桂(去粗皮) 诃黎勒皮(煨去核) 人参 款冬花 干姜(炮各半两) 上
为末、炼蜜丸梧子
七气汤(出圣济总录)治上气。食则吐逆。
草豆蔻仁(去皮生) 人参 赤茯苓(去黑皮) 白术 大腹皮(和皮锉生) 诃黎勒
(煨去核各
服。不思食。入
诃黎勒汤(出圣惠方)治上气痰壅。呕吐喘促。
诃黎勒(煨去核二两) 半夏(汤洗七次去滑焙三分) 赤茯苓(去黑皮) 陈皮(汤
浸去白焙各
紫苏茎叶
擘破。同煎至
芫花散(出圣济总录)治上气呕吐不止。
芫花(一两醋炒) 肉豆蔻(去壳锉) 槟榔(锉各三枚) 上为散。每服一钱。煨葱
白一寸。温
半夏汤(出圣济总录)治上气呕吐逆不食。
半夏(汤洗七次去滑一两) 干桑叶(六两) 干姜(泡一分) 上粗捣筛。每服三钱。
生姜五片
半夏汤 治上气呕吐。不能下食。
半夏(汤洗去滑七次焙三分) 白术(半两) 人参(一两) 桂(去粗皮) 甘草
(炙锉) 陈皮(
服五钱。水一盏半。
厌气散 治上气呕逆。及疏利过多。虚气上攻。及短气少力。气噎闷。
木香 人参 白茯苓(去黑皮) 藿香叶 上为散。每服二钱。煎紫苏木瓜生姜汤送下。
或入
人参散 治上气呕吐。或胸中痰饮停积呕吐。
人参 白术(锉炒各二两) 白茯苓(去黑皮一两) 甘草(炙锉) 干姜(泡各半两)
粟米(一
治上气呕吐
用芥子二升。为末蜜丸。如梧子大。寅时井花水服下七丸。日二。亦可作散。空腹服之。
及
赤茯苓散 治上气呕吐。胁胸满闷。不思饮食。心中虚烦。
赤茯苓(一两) 陈皮(汤浸去白焙) 诃黎勒皮(各三分) 麦门冬(半两去心) 白
术(一两)
麸炒微黄) 上捣筛
枇杷叶散 治上气呕吐。心胸满闷。痰滞不能饮食。
枇杷叶(一两拭去毛炙微黄) 槟榔 赤茯苓(各一两) 高良姜(半两) 陈橘皮(一
两汤浸去
服五钱。水一大盏。生姜半分。煎至五分。去滓温服。不拘时。
橘皮散 治上气。呕吐不能食。
陈皮(一两汤浸去白焙) 紫苏子(微炒) 人参(一两去芦) 赤茯苓 柴胡(去芦
各一两) 杏
枣三枚。煎至
人参散 治上气。胃中烦热。痰壅吐逆。不能下食。
人参(一两去芦) 麦门冬(一两去心) 陈皮(汤浸去白焙) 黄 (锉) 紫苏茎
叶赤茯苓
为散。每服三钱。
白术丸 治上气。胃中不和。呕吐不能下食。虚弱无力。
白术 五味子 陈皮(汤浸去白焙半两) 人参(去芦一两) 桂心(一两) 白茯苓 沉
香(各
实(半两麸
三十丸。
下气止吐。
用 菜和鲫鱼作羹食之。多食发痔。
治哕气
以燕窠中草。烧令黑研。水服方寸匕。
治患
取罗勒汁服半合定。冬月用干者煮服之。
治哕气呕逆。
以仙人杖水煮服之。
上哕气
以柿蒂煮服之瘥。
治哕气
用古砖烧热。于患处熨之。三五度瘥。
(Attached Discussion)
The condition of "Shang Qi" (Qi Rebellious Upward) and vomiting refers to the rebellious upward movement of Qi that fails to descend. The pathogenesis lies in the deficiency of the Lung and Stomach. The Lung meridian originates from the Middle Jiao (Middle Burner), encircling and passing through the cardia of the stomach. When Cold Evil invades the Lung, it leads to symptoms such as asthma and Qi rebellion.
Zisuzi Tang (Perilla Seed Decoction) [Source: *Shengji Zonglu*], indicated for Shang Qi and vomiting. Symptoms include chest fullness and obstructed, labored breathing.
Ingredients: Perillae Fructus (Zisuzi), Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia) [washed seven times with hot water to remove slipperiness, then dried], Schisandrae Fructus (Wuweizi), Cinnamomi Ramulus (Gui) [bark removed], Aurantii Fructus Viridis (Qingjupi) [washed with hot water, albedo removed, then dried], Armeniacae Semen Amarum (Xingren) [soaked in hot water... [text missing] ...Ginger half...]
Hujiao Wan (Pepper Pill) [Source: *Shenghui Fang*], indicated for Shang Qi and vomiting caused by Cold in the Lung and Stomach. Symptoms include chest fullness and anorexia.
Ingredients: Piperis Longi Fructus (Hujiao), Pipernis Fructus (Bibo), Atractodis Rhizoma White (Baizhu), Poria Cum Ligno (Chifuling) [black skin removed], Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi) [washed with hot water, albedo removed, then dried], Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao) [roasted and crushed], Asteris Radix et Rhizoma (Zewen) [stems and soil removed, 1 liang each], Cinnamomi Ramulus (Gui) [bark removed], Terminaliae Chebulae Fructus (Helile) [roasted, pitted], Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Dodecatheonis Flos (Kuandonghua), Zingiberis Rhizoma Preparatum (Ganjiang) [processed, 0.5 liang each]. Process into fine powder, mix with refined honey, and make pills the size of wu-tzu seeds.
Qiqi Tang (Seven Qi Decoction) [Source: *Shengji Zonglu*], indicated for Shang Qi. Symptoms include regurgitation after eating.
Ingredients: Alpiniae Katsumadai Semen (Caodoukou) [peeled, raw use], Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Poria Cum Ligno (Chifuling) [black skin removed], Atractodis Rhizoma White (Baizhu), Arecae Pericarpium (Dafupi) [with peel, crushed, raw use], Terminaliae Chebulae Fructus (Helile) [roasted, pitted, amounts missing]... Administration: If appetite is poor, add [missing ingredient]...
Helile Tang (Terminalia Decoction) [Source: *Shenghui Fang*], indicated for Shang Qi with phlegm obstruction. Symptoms include vomiting and panting.
Ingredients: Terminaliae Chebulae Fructus (Helile) [roasted, pitted, 2 liang], Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia) [washed seven times, dried, 3 fen], Poria Cum Ligno (Chifuling) [black skin removed], Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi) [soaked in hot water, albedo removed, dried, amounts missing]... Take Perillae Caulis et Folium (Zisu Jingye), break apart, and decoct together until [volume missing]...
Yuanhua San (Kadsura Root Powder) [Source: *Shengji Zonglu*], indicated for persistent Shang Qi and vomiting.
Ingredients: Genkwa Flos (Yuanhua) [1 liang, vinegar-fried], Myristicae Semen (Roudoukou) [shelled, crushed], Areca Semen (Binglang) [crushed, 3 each]. Process into powder. Take 1 qian per dose, accompanied by 1 cun of roasted Scallion Stem (Congbai), taken warm.
Banxia Tang (Pinellia Decoction) [Source: *Shengji Zonglu*], indicated for Shang Qi, vomiting, regurgitation, and inability to eat.
Ingredients: Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia) [washed seven times, 1 liang], Mori Folium Siccum (Gangsanye) [6 liang], Zingiberis Rhizoma Preparatum (Ganjiang) [processed, 1 fen]. Coarsely crush and sieve. Take 3 qian per dose, with 5 slices of fresh Ginger (Shengjiang)... [administration missing]...
Banxia Tang (Another Formula), indicated for Shang Qi and vomiting, inability to ingest food downwards.
Ingredients: Pinelliae Rhizoma Preparatum (Banxia) [washed seven times, dried, 3 fen], Atractodis Rhizoma White (Baizhu) [0.5 liang], Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen) [1 liang], Cinnamomi Ramulus (Gui) [bark removed], Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao) [roasted and crushed], Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi) [amount missing]... Take 5 qian, with 1.5 zhan of water... [administration missing]...
Yanqi San (Suppress Qi Powder), indicated for Shang Qi, vomiting, and regurgitation; also for rebellious Qi due to excessive purging/drainage, shortness of breath, weakness, Qi stagnation, and chest oppression.
Ingredients: Aucklandiae Radix (Muxiang), Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Poria (Baifuling) [black skin removed], Pogostemonis Herba (Huoxiangye). Process into powder. Take 2 qian per dose, administered with a decoction of Perilla, Papaya, and Ginger. Or add [missing ingredient]...
Renshen San (Ginseng Powder), indicated for Shang Qi and vomiting, or vomiting caused by accumulation of phlegm-fluid in the chest.
Ingredients: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen), Atractodis Rhizoma White (Baizhu) [crushed and stir-fried, 2 liang each], Poria (Baifuling) [black skin removed, 1 liang], Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao) [roasted and crushed], Zingiberis Rhizoma Preparatum (Ganjiang) [processed, 0.5 liang each], Setaria Italica (Sumi) [1 ...]...
Treatment for Shang Qi and Vomiting:
Use 2 sheng of Mustard Seed (Jiezi), process into powder, mix with honey to make pills the size of wu-tzu seeds. At Yin hour (3-5 AM), take 7 pills with well-water (Jinghua Shui). Twice daily. Can also be made into powder, taken on an empty stomach. And [missing text]...
Chifuling San (Red Poria Powder), indicated for Shang Qi and vomiting, distension and oppression in the hypochondrium and chest, anorexia, and empty vexation in the heart.
Ingredients: Poria Cum Ligno (Chifuling) [1 liang], Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi) [soaked, albedo removed, dried], Terminaliae Chebulae Fructus Cortex (Helile Pi) [3 fen each], Ophiopogonis Tuber (Maimendong) [0.5 liang, core removed], Atractodis Rhizoma White (Baizhu) [1 liang... bran-roasted until slightly yellow]. Crush and sieve.
Pipaye San (Loquat Leaf Powder), indicated for Shang Qi and vomiting, chest and heart oppression, phlegm stagnation causing inability to eat.
Ingredients: Loquati Folium (Pipaye) [1 liang, brushed clean of hairs, roasted until slightly yellow], Areca Semen (Binglang), Poria Cum Ligno (Chifuling) [1 liang each], Alpiniae Officinarum Rhizoma (Gaoliangjiang) [0.5 liang], Citri Reticulatae Pericarpium (Chenju pi) [1 liang, soaked in hot water to remove...]. Take 5 qian, with 1 large zhan of water, 0.5 part of Ginger, decoct to 0.5 portion, strain, and take warm at any time.
Jupi San (Tangerine Peel Powder), indicated for Shang Qi, vomiting, and inability to eat.
Ingredients: Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi) [1 liang, soaked, albedo removed, dried], Perillae Fructus (Zisuzi) [lightly fried], Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen) [1 liang, radix removed], Poria Cum Ligno (Chifuling), Bupleuri Radix (Chaihu) [radix removed, 1 liang each], Apricot Seed [missing]... 3 Jujubes, decoct until [volume missing]...
Renshen San (Another Ginseng Powder), indicated for Shang Qi, heat and vexation in the Stomach, phlegm obstruction causing regurgitation, and inability to eat.
Ingredients: Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen) [1 liang, radix removed], Ophiopogonis Tuber (Maimendong) [1 liang, core removed], Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi) [soaked, albedo removed, dried], Astragali Radix (Huangqi) [crushed], Perillae Caulis et Folium (Zisu Jingye), Poria Cum Ligno (Chifuling). Process into powder. Take 3 qian per dose.
Baizhu Wan (Atractylodes Pill), indicated for Shang Qi, disharmony in the Stomach, vomiting, inability to eat, physical weakness, and lack of strength.
Ingredients: Atractodis Rhizoma White (Baizhu), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi) [soaked, albedo removed, dried, 0.5 liang], Ginseng Radix et Rhizoma (Renshen) [radix removed, 1 liang], Cinnamomi Cortex (Guixin) [1 liang], Poria (Baifuling), Aquilariae Lignum Resinatum (Chenxiang) [each amount missing]... Shi [missing] [0.5 liang, bran...]. Make 30 pills.
To direct Qi downward and stop vomiting:
Eat soup made from [missing vegetable] and crucian carp. Excessive consumption may trigger hemorrhoids.
Treatment for Hiccups (Yue Qi):
Take grass from a swallow's nest, burn until black, grind, and administer with water, one fang-cun bi.
Treatment for [Illness]:
Administer half he of Basil juice (Luole) to settle symptoms. In winter, use dried material and decoct.
Treatment for Hiccups and Vomiting:
Decoct Xianrenzhang (Clerodendrum trichotomum stem) and drink.
For Hiccups:
Decoct Persimmon Peduncle (Shidi) and drink to cure.
Treatment for Hiccups:
Heat an ancient brick and apply moxibustion-like warming (yun) to the affected area. Three to five applications will cure.