(附论)
通肝气于目。其气和平。则诸疾不生。过实则生患。乃有肝实眼之证。令人目痛如刺。
久不
五十
此眼虽痒痛。而头不旋。但渐渐昏暗。如物遮定。全无翳障。或时生花。此肝有实热。
又云
方
石膏散(出圣济总录)
治肝脏实热。目痛如刺。渐生淫肤息肉。
石膏(碎) 菊花(各二两) 牛黄(研) 枳壳(去瓤麸炒) 独活(去芦) 柴胡
(去苗) 白
附子
为散。
每服
洗肝汤(出圣济总录)
治肝实眼。
人参 山栀子仁 黄芩(去黑心) 赤茯苓(去黑皮) 甘菊花 地骨皮 芎 柴胡
(去
苗净)
水一
盏。入
泻肝前胡汤 疗肝实热目痛。胸满急塞。
前胡 秦皮 细辛 栀子仁 黄芩 升麻 蕤仁 决明子(各三两) 芒硝(三两) 苦
竹
叶(
忌
生
前胡汤 治肝实热。目赤干涩。
前胡(去芦头) 秦皮(去粗皮) 细辛(去苗叶) 决明子(微炒) 山栀子仁 黄
芩(去黑
心)
盏半。
煎至
羚羊角散(出圣济总录)
治肝脏实热。眼目昏暗。时多热泪。
羚羊角(镑) 羌活(去芦头) 玄参 车前子 黄芩(去黑心) 栝蒌 山栀子(去
皮各半
两)
调下。
竹叶汤(出圣济总录)
治肝脏实热。眼赤疼痛。
淡竹叶 犀角屑 木通(锉炒) 黄芩(去黑心各一两) 玄参 黄连(去须) 车前
子(各
一两
水一
盏半
洗肝干蓝煎 治肝热冲眼。眼 赤。赤脉息肉。痛闭不能开。热势彭彭。及目睛
黄。
干蓝 车前叶 苦竹叶(各三升) 细辛 秦皮 蕤仁 栀子仁 芍药(各三两) 决
明子
(四
取
八升
龙胆散 治肝热。乌睛浮肿。赤晕昏疼。
龙胆草 栀子仁(各二钱) 防风 小茵陈 川芎 玄参 荆芥 甘菊(去萼) 楮实 甘
草(
决明子汤(出圣济总录)
治肝脏实热。目 生赤肉。涩痛。
决明子(炒) 柴胡(去苗) 黄连(去须) 防风(去叉) 苦竹叶 升麻(各三分)
甘草
(炙锉)
栀子仁煎(出千金方)
治肝实热。目 痛如刺。
栀子仁 决明子 蕤仁(各一两) 车前叶(一两六铢) 秦皮(一两六铢) 苦竹叶
(二握
洗)
煮取七
合。去
点目中
生地黄汤(出圣济总录)
治肝实热。眼热痛不止。
生地黄汁 蜜 车前汁(三味合三盏和匀) 升麻 栀子仁(各一两) 细辛(去苗叶
各半
两)
前三
汁。共
大麻仁汤(出圣惠方)
治肝实热。眼痛赤。
大麻仁 人参 决明子(微炒) 车前子 黄连(去须各三分) 诃黎勒皮 秦皮(去
粗皮)
大
石决明丸(出圣济总录)治肝实热。眼目生淫肤息肉。肿痛。
石决明(一两) 黄连(去须) 车前子 细辛(去苗) 栀子仁 大黄(炒锉) 子
芩(各半
两)
卧
再服。
决明子丸(出圣济总录)
治肝实热。目生赤脉息肉。碜痛。
决明子 车前子 苦参 黄连(去须) 黄芩(去黑心) 大黄(各一两半) 菥 子 人
参
(各
黄连丸(出圣济总录)
治肝气壅实。目痛如刺。
黄连(去须) 大黄(锉炒令香熟各一两) 防风(去叉) 龙胆草(去土) 人参 黄
芩(去
黑心
温
水下
秦皮汤(出圣济总录)
治肝气实。胁下妨闷。筋脉酸痛。眼目昏浊。视物不明。
秦皮(去粗皮) 羚羊角(镑各一两半) 桔梗(炒) 细辛(去苗叶各半两) 薏苡
仁伏翼
(炙
合。
升麻汤(出圣济总录)
治肝实热。目暗不明。
升麻 大青 蔷薇根皮(去黑皮各一两) 射干 玄参(各二两) 黄柏(去粗皮三分)
上
粗捣
麦门冬汤(出圣济总录)
治肝实热。毒瓦斯上熏。目赤痛痒。
生麦门冬(去心) 葳蕤 秦皮(去粗皮) 赤茯苓(去黑皮各一两半) 大黄(生用)
升麻
(各
末一
洗肝散(出三因方)治肝热。赤脉贯睛涩痛。冲风泪下。兼热血攻心。
防风 羌活(各半两) 甘草(一分) 马牙硝(二两) 白蒺藜(一两半) 上为末。
每服二钱。
泻肝散(出直指方)
治肝热。赤眼肿痛。
栀子仁 荆芥 大黄 甘草 上等分锉。每服二钱。水煎。食后服。
又方(出危氏方)
治肝有实热。
郁李仁 荆芥(各一分) 甘草(炙) 大黄(各半两) 上锉散。每服三钱。水一盏
半。煎。
食
苦参丸(出圣济总录)
治肝实热。多食壅物。毒瓦斯伤眼昏暗。
苦参 车前子(洗) 枳壳(去瓤麸炒各二两) 上为末。炼蜜为丸。如梧桐子大。每
服三
十丸
羊肝丸(出海上方)
治肝经有热。目赤睛疼。视物昏涩。又治翳障青盲。
羯羊肝(一具生用) 黄连(去须别研为末) 上先将羊子肝。去筋膜。于砂盆内擂烂。
入
黄连
浆水
以方
田螺方(出龙木论)
治肝热。目肿痛。
取田中螺大者七枚。净洗。新汲水养。去秽泥。重换水浸洗。仍旋取于干器中。着少盐
花于
泻肝汤 治肝热。目赤羞明。隐痛生疮。翳膜赤肿。
黄芩 黄连 防风 山栀子(各一两) 大黄 甘草(炙各半两) 上为末。每服三钱。
水
一大
止。
助阳活血汤(出卫生宝鉴)
治眼发之后。上热壅甚。白睛红多。眵泪无疼痛。而隐涩难开。
此服苦寒药过多。真气不通九窍也。故眼昏花不明。宜助阳和血补气。
防风(七分) 黄 (二钱) 甘草(炙一钱) 蔓荆子(一钱) 当归(五分) 白
芷(五分)
升麻
卧避
风处
甘菊花散
治肝气壅塞。翳膜遮睛。隐涩难视。\x
甘菊花(一两) 白蒺藜 木贼 防风(去叉) 甘草(炙各一两) 木香(一分) 上
为细
散。每
除肝家热明目。去热毒瓦斯。风眼赤泪。
以决明子。朝朝取一匙。 令净。空心水吞之。百日见夜光。又一方。取决明作菜食之。
(
(Attached Discussion)
The liver qi communicates with the eyes. If the liver qi is harmonious, various diseases will not arise. If the liver qi is excessive, disasters will occur, leading to the syndrome of Liver Excess Eye (Gan Shi Yan), causing eye pain as if pierced by needles.
Although the eyes are itchy and painful, the head does not feel dizzy. The vision gradually becomes dim, as if obscured by an object, without any nebula or opacity. Or sometimes visual hallucinations of flowers appear. This indicates excess heat in the liver.
It is also said:
Shigao San (Plaster Powder) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Eye pain as if pierced by needles, gradually developing fleshy growths (polyps).
Shigao (Gypsum Fibrosum) (crushed), Juhua (Chrysanthemi Flos) (each 2 liang), Niuhuang (Bovis Calculus) (ground), Zhike (Aurantii Fructus) (pulp and bran removed, stir-fried), Duhuo (Angelicae Pubescentis Radix) (radicle removed), Chaihu (Bupleuri Radix) (sprouts removed), Bai [missing herb name], Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata).
Made into a powder.
Take [dose missing] each time.
Xigan Tang (Liver-Washing Decoction) (from *Shengji Zonglu*)
Treats Liver Excess Eye.
Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Shanzhizi Ren (Gardeniae Semen), Huangqin (Scutellariae Radix) (black heart removed), Chi Fuling (Poria cum Ligno Rubrum) (black skin removed), Gan Juhua (Chrysanthemi Indici Flos), Digupi (Lycii Cortex), Xiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Chaihu (Bupleuri Radix) (sprouts removed and cleaned).
Use one zhan of water, add [missing ingredients].
Xiegan Qianhu Tang (Liver-Draining Peucedani Decoction) Treats eye pain due to liver excess heat, with chest fullness, urgency, and blockage.
Qianhu (Peucedani Radix), Qinpi (Fraxini Cortex), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Zhizi Ren (Gardeniae Semen), Huangqin (Scutellariae Radix), Shengma ( Cimicifugae Rhizoma), Ruiren (Pruni Armeniacae Semen), Juemingzi (Cassiae Semen) (each 3 liang), Mangxiao (Natrii Sulfas) (3 liang), Ku Zhuye (Bambusae Folium) [dose/method missing].
Avoid [contraindication missing].
Qianhu Tang (Peucedani Decoction) Treats liver excess heat. Red, dry, and gritty eyes.
Qianhu (Peucedani Radix) (radicle removed), Qinpi (Fraxini Cortex) (rough bark removed), Xixin (Asari Radix et Rhizoma) (sprouts and leaves removed), Juemingzi (Cassiae Semen) (lightly stir-fried), Shanzhizi Ren (Gardeniae Semen), Huangqin (Scutellariae Radix) (black heart removed).
[Decoction method missing].
Lingyangjiao San (Antelope Horn Powder) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Dim vision, frequent tearing.
Lingyangjiao (Saigae Tataricae Cornu) (shaved), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix) (radicle removed), Xuanshen (Scrophulariae Radix), Cheqianzi (Plantaginis Semen), Huangqin (Scutellariae Radix) (black heart removed), Gualou (Trichosanthis Fructus), Shanzhizi (Gardeniae Fructus) (peel removed, each half liang).
Mix and take.
Zhuye Tang (Bamboo Leaf Decoction) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Red and painful eyes.
Dan Zhuye (Phyllostachys Nigra Folium), Xijiaoxie (Rhinocerotis Cornu) (shredded), Mutong (Akebiae Caulis) (cut and stir-fried), Huangqin (Scutellariae Radix) (black heart removed, each 1 liang), Xuanshen (Scrophulariae Radix), Huanglian (Coptidis Rhizoma) (fibers removed), Cheqianzi (Plantaginis Semen) (each [dose missing]).
Use one and a half zhan of water.
Xigan Ganlan Jian (Liver-Washing Isatis Decoction) Treats liver heat rushing to the eyes. Red eyes, red vessels and polyps, painful closure preventing opening, intense heat, and yellowing of the eyeballs.
Ganlan (Isatidis Folium), Cheqianye (Plantaginis Folium), Ku Zhuye (Bambusae Folium) (each 3 sheng), Xixin (Asari Radix et Rhizoma), Qinpi (Fraxini Cortex), Ruiren (Pruni Armeniacae Semen), Zhizi Ren (Gardeniae Semen), Shaoyao (Paeoniae Radix Alba) (each 3 liang), Juemingzi (Cassiae Semen) [dose missing].
Obtain 8 sheng [of decoction].
Longdan San (Gentian Powder) Treats liver heat. Swelling of the cornea, red halo, dullness, and pain.
Longdancao (Gentianae Radix), Zhizi Ren (Gardeniae Semen) (each 2 qian), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Xiao Yinchchen (Artemisiae Scopariae Herba), Chuanxiong (Ligustici Chuanxiong Rhizoma), Xuanshen (Scrophulariae Radix), Jingjie (Schizonepetae Spica), Ganju (Chrysanthemi Indici Flos) (calyx removed), Chushi (Eucommiae Fructus), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) [dose missing].
Juemingzi Tang (Cassia Seed Decoction) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Red fleshy growths in the eye, gritty pain.
Juemingzi (Cassiae Semen) (stir-fried), Chaihu (Bupleuri Radix) (sprouts removed), Huanglian (Coptidis Rhizoma) (fibers removed), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) (forks removed), Ku Zhuye (Bambusae Folium), Shengma (Cimicifugae Rhizoma) (each 3 fen), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried and cut).
Zhizi Ren Jian (Gardenia Seed Decoction) (from *Qianjin Fang*)
Treats liver excess heat. Eye pain as if pierced by needles.
Zhizi Ren (Gardeniae Semen), Juemingzi (Cassiae Semen), Ruiren (Pruni Armeniacae Semen) (each 1 liang), Cheqianye (Plantaginis Folium) (1 liang 6 zhu), Qinpi (Fraxini Cortex) (1 liang 6 zhu), Ku Zhuye (Bambusae Folium) (two handfuls, washed).
Boil to obtain 7 he. Remove dregs.
Instill into the eyes.
Shengdihuang Tang (Rehmannia Decoction) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Unceasing hot pain in the eyes.
Shengdihuangzhi (Rehmanniae Radix Juice), Fengmi (Honey), Cheqianzhi (Plantaginis Juice) (these three mixed to equal three zhan), Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Zhizi Ren (Gardeniae Semen) (each 1 liang), Xixin (Asari Radix et Rhizoma) (sprouts and leaves removed, each half liang).
The first three juices, combined [mixed].
Damaoren Tang (Hemp Seed Decoction) (from *Shenghui Fang*)
Treats liver excess heat. Painful and red eyes.
Damaoren (Cannabis Semen), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Juemingzi (Cassiae Semen) (lightly stir-fried), Cheqianzi (Plantaginis Semen), Huanglian (Coptidis Rhizoma) (fibers removed, each 3 fen), Helilepi (Terminaliae Chebulae Pericarpium), Qinpi (Fraxini Cortex) (rough bark removed).
Shijueming Wan (Concha Argo Pill) (from *Shengji Zonglu*) Treats liver excess heat. Fleshy growths (polyps) in the eyes, swelling and pain.
Shijueming (Concha Argo) (1 liang), Huanglian (Coptidis Rhizoma) (fibers removed), Cheqianzi (Plantaginis Semen), Xixin (Asari Radix et Rhizoma) (sprouts removed), Zhizi Ren (Gardeniae Semen), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) (stir-fried and cut), Zixin (Scutellariae Radix) (each half liang).
Take before lying down. Take again.
Juemingzi Wan (Cassia Seed Pill) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Red vessels and polyps in the eyes, gritty pain.
Juemingzi (Cassiae Semen), Cheqianzi (Plantaginis Semen), Kushen (Sophorae Flavescentis Radix), Huanglian (Coptidis Rhizoma) (fibers removed), Huangqin (Scutellariae Radix) (black heart removed), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) (each 1.5 liang), Xingren (Euphorbiae Lathyridis Semen), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma) (each [dose missing]).
Huanglian Wan (Coptis Pill) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver qi stagnation and excess. Eye pain as if pierced by needles.
Huanglian (Coptidis Rhizoma) (fibers removed), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) (cut and stir-fried until fragrant, each 1 liang), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) (forks removed), Longdancao (Gentianae Radix) (soil removed), Renshen (Ginseng Radix et Rhizoma), Huangqin (Scutellariae Radix) (black heart removed).
Take with warm water.
Qinpi Tang (Fraxinus Decoction) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver qi excess. Fullness and oppression under the ribs, soreness and pain in tendons and vessels, turbid vision, and unclear sight.
Qinpi (Fraxini Cortex) (rough bark removed), Lingyangjiao (Saigae Tataricae Cornu) (shaved, each 1.5 liang), Jiegeng (Platycodonis Radix) (stir-fried), Xixin (Asari Radix et Rhizoma) (sprouts and leaves removed, each half liang), Yiyiren (Coicis Semen), Fuyi (Vespertilio) (roasted).
[Decoction and administration missing].
Shengma Tang (Cimicifuga Decoction) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Dim and unclear vision.
Shengma (Cimicifugae Rhizoma), Daqing (Isatidis Folium), Qiangweigenpi (Rosae Multiflorae Radicis Cortex) (black skin removed, each 1 liang), Shegan (Belamcandae Rhizoma), Xuanshen (Scrophulariae Radix) (each 2 liang), Huangbai (Phellodendri Cortex) (rough bark removed, 3 fen).
The above [herbs] coarsely crushed.
Mendong Tang (Ophiopogon Decoction) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Toxic vapors steaming upward. Red, painful, and itchy eyes.
Sheng Maidong (Ophiopogonis Radix) (heart removed), Weirui (Polygonati Odorati Rhizoma), Qinpi (Fraxini Cortex) (rough bark removed), Chi Fuling (Poria cum Ligno Rubrum) (black skin removed, each 1.5 liang), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) (used raw), Shengma (Cimicifugae Rhizoma) (each [dose missing]).
One [measure] of powder.
Xigan San (Liver-Washing Powder) (from *San Yin Fang*) Treats liver heat. Red vessels penetrating the eyeball, gritty pain, tearing in wind. Also treats blood heat attacking the heart.
Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Qianghuo (Notopterygii Rhizoma et Radix) (each half liang), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (1 fen), Mayaxiao (Natrii Sulfas Crystallisatus) (2 liang), Baijili (Tribuli Fructus) (1.5 liang). The above made into fine powder. Take 2 qian each time.
Xiegan San (Liver-Draining Powder) (from *Zhizhi Fang*)
Treats liver heat. Red, swollen, and painful eyes.
Zhizi Ren (Gardeniae Semen), Jingjie (Schizonepetae Spica), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma). Equal parts, cut. Take 2 qian each time. Decoct in water. Take after meals.
Another Prescription (from *Wei Shi Fang*)
Treats liver excess heat.
Yuliren (Pruni Semen), Jingjie (Schizonepetae Spica) (each 1 fen), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) (each half liang). The above cut into pieces. Take 3 qian each time. Use one and a half zhan of water. Decoct.
Take after [meal].
Kushen Wan (Sophora Pill) (from *Shengji Zonglu*)
Treats liver excess heat. Caused by excessive consumption of cloying foods, toxic vapors damaging the eyes leading to dimness.
Kushen (Sophorae Flavescentis Radix), Cheqianzi (Plantaginis Semen) (washed), Zhike (Aurantii Fructus) (pulp and bran removed, each 2 liang). The above made into powder. Form pills with refined honey, size of wutong seeds. Take 30 pills each time.
Yanggan Wan (Sheep Liver Pill) (from *Hai Shang Fang*)
Treats liver channel heat. Red eyes, painful eyeballs, dim and gritty vision. Also treats nebula and blindness.
Jie Yanggan (Sheep Liver) (one piece, used raw), Huanglian (Coptidis Rhizoma) (fibers removed, separately ground into powder). First remove the membrane from the sheep liver, pound it rotten in a mortar. Add Huanglian [powder].
Take with Jiangshui (fermented rice water).
End of prescription.
Tianluo Fang (River Snail Prescription) (from *Longmu Lun*)
Treats liver heat. Swollen and painful eyes.
Take seven large river snails. Wash cleanly. Keep in fresh water. Remove mud. Change water repeatedly for soaking and washing. Place immediately in a dry container. Sprinkle a little salt flower on [the snails/water].
Xiegan Tang (Liver-Draining Decoction) Treats liver heat. Red eyes, photophobia, dull pain, sores, red and swollen nebula.
Huangqin (Scutellariae Radix), Huanglian (Coptidis Rhizoma), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix), Shanzhizi (Gardeniae Fructus) (each 1 liang), Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried, each half liang). The above made into powder. Take 3 qian each time.
Water [one large zhan decocted].
Stop [pain/tearing].
Zhuyang Huoxue Tang (Yang-Assisting and Blood-Invigorating Decoction) (from *Weisheng Baojian*)
Treats post-onset eye disease where upper heat is severely congested, white sclera is very red, discharge and tears are present without pain, but there is a dull grittiness making opening difficult.
This is caused by taking too many bitter-cold medicines, blocking the true qi from reaching the nine orifices. Thus the eyes are dim and unclear. One should assist yang, harmonize blood, and tonify qi.
Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) (7 fen), Huangqi (Astragali Radix) (2 qian), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried, 1 qian), Manjingzi (Viticis Fructus) (1 qian), Danggui (Angelicae Sinensis Radix) (5 fen), Baizhi (Angelicae Dahuricae Radix) (5 fen), Shengma [etc.] (Cimicifugae Rhizoma).
Lie down avoiding wind.
Ganjuhua San (Chrysanthemum Powder)
Treats liver qi congestion. Nebula obscuring the pupil, dull grittiness making vision difficult.
Ganjuhua (Chrysanthemi Indici Flos) (1 liang), Baijili (Tribuli Fructus), Muzei (Equiseti Herba), Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) (forks removed), Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) (honey-fried, each 1 liang), Muxiang (Aucklandiae Radix) (1 fen). The above made into fine powder. Each [time take].
Clear liver heat, brighten the eyes. Remove toxic heat vapors. Treat wind-eye with redness and tearing.
Every morning take one spoonful of Juemingzi (Cassiae Semen). Ensure it is clean. Swallow with water on an empty stomach. After one hundred days, night vision will be restored. Another method: cook Juemingzi as a vegetable dish.