病源大病之后。腑脏尚虚。荣卫未和。故生冷热。阴气虚。卫气独行于阳。不入于阴。
故不得眠。若心烦而不得睡者心热也。若但虚烦而不得卧者。胆冷也。(出第三卷中)
集验温胆汤。疗大病后虚烦不得眠。此胆寒故也。宜服此汤方。
生姜(四两) 半夏(二两洗) 橘皮(三两) 竹茹(二两) 枳实(二枚炙) 甘
草(一两炙)
上六味切。以水八升。煮取二升。去滓。分三服。忌羊肉海藻菘菜饧。(出第五卷中)
古今录验疗虚劳客热。百病之后。虚劳烦扰。不得眠卧。骨间劳热。面目青黄。口干烦
躁。偃 (渠斤切烦也)不自安。短气乏少。食不得味。纵食不生肌肤。胸中痰热。烦满愦
闷
。大竹叶汤方。
甘草(二两炙) 小麦(五合完用) 黄 (二两) 人参(二两) 知母(二两) 大
枣(二十
枚擘) 半夏(三两洗)
姜(四两)
前胡(二两) 芍药(
(切一两)
上十八味切。用东流水二升。煮取五升。去滓分服一升。日三夜二。不过两剂。如汤沃
雪效。忌海藻菘菜羊肉饧生葱。
广济疗虚劳百病。肾沥汤方。
羊肾(一具去脂切八片) 茯苓(三两) 五味子(二两) 肉苁蓉(三两) 牛膝(二
两) 防
风(二两) 黄 (二两) 泽泻(二两) 五加皮(二两) 地骨皮(二两) 磁石(六
两) 桂心(
二两)
上十二味切。以水一斗五升。先煮肾取一斗。去肾。入诸药。煎取三升。去滓。分温服
。服
中)
古今录验彭祖丸。无所不疗。延年益寿。通腑脏。安神魂。宁心意。固荣卫。开益智慧
。寒暑风湿气不能伤。又疗劳虚风冷百病方。
柏子仁(五合) 石斛(三两) 天雄(一两炮) 巴戟天(三两去心) 续断(三两)
天门冬
(三两去心) 泽泻(二两) 菟丝子(五两) 人参(二两) 干地黄(四两) 薯蓣(二
两) 远志(二两去心) 蛇床
蓉(六两) 山
茱萸(二两) 杜仲(三两) 菖蒲(二
两)
上二十二味捣筛。蜜和丸如梧子。服八丸。日再。渐加至十丸。本方与天门冬散方同。
但以
沥。
不复
肉冷
经心录钟乳散。疗伤损虚乏少气虚劳百病。令人丁壮能食。去风冷方。
钟乳粉(用五分) 附子(五分炮) 白术(十四分) 防风(十分) 牡蛎(十分熬)
栝蒌(
十分) 干姜(五分) 桔梗(五分) 茯苓(五分) 细辛(五分) 桂心(五分) 人
参(五分)
上十二味捣筛为散。以酒服方寸匕。日二。渐加至二匕。忌食生菜生葱猪肉冷水桃李雀
肉大酢。
又更生散。疗虚劳百病方。
防风(十分) 栝蒌(十分) 钟乳(十分粉) 赤石脂(十分) 海蛤(十分) 干
姜(六分)
白术(六分) 桔梗(五分) 白石脂(十分) 细辛(六分) 人参(五分) 附子(三
分炮) 桂心
(三分)
上十三味捣筛为散。以酒服方寸匕。日再服。忌猪肉冷水生菜生葱桃李雀肉等。(出第
四卷中一方以一分半为一簿以温酒一簿日再)
又陆抗膏。疗百病劳损伤风湿。补益神效。男女通服之方。
猪脂(三升) 羊脂(二升) 牛髓(二升并炼成) 白蜜(二升) 生姜汁(三升)
上五味。先煎猪脂等。次下姜汁又煎。次下蜜复煎。候膏成收之。取两匙。温酒服。又
一方。加生地黄三升。忌芜荑。(出第六卷中)
病后不得眠方二首
病因是大病之后,脏腑仍然虚弱,营卫之气尚未调和,因此产生寒热失调。阴气虚弱,卫气独自运行于阳分,不能进入阴分,所以导致失眠。如果心中烦乱而无法入睡,这是心热的表现;如果只是虚烦而无法躺卧休息,这是胆冷的表现。(出自第三卷)
集验温胆汤:治疗大病后虚烦不眠,这是因为胆寒所致,适宜服用此汤方。
生姜(四两) 半夏(二两,洗净) 橘皮(三两) 竹茹(二两) 枳实(二枚,炙烤) 甘草(一两,炙烤)
以上六味药切碎,用水八升,煎煮至二升,滤去药渣,分三次服用。忌食羊肉、海藻、菘菜(白菜)、饴糖。(出自第五卷)
古今录验大竹叶汤:治疗虚劳客热,百病之后,因虚劳而烦扰,无法睡眠躺卧,骨间有劳热感,面目呈现青黄色,口干烦躁,身体不安宁,短气乏力,饮食无味,即使进食也不能滋养肌肤,胸中有痰热,烦闷胀满。
甘草(二两,炙烤) 小麦(五合,完整使用) 黄芩(二两) 人参(二两) 知母(二两) 大枣(二十枚,掰开) 半夏(三两,洗净) 干姜(四两) 前胡(二两) 芍药(一两,切碎)
以上十八味药切碎,用东流水二升,煎煮至五升,滤去药渣,每次服用一升,每日三次,夜间两次,不超过两剂即可见效,如同热水浇在雪上一样迅速有效。忌食海藻、菘菜、羊肉、饴糖、生葱。
广济肾沥汤:治疗虚劳百病。
羊肾(一具,去除脂肪,切成八片) 茯苓(三两) 五味子(二两) 肉苁蓉(三两) 牛膝(二两) 防风(二两) 黄芩(二两) 泽泻(二两) 五加皮(二两) 地骨皮(二两) 磁石(六两) 桂心(二两)
以上十二味药切碎,用水一斗五升,先煮羊肾取汁一斗,取出羊肾,加入其余药物,煎煮至三升,滤去药渣,分次温服。
古今录验彭祖丸:无所不疗,延年益寿,通利腑脏,安定神魂,宁静心意,巩固营卫,开启智慧,寒暑风湿之气不能伤害。又治疗劳虚风冷百病。
柏子仁(五合) 石斛(三两) 天雄(一两,炮制) 巴戟天(三两,去心) 续断(三两) 天门冬(三两,去心) 泽泻(二两) 菟丝子(五两) 人参(二两) 干地黄(四两) 薯蓣(二两) 远志(二两,去心) 蛇床子(六两) 山茱萸(二两) 杜仲(三两) 菖蒲(二两)
以上二十二味药捣碎过筛,用蜂蜜和成药丸,如梧桐子大小。每次服用八丸,每日两次,逐渐增加至十丸。本方与天门冬散方相同,只是改为蜜丸。
经心录钟乳散:治疗损伤虚乏、少气、虚劳百病,使人身体强壮能食,去除风冷。
钟乳粉(五分) 附子(五分,炮制) 白术(十四分) 防风(十分) 牡蛎(十分,熬制) 栝蒌(十分) 干姜(五分) 桔梗(五分) 茯苓(五分) 细辛(五分) 桂心(五分) 人参(五分)
以上十二味药捣碎过筛为散剂,用酒送服一方寸匕,每日两次,逐渐增加至两方寸匕。忌食生菜、生葱、猪肉、冷水、桃李、雀肉、大酢(醋)。
又更生散:治疗虚劳百病。
防风(十分) 栝蒌(十分) 钟乳(十分,研粉) 赤石脂(十分) 海蛤(十分) 干姜(六分) 白术(六分) 桔梗(五分) 白石脂(十分) 细辛(六分) 人参(五分) 附子(三分,炮制) 桂心(三分)
以上十三味药捣碎过筛为散剂,用酒送服一方寸匕,每日两次服用。忌食猪肉、冷水、生菜、生葱、桃李、雀肉等。(出自第四卷,一方以一分半为一簿,用温酒一簿,每日两次)
又陆抗膏:治疗百病劳伤、损伤风湿,补益神效,男女通用。
猪脂(三升) 羊脂(二升) 牛髓(二升,均炼制成油状) 白蜜(二升) 生姜汁(三升)
以上五味药,先煎猪脂等油脂,其次下入姜汁再煎,再次下入蜂蜜复煎,待膏成后收存。每次取两匙,用温酒送服。又一方,加生地黄三升,忌芜荑。(出自第六卷)
Two Formulas for Insomnia After Severe Illness
The etiology is that after a severe illness, the Zang-Fu organs remain deficient, and Ying (Nutritive) and Wei (Defensive) Qi are not yet harmonized, thus generating cold-heat imbalance. Yin Qi is deficient, and Wei Qi circulates independently in the Yang aspect without entering the Yin aspect, leading to insomnia. If there is mental restlessness preventing sleep, it indicates Heart Heat; if there is only deficiency-related restlessness preventing lying down, it indicates Gallbladder Cold. (From Volume III)
Jiyan Wendan Decoction: Treats deficiency-related restlessness and insomnia after severe illness, caused by Gallbladder Cold. This formula is suitable.
Shengjiang (Fresh Ginger, 4 liang) Banxia (Pinelliae Rhizoma, washed, 2 liang) Jupi (Citri Reticulatae Pericarpium, 3 liang) Zhuru (Bambusae Caulis in Taeniam, 2 liang) Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus, roasted, 2 pieces) Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, roasted, 1 liang)
Cut the above six herbs. Boil in 8 sheng of water until reduced to 2 sheng. Strain and divide into three doses. Avoid mutton, Sargassum, Chinese cabbage, and maltose. (From Volume V)
GuJin LuYan Dayezhu Decoction: Treats deficiency-labor with exogenous heat, post-illness deficiency-labor with restlessness, inability to sleep or lie down, heat sensation in the bones, greenish-yellow complexion, dry mouth, irritability, physical discomfort, shortness of breath, lack of energy, loss of taste, failure of nutrition even after eating, phlegm-heat in the chest, and distending fullness.
Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma, roasted, 2 liang) Xiaomai (Tritici Fructus, whole, 5 he) Huangqin (Scutellariae Radix, 2 liang) Renshen (Ginseng Radix, 2 liang) ZhiMu (Anemarrhenae Rhizoma, 2 liang) Dazao (Ziziphi Jujubae Fructus, split, 20 pieces) Banxia (Pinelliae Rhizoma, washed, 3 liang) Jiang (Zingiberis Rhizoma, 4 liang) Qianhu (Peucedani Radix, 2 liang) Shaoyao (Paeoniae Radix, cut, 1 liang)
Cut the above eighteen herbs. Boil in 2 sheng of flowing water from the east until reduced to 5 sheng. Strain and take 1 sheng per dose, three times daily and twice at night. Do not exceed two doses. Effect is rapid like pouring hot water on snow. Avoid Sargassum, Chinese cabbage, mutton, maltose, and raw scallion.
Guangji Shenli Decoction: Treats deficiency-labor and hundred diseases.
Yangshen (Ovis/Caprae Ren, remove fat, cut into 8 slices) Fuling (Poria, 3 liang) Wuweizi (Schisandrae Fructus, 2 liang) Rongcrouong (Cistanches Herba, 3 liang) Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix, 2 liang) Fangfeng (Saposhnikoviae Radix, 2 liang) Huangqin (Scutellariae Radix, 2 liang) Zexie (Alismatis Rhizoma, 2 liang) Wujiaopi (Acanthopanacis Cortex, 2 liang) Digupi (Lycii Cortex, 2 liang) Cishi (Magnetitum, 6 liang) Guixin (Cinnamomi Ramulus, 2 liang)
Cut the above twelve herbs. Boil in 1 dou 5 sheng of water. First boil the kidney to obtain 1 dou of liquid, remove the kidney, add other herbs, and decoct to 3 sheng. Strain and take warm.
GuJin LuYan Pengzu Pill: Treats all conditions, prolongs life, benefits Zang-Fu, calms Shen, stabilizes mind, consolidates Ying and Wei, enhances wisdom, protects against wind-cold-dampness, and treats deficiency-labor with wind-cold.
Baiziren (Platycladi Semen, 5 he) Shihu (Dendrobii Caulis, 3 liang) Tianxiong (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 1 liang, processed) Bajitian (Morindae Officinalis Radix, 3 liang, remove heart) Xuduan (Dipsaci Radix, 3 liang) Tiandong (Asparagi Radix, 3 liang, remove heart) Zexie (Alismatis Rhizoma, 2 liang) Tusizi (Cuscutae Semen, 5 liang) Renshen (Ginseng Radix, 2 liang) Dihuang (Rehmanniae Radix, 4 liang) Shuyu (Dioscoreae Rhizoma, 2 liang) Yuanzhi (Polygalae Radix, 2 liang, remove heart) Shechuangzi (Cnidii Fructus, 6 liang) Shanzhuyu (Corni Fructus, 2 liang) Duzhong (Eucommiae Cortex, 3 liang) Changpu (Acori Tatarinowii Rhizoma, 2 liang)
Pulverize the above twenty-two herbs. Mix with honey to form pills the size of mulberry seeds. Take 8 pills, twice daily, gradually increasing to 10 pills. This formula is identical to Tiandong San but made into pills.
Jingxinlu Zhongru Powder: Treats injury-induced deficiency, shortness of breath, deficiency-labor, making one robust and able to eat, dispelling wind-cold.
Zhongru (Stalactitum, 5 fen) Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 5 fen, processed) Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 14 fen) Fangfeng (Saposhnikoviae Radix, 10 fen) Muli (Concha Ostreae, 10 fen, calcined) Gualou (Trichosanthis Fructus, 10 fen) Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, 5 fen) Jiegeng (Platycodonis Radix, 5 fen) Fuling (Poria, 5 fen) Xixin (Asari Radix et Rhizoma, 5 fen) Guixin (Cinnamomi Ramulus, 5 fen) Renshen (Ginseng Radix, 5 fen)
Pulverize the above twelve herbs. Take 1 fangcunbi with wine, twice daily, gradually increasing to 2 fangcunbi. Avoid raw vegetables, raw scallion, pork, cold water, peach, plum, sparrow meat, and strong vinegar.
Another Gaisheng San: Treats deficiency-labor and hundred diseases.
Fangfeng (Saposhnikoviae Radix, 10 fen) Gualou (Trichosanthis Fructus, 10 fen) Zhongru (Stalactitum, powdered, 10 fen) Chishizhi (Halloysit Rubrum, 10 fen) Haiha (Concha Meretricis, 10 fen) Ganjiang (Zingiberis Rhizoma, 6 fen) Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, 6 fen) Jiegeng (Platycodonis Radix, 5 fen) Baishizhi (Halloysit Alba, 10 fen) Xixin (Asari Radix et Rhizoma, 6 fen) Renshen (Ginseng Radix, 5 fen) Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata, 3 fen, processed) Guixin (Cinnamomi Ramulus, 3 fen)
Pulverize the above thirteen herbs. Take 1 fangcunbi with wine, twice daily. Avoid pork, cold water, raw vegetables, raw scallion, peach, plum, sparrow meat. (From Volume IV; another version uses 1.5 fen as one bu, taken with warm wine, twice daily)
Another Lu Kang Gao: Treats hundred diseases, labor injuries, wind-cold-dampness, with miraculous tonifying effects, suitable for both men and women.
Zhuzhi (Suet Porcinum, 3 sheng) Yangzhi (Suet Ovicaprini, 2 sheng) Niusui (Medulla Bovis, 2 sheng, refined) Baimi (Mel Album, 2 sheng) Shengjiangzhi (Jucius Zingiberis, 3 sheng)
Refine the pig fat, sheep fat, and ox marrow first. Add ginger juice and boil again. Then add honey and boil until the ointment forms. Store it. Take two spoons with warm wine. Another variation adds 3 sheng of Shengdihuang (Rehmanniae Radix Recens). Avoid Elaeagnus fruit. (From Volume VI)