(附论)
夫身肿者。有血分、有水分之候。肾合膀胱为表里。肾主水而膀胱为津液。体虚而风湿
客于皮肤。转于膀胱。津液壅滞。肾水停积。盖脾土虚而不能荣卫。故流入于血也。但肿疼
退经血自行也。血分者。经先闭而后肿。是血分而为水也。经通而肿自消。其外候。日验裹
如卧蚕。颈边人迎脉动甚也。其妊娠体肿者。脾胃虚弱。肌肉不实。则水浸积而为肿。腹满
如蛊者。水积于胞也。则怀胎将产之月脚肿。产下自愈。不必治也。
产后身肿者。亡血损多。风邪袭于气分。故身肿又宜与三物汤治之佳。
夫妇人肿满。若先因经水月信绝。后至四肢浮肿。小便不通。名曰血分。水分化为血。
血不通则化为水矣。宜椒仁丸。先因小便不利。后身面浮肿。致经水不通。名曰水分。宜服
葶苈丸。方后见。
夫血分者。经水流通之际。寒湿伤其冲任为之中止。气壅不行。播在皮肤。邪气相搏。
经血分而为水。发为跗肿。血分。《脉经》曰。经水前断。后病水者。名为血分。积久成水
肿。难治。夫水分者。以水气上下溢于皮肤。分散四末。发为跗肿。盖肾者胃之关。关门不
利。故聚
方
椒仁丸 治妇人血分、水分肿满。
椒仁 甘遂 续随子(去皮研) 附子 郁李仁 黑牵牛 五灵脂(碎研) 当归 吴
茱萸延胡索(各半两) 芫花(醋浸一宿炒黄) 石膏(各一两) 信砒 胆矾(各一分) 斑
蝥(糯米炒黄去米不用) 青(各三十枚去头足翅糯米炒黄) 上为细末。面糊为丸如鸡
豆大。每服一丸。橘皮汤下。
大黄甘遂汤
治妇人小腹满胀如鼓。小便微难而不渴。产后者。此为水与血并结在血室也。
大黄(四两半) 甘遂 阿胶(各二两) 上以水三升。煮取一升。顿服之。其血水当
下。
治妇人小便艰涩。产后淋沥。其效如神。
泽泻 防己(各等分) 上为末。每服二钱。温酒调下。不拘时候。
汉防己散
治妇人血分。四肢浮肿。喘促。小便不利。
汉防己 当归身(微炒) 赤芍药 桂心 羚羊角屑 青橘皮(汤浸去白瓤焙各半两) 赤
茯苓 大腹皮(锉) 前胡(去芦头) 木通(各炒二分) 桑根白皮(锉) 槟榔 川大
黄(锉碎微炒
枳实散
治妇人血分。身体浮肿。心腹烦满。
枳实(去瓤麸炒) 当归身(切炒) 牛膝(去苗酒浸切焙) 桑根白皮(锉各一两) 大
黄(略炒) 牡丹皮 甘草(各半两) 防己(三分) 人参 猪苓(去黑心) 青橘皮(去
白炒各一两) 槟榔(锉) 木香(炮各半两) 上为细散。每服。沸汤点服。通口吃。日
再服。
大腹散
治妇人血分。身体通肿。虚烦不食。
大腹皮(锉) 桑根白皮(锉) 槟榔(锉各一两) 当归(二两切焙) 牡丹皮 甘
遂(各半两) 葶苈(一分炒) 牛膝(去苗酒浸切焙) 赤茯苓(去黑心皮) 生干地黄
(焙各一两) 人参 木香(各半两) 上为细散。每服二钱。浓煎紫苏汤调下。日三服。
槟榔汤
治妇人血分攻头面身体。浮肿。烦热心闷。
槟榔(锉) 赤芍药 人参 百合(各半两) 知母(焙一分) 木香(半两) 枳壳
(去瓤麸炒) 牛膝(锉) 赤茯苓(去黑皮各三分) 郁李仁(去皮尖双仁) 丹参(去
心) 牵牛子(炒各半两) 上粗捣筛。每服三钱。水一盏煎至七分去滓。温服。日二夜一。
羚羊角散
治妇人经水先断。后病水。名曰血分。身体浮肿。烦闷。宜服。
羚羊角 桂(去粗皮) 甘草 苦葶苈(纸上炒) 木香 郁李仁(炒去皮尖各半两) 青
橘皮(去白炒) 槟榔(锉) 当归(切焙) 牡丹皮 赤芍药(各一两) 上为细末。每
服二钱。浓煎
青橘皮散
治妇人经水才断。后辄病水。四肢浮肿。
青橘皮(去白炒) 大戟(去皮) 白茯苓(去黑心皮) 枳壳(去瓤麸炒) 当归(切
焙) 黄 (锉各一两) 甘遂(炒) 桂(去粗皮各一两) 牛膝(去苗酒浸切焙一两) 人
参(三分) 上为细散。每服二钱。浓煎桑根白皮汤调下。日再服。
赤茯苓散
治妇人血分。腹胁膨胀。四肢浮肿。肩背壅闷。
赤茯苓(三分) 川大黄(二两锉碎微炒) 鳖甲(一两涂醋炙令黄) 赤芍药(三分)
桂心(半两) 槟榔(一两) 桑根白皮(三分锉) 枳壳(半两麸炒微黄去瓤) 郁李仁
(一两汤浸去皮微炒) 牵牛子(二两微炒) 上为散。每服四钱。水一中盏。入生姜半分
同煎至六分去滓。食
泽漆丸
治妇人血分。通身浮肿。胸膈不利。腹胁胀闷。喘息气粗。不能饮食。
泽漆 葶苈 桑根白皮(炙锉) 甘遂(锉炒令黄) 牵牛子(各一两生用) 昆布(汤
洗去咸炙三分) 槟榔(锉一两) 郁李仁(汤浸去皮尖微炒研一两) 枳实(去瓤麸炒微
黄三分) 上除郁李仁。捣罗为末。入郁李仁再和匀。炼蜜为丸如梧桐子大。每服十丸。煎
紫苏汤下。食前服温酒亦得。
芍药汤
治妇人血分。头面浮肿。胸胁妨闷。四肢烦疼。经络不通。
赤芍药(一分半) 桃仁(汤浸去皮尖双仁麸炒微黄锉研) 枳实(去瓤麸炒) 百合 当
归(锉微炒) 赤茯苓(去黑皮) 牵牛子(微炒) 槟榔(锉各一两) 上粗捣筛。每服
四钱。水一盏
大戟散
治妇人血分。心腹胀满。手足浮肿。肩疼痛。
大戟 当归(锉微炒各三分) 芫花(半两醋拌炒令干) 青橘皮(三分汤浸去白瓤焙)
川大黄(半两锉碎微炒) 猪苓(三分去黑皮) 赤芍药(一分) 桃仁(三分汤浸去皮尖
双仁麸炒微黄)
郁李仁散
治妇人血分。气血壅滞。腹胁胀闷。四肢浮肿。坐卧气促。
郁李仁(一两汤浸去皮炒令微黄) 桂心(半两) 槟榔(三分半) 牵牛子(一两微
炒) 木香
芫花丸
治妇人血分。四肢浮肿。心腹气滞。不思饮食。
芫花 大戟 甘遂 川大黄(各一两) 青橘皮(一两半汤浸去白瓤) 上细锉。以米
醋一
中盏施洒药于铫子内。慢火炒令醋尽。捣为细末。面糊为丸如梧桐子大。每服七丸。温酒食
前调下。
治经脉不利即为水。水流走四肢。悉皆肿满。名曰血分。其候与水相类。医作水治
之非也。宜此方服之。(养生必用方仁存方名当归丸)
人参 当归 大黄(湿纸裹三升半下蒸米熟去纸切焙) 桂心 瞿麦穗 赤芍药 白茯
苓(各三两) 葶苈(炒白研一分) 上为末。炼蜜和丸如梧桐子大。空心米饮下十五丸加
至二十丸
鳖甲丸
治妇人水分。肢体肿满不消。因经水不通。宜先去水。后调经血。
鳖甲(去裙 醋炙) 杏仁(汤浸去皮尖双仁炒) 苦葫芦(用瓤) 天门冬(去心焙
各一两半) 巴豆(一分去皮心膜出油尽) 猪牙皂荚(涂醋炙) 石菖蒲(微炒) 桂(去
粗皮) 葶苈(隔纸炒) 甘遂(微煨) 苦参 大黄(锉碎醋炒) 柴胡(去苗) 当归
(切焙) 羚羊角(镑各一两) 龙骨(烧三分) 上为末。炼蜜和丸如小豆大。每服十丸
至十五丸。食前温水下。日三服。如三服内水通利。即减丸数。及间日服。
黄 散
治妇人水分。遍身浮肿。烦闷喘渴。经水不调。
黄 (锉) 赤茯苓 木香(各一两) 草豆蔻(去皮) 桂(去粗皮) 当归(切焙)
桑根白皮 防风(去叉) 紫葳根(炙锉即凌霄花根) 甘草(炙锉) 续断 泽泻(各三
分) 甘遂(半两) 上为末。每服三钱。水一盏半。入小豆半匙。生姜一块。捣碎。煎至
七分去滓。温服。空心日午临卧各一服。
葶苈丸
治妇人水分。浮肿不退。经脉不利。
葶苈(隔纸炒二两) 木香 陈橘皮(汤浸去白焙) 枳壳(去瓤麸炒) 桑根白皮(炙
炒) 干姜(炮) 槟榔(煨锉) 防己 朴硝(锉研) 马兜铃(去皮微炒) 蓬莪术(煨
炒各三分) 甘遂(微煨一两) 上为末。炼蜜和丸如梧桐子大。每日空心日午夜卧时。用
桑根白皮煎汤下三十丸至五十丸。利水为度。如利。即减丸数。
防己饮
治妇人水病浮肿。因经水断绝。名曰水分。
防己(一两) 葶苈(隔纸炒) 赤茯苓(去黑皮各半两) 玄参 陈皮(汤浸去白焙)
黄芩(去黑心) 泽漆(炒各一两) 猪苓(去黑皮) 杏仁(汤浸去皮尖双仁不用炒) 白
术(锉) 大豆(炒各一两半) 桑根白皮(锉二两) 上粗捣筛。每服三钱。水一盏煎至
七分去滓。空心日午
赤茯苓丸
治妇人水气在皮肤浮肿。月水不通。
赤茯苓(去黑皮一两) 猪苓(去黑皮一两半) 泽泻(一两半) 小海蛤(一两半) 陈
橘皮(汤浸去白炒) 桂(去粗皮三分) 防己(一两半) 木通(炙锉各一分) 赤芍药
(一两半) 上为
大腹皮丸
治妇人月水肿满不消。经水断绝。
连皮大腹(一两半) 防己 泽泻 木香 蓬莪术(煨锉) 枳壳(去瓤麸炒各一两) 槟
榔(煨锉) 陈橘皮(汤浸去白炒) 牵牛子(微炒各三分) 上为末。炼蜜和丸如梧桐子
大。每日空心日午夜卧。生姜汤下三十丸至四十丸。如减即少服。
猪苓散
治妇人水病肿满。小便涩。经水断绝。
猪苓(去黑皮) 防己(各一两) 桑根白皮(炙锉) 郁李仁(汤浸去皮炒) 百合 瞿
麦穗(各三分) 甘遂(半两) 上为末。每服三钱。水一盏煎至七分去滓。早食前夜卧一
服。如疏利即
芍药汤
治妇人水分。面目身体浮肿。胸满短气。小便不利。
赤芍药(锉炒) 桑根皮(锉炒) 木通(各一两) 百合(三分) 大腹皮(锉五枚)
郁李仁(汤浸去皮炒三分) 甘遂(半两) 上粗捣筛。每服三钱。水一盏煎至七分。空心
日午临卧服。
木通饮
治妇人水分。先病水肿。日久不消。致经水断绝。
木通(锉一两) 桑根白皮(锉) 泽泻 防己 赤茯苓(去黑皮) 石苇(去毛各三
分) 大根 上粗捣筛。每服五钱。水一盏半煎至一盏去滓。温服。日三。如月水通利。即
减服。
甘遂丸
治妇人水分。四肢浮肿。经水断绝。
甘遂(微炒一两一分) 葶苈(隔纸炒二两) 黄连(去须) 天门冬(去心焙各一两
半) 苦葶苈(一枚取瓤) 上为末。炼蜜和丸如梧桐子大。每服十丸至十五丸。空心温酒
下。水利即减服。
葶苈丸
治水分。
葶苈(炒别研) 续随子(去壳研各半两) 干笋末 上为末。枣肉和丸如梧桐子大。
每服七丸。煎淡竹汤下。大便利者。减续随子、葶苈各一分。加白术半两。
大戟散
治妇人水气。四肢浮肿。心胸痞满。痰毒壅滞。喘息稍急。小便不利。坐卧不安。
大戟 前胡(去芦头) 木通 槟榔 赤茯苓(各一两) 当归 桑根白皮(锉) 防
己(各半两) 陈橘皮(汤浸去白瓤焙) 紫苏茎叶(各三分) 上为细末。每服四钱。水
一中盏。入生姜半分。煎至六分去滓。空心服。以利为效。未利再服。
汉防己散
治妇人头面及四肢浮肿。心胸满闷喘促。小便赤色。
汉防己(三分) 赤茯苓(一两) 桑根白皮(锉) 槟榔 木通 川大黄(锉碎微炒)
紫苏茎叶(各一两) 枳壳(三分麸炒微黄去瓤) 甘草(半两炙微赤锉) 上为散。每服
四钱。水一盏。入生姜半分。葱七寸。煎至六分去滓。温服。不拘时候。
赤茯苓散
治妇人水气。身体浮肿。喘息微促。小便不利。
赤茯苓 汉防己 猪苓(去黑皮) 泽漆 木通(锉) 槟榔(各一两) 桑根白皮(锉)
上为散。每服四钱。水一中盏。入生姜半分。煎至六分去滓。每于食前温服为效。
牵牛子散
治妇人水气。腹胁妨闷。四肢浮肿。喘息微促。小便不利。
牵牛子(二两微炒) 青橘皮(汤浸去白瓤焙) 槟榔(各一两) 汉防己 赤茯苓(各
半两) 木通(锉) 桑根白皮(锉各三分) 上为细散。每服三钱。煎生姜葱白汤调下。
空心服。以利为效。未利再服。
商陆鲤鱼汤
治妇人水病。头面及四肢浮肿。喘急。小便不利。宜服。
商陆(锉) 木通(锉) 陈橘皮(汤浸去白瓤焙各一两) 赤小豆(半升) 鲤鱼(一
枚重一
斤) 桑根白皮(二两锉) 上为散。用水五升。入生姜一两。葱五茎。同煮令豆熟为度。
每
服一中盏鱼豆任意食之。不拘时候。
治妇人水气。遍身浮肿。喘急。
麝香(一钱细研) 雄黄(二钱细研) 芫花(半两醋拌炒令干) 甘遂(半两煨令香)
上为
散。都研令匀。每服半钱。空心温酒调下。以快利为度。未利再服。
治妇人水气。腹胀。四肢肿满。喘息促。小便不利。
青橘皮(三分汤浸去白瓤焙) 甘遂(煨令微黄) 郁李仁(汤浸去皮研各半两) 上
为散。每服半钱。空心温酒调下。至午时当利。即再服。以大利为效。
麝香散
(Attached Discussion)
Regarding body edema, there are two syndromes: Blood-Edema (Xue Fen) and Water-Edema (Shui Fen). The Kidney and Bladder form an interior-exterior relationship. The Kidney governs water metabolism, while the Bladder is the organ for storing fluids (Jin Ye). When the body's healthy Qi is deficient, Wind-Dampness pathogens invade the skin and transmit to the Bladder, causing stagnation of fluid circulation and accumulation of Kidney water. This occurs because Spleen Earth is weak and fails to nourish Ying (Nutritive) and Wei (Defensive) Qi, allowing pathogens to enter the Blood level. In cases of Water-Edema, menstruation resumes spontaneously after swelling and pain subside. In cases of Blood-Edema, menstruation stops first, followed by swelling; this is a disorder at the Blood level leading to water retention, which resolves when menstruation flows freely. External signs include facial edema that looks like a sleeping silkworm and prominent pulsation at the Renying (ST9) pulse on the neck. For pregnant women with body edema, it is often due to Spleen and Stomach deficiency and lack of muscle firmness, causing water dampness to accumulate. Abdominal distension resembling Gu toxicity indicates water accumulation in the uterus; foot edema appearing in the months near delivery usually resolves spontaneously after birth and requires no treatment.
Postpartum body edema results from excessive blood loss, where Wind pathogens invade the Qi level; thus, body edema is best treated with Sanwu Tang.
When women experience swelling and fullness, if menstruation ceases first followed by limb edema and urinary obstruction, it is called Blood-Edema. This occurs when water transforms into blood, and blood stasis turns into water; Jiaoren Wan is indicated. If urinary difficulty precedes body and facial edema, leading to menstrual cessation, it is called Water-Edema; Tingli Wan is indicated (see formula below).
Blood-Edema refers to conditions where, during the menstrual cycle, Cold-Dampness injures the Chong and Ren vessels, interrupting flow. Qi stagnates and spreads to the skin, where pathogenic factors clash, causing menstrual blood to transform into water, resulting in dorsal foot edema. The Mai Jing states: "Menstruation stops first, then water disease occurs, named Blood-Edema." Long-standing accumulation leads to severe edema, which is difficult to treat. Water-Edema occurs when water qi overflows onto the skin and disperses to the four limbs, causing dorsal foot edema. The Kidney serves as the gate of the Stomach; if this gate is obstructed, water accumulates.
Formulas
Jiaoren Wan treats Women's Blood-Edema and Water-Edema causing swelling and fullness.
Ingredients: Jiaoren (Sparganium Semen), Gansui (Kansui Root), Xuisui Zi (Euphorbiae Lathyridis Fructus) [peeled and ground], Fuzi (Aconiti Lateralis Radix Praeparata), Yuliren (Pruni Semen), Qian Niu Zi (Pharbitidis Semen), Wulingzhi (Trogopteri Dung), Danggui (Angelicae Sinensis Radix), Wuzhuyu (Evodiae Fructus), Yanhusuo (Corydalis Rhizoma) [each 0.5 liang]; Yuanhua (Genkwa Flos) [soaked in vinegar overnight, fried yellow]; Shigao (Gypsum Fibrosum) [1 liang]; Xin Pi (Realgar); Danfan (Alumen) [each 1 fen]; Banmao (Mylabris); Qingzi (Lyttae Cicada Mantis? Note: Text says 'Qing', likely Lytta or similar insect, context implies insect drug) [30 pieces, heads/feet/wings removed, fried with rice flour until yellow]. Process into fine powder, mix with wheat paste to make pills the size of chicken beans. Take one pill per dose, washed down with Tangerine Peel Decoction.
Dahuang Gansui Tang
Treats women with lower abdominal fullness like a drum, slight difficulty urinating, and no thirst. In postpartum cases, this indicates water and blood co-aggregating in the Blood Chamber (uterus).
Ingredients: Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [4.5 liang]; Gansui (Kansui Root); Ejiao (Asini Corii Colla) [each 2 liang]. Boil in 3 sheng of water to obtain 1 sheng. Take in one dose. Blood and water should be discharged.
Treats women with difficult urination and postpartum dribbling; efficacy is miraculous.
Ingredients: Zexie (Alismatis Rhizoma); Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [equal parts]. Process into powder. Take 2 qian per dose, mixed with warm wine, at any time.
Hanfangji San
Treats Women's Blood-Edema with limb edema, panting, and urinary difficulty.
Ingredients: Hanfangji (Stephaniae Tetrandrae Radix); Danggui Shen (Angelicae Sinensis Radix) [lightly fried]; Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra); Guixin (Cinnamomi Ramulus); Lingyangjiao Xie (Saigae Tataricae Cornu); Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [soaked in hot water, white pith removed, dried] [each 0.5 liang]; Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea); Dafupi (Arecae Pericarpium) [crushed]; Qianhu (Peucedani Radix) [rhizome removed]; Mutong (Akebiae Caulis); Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed]; Binglang (Arecae Semen); Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [crushed, lightly fried]; Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus).
Zhishi San
Treats Women's Blood-Edema with body edema and mental restlessness/fullness in the heart and abdomen.
Ingredients: Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus) [pith removed, bran-fried]; Danggui Shen (Angelicae Sinensis Radix) [cut and fried]; Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix) [sprouts removed, soaked in wine, cut, dried]; Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed] [each 1 liang]; Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [slightly fried]; Mudanpi (Moutan Cortex); Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) [each 0.5 liang]; Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [3 fen]; Renshen (Ginseng Radix); Zhuling (Polyporus); Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [white pith removed, fried] [each 1 liang]; Binglang (Arecae Semen) [crushed]; Muxiang (Aucklandiae Radix) [processed] [each 0.5 liang]. Process into fine powder. Take each dose by mixing with boiling water, drink freely, twice daily.
Dafu San
Treats Women's Blood-Edema with generalized edema, mental vexation, and anorexia.
Ingredients: Dafupi (Arecae Pericarpium) [crushed]; Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed]; Binglang (Arecae Semen) [crushed] [each 1 liang]; Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [2 liang, cut and dried]; Mudanpi (Moutan Cortex); Gansui (Kansui Root) [each 0.5 liang]; Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [1 fen, fried]; Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix) [sprouts removed, soaked in wine, cut, dried]; Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [black core removed]; Sheng Gan Dihuang (Rehmanniae Radix Recens) [dried] [each 1 liang]; Renshen (Ginseng Radix); Muxiang (Aucklandiae Radix) [each 0.5 liang]. Process into fine powder. Take 2 qian per dose, mixed with strongly decocted Zisu (Perilla Folium) soup, three times daily.
Binglang Tang
Treats Women's Blood-Edema attacking the head, face, and body, causing edema, mental heat, and oppression.
Ingredients: Binglang (Arecae Semen) [crushed]; Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra); Renshen (Ginseng Radix); Baihe (Lilii Bulbus) [each 0.5 liang]; Zhimu (Anemarrhenae Rhizoma) [dried, 1 fen]; Muxiang (Aucklandiae Radix) [0.5 liang]; Zhike (Aurantii Fructus Immaturus) [pith removed, bran-fried]; Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix) [crushed]; Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [black skin removed, each 3 fen]; Yuliren (Pruni Semen) [peeled, pointed end and double kernels removed]; Danshen (Salviae Miltiorrhizae Radix et Rhizoma); Qianzi (Pharbitidis Semen) [fried] [each 0.5 liang]. Coarsely crush and sieve. Take 3 qian per dose, add 1 zhan of water, decoct to 0.7 zhan, remove dregs, take warm. Twice during day, once at night.
Lingyangjiao San
Treats Women's Blood-Edema where menstruation stops first, followed by water disease, characterized by body edema and mental oppression.
Ingredients: Lingyangjiao (Saigae Tataricae Cornu); Gui (Cinnamomi Ramulus) [rough bark removed]; Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma); Ku Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [fried on paper]; Muxiang (Aucklandiae Radix); Yuliren (Pruni Semen) [fried, peeled, pointed end removed] [each 0.5 liang]; Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [white pith removed, fried]; Binglang (Arecae Semen) [crushed]; Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [cut and dried]; Mudanpi (Moutan Cortex); Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra) [each 1 liang]. Process into fine powder. Take 2 qian per dose, mixed with strongly decocted... (text incomplete).
Qing Ju Pi San
Treats Women's condition where menstruation just stops, followed immediately by water disease and limb edema.
Ingredients: Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [white pith removed, fried]; Daji (Euphorbiae Pekinensis Radix) [peeled]; Bai Fuling (Poria) [black core removed]; Zhike (Aurantii Fructus Immaturus) [pith removed, bran-fried]; Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [cut and dried]; Huangqi (Astragali Radix) [crushed] [each 1 liang]; Gansui (Kansui Root) [fried]; Gui (Cinnamomi Ramulus) [rough bark removed] [each 1 liang]; Niuxi (Achyranthis Bidentatae Radix) [sprouts removed, soaked in wine, cut, dried, 1 liang]; Renshen (Ginseng Radix) [3 fen]. Process into fine powder. Take 2 qian per dose, mixed with strongly decocted Sangbaipi (Mori Cortex) soup, twice daily.
Chi Fuling San
Treats Women's Blood-Edema with abdominal and hypochondriac distension, limb edema, and shoulder/back congestion/oppression.
Ingredients: Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [3 fen]; Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [2 liang, crushed, lightly fried]; Biejia (Testudinis Carapax et Plastrum) [1 liang, coated with vinegar, roasted yellow]; Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra) [3 fen]; Guixin (Cinnamomi Ramulus) [0.5 liang]; Binglang (Arecae Semen) [1 liang]; Sangbaipi (Mori Cortex) [3 fen, crushed]; Zhike (Aurantii Fructus Immaturus) [0.5 liang, bran-fried until slightly yellow, pith removed]; Yuliren (Pruni Semen) [1 liang, soaked in water, peeled, lightly fried]; Qianzi (Pharbitidis Semen) [2 liang, lightly fried]. Process into powder. Take 4 qian per dose, add 1 zhong zhan of water and 0.5 fen of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), decoct to 0.6 zhan, remove dregs... (text incomplete).
Zeqi Wan
Treats Women's Blood-Edema with generalized edema, chest/diaphragm discomfort, abdominal/hypochondriac fullness, coarse breathing, and inability to eat.
Ingredients: Zeqi (Euphorbiae Helioscopiae Herba); Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae); Sangbaipi (Mori Cortex) [roasted, crushed]; Gansui (Kansui Root) [crushed, fried yellow]; Qianzi (Pharbitidis Semen) [each 1 liang, raw]; Kunbu (Laminariae Thallus) [washed in water to remove salt, roasted, 3 fen]; Binglang (Arecae Semen) [crushed, 1 liang]; Yuliren (Pruni Semen) [soaked in water, peeled, pointed end removed, lightly fried, ground, 1 liang]; Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus) [pith removed, bran-fried until slightly yellow, 3 fen]. Remove Yuliren, grind remaining herbs into powder, mix in Yuliren, combine with refined honey to make pills the size of Sophora seeds. Take 10 pills per dose, washed down with decocted Zisu (Perilla Folium) soup, before meals. Warm wine is also acceptable.
Shaoyao Tang
Treats Women's Blood-Edema with head/facial edema, chest/hypochondriac oppression, limb pain, and meridian blockage.
Ingredients: Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra) [1.5 fen]; Taoren (Persicae Semen) [soaked in water, peeled, pointed end removed, double kernels removed, bran-fried until slightly yellow, crushed, ground]; Zhishi (Aurantii Fructus Immaturus) [pith removed, bran-fried]; Baihe (Lilii Bulbus); Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [crushed, lightly fried]; Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [black skin removed]; Qianzi (Pharbitidis Semen) [lightly fried]; Binglang (Arecae Semen) [crushed] [each 1 liang]. Coarsely crush and sieve. Take 4 qian per dose, add 1 zhan of water... (text incomplete).
Daji San
Treats Women's Blood-Edema with heart/abdominal fullness, hand/foot edema, and shoulder pain.
Ingredients: Daji (Euphorbiae Pekinensis Radix); Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [crushed, lightly fried] [each 3 fen]; Yuanhua (Genkwa Flos) [0.5 liang, mixed with vinegar, fried dry]; Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [3 fen, soaked in hot water, white pith removed, dried]; Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [0.5 liang, crushed, lightly fried]; Zhuling (Polyporus) [3 fen, black skin removed]; Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra) [1 fen]; Taoren (Persicae Semen) [3 fen, soaked in water, peeled, pointed end removed, double kernels removed, bran-fried until slightly yellow].
Yuliren San
Treats Women's Blood-Edema with Qi/Blood stagnation, abdominal/hypochondriac fullness, limb edema, and shortness of breath in sitting/lying positions.
Ingredients: Yuliren (Pruni Semen) [1 liang, soaked in water, peeled, fried until slightly yellow]; Guixin (Cinnamomi Ramulus) [0.5 liang]; Binglang (Arecae Semen) [3.5 fen]; Qianzi (Pharbitidis Semen) [1 liang, lightly fried]; Muxiang (Aucklandiae Radix)... (text incomplete).
Yuanhua Wan
Treats Women's Blood-Edema with limb edema, heart/abdominal Qi stagnation, and anorexia.
Ingredients: Yuanhua (Genkwa Flos); Daji (Euphorbiae Pekinensis Radix); Gansui (Kansui Root); Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [each 1 liang]; Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [1.5 liang, soaked in hot water, white pith removed]. Finely crush. Spray with 1 zhong zhan of rice vinegar, stir-fry slowly until vinegar is absorbed, grind into fine powder, mix with wheat paste to make pills the size of Sophora seeds. Take 7 pills per dose, mixed with warm wine before meals.
Treats conditions where meridian dysfunction leads to water, flowing to limbs causing full edema, named Blood-Edema. Symptoms resemble Water-Edema; treating it as Water-Edema is incorrect. Use this formula. (From Yangsheng Biyong Fang, originally named Danggui Wan).
Ingredients: Renshen (Ginseng Radix); Danggui (Angelicae Sinensis Radix); Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [wrapped in wet paper, steamed with rice until cooked, remove paper, cut, dried]; Guixin (Cinnamomi Ramulus); Qumai Sui (Herba Dianthi); Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra); Bai Fuling (Poria) [each 3 liang]; Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [fried white, ground, 1 fen]. Process into powder, combine with refined honey to make pills the size of Sophora seeds. Take 15 pills (gradually increase to 20) with rice water on an empty stomach.
Biejia Wan
Treats Women's Water-Edema with persistent limb edema due to amenorrhea. It is appropriate to first drain water, then regulate menstruation.
Ingredients: Biejia (Testudinis Carapax et Plastrum) [remove skirt edge, vinegar-roasted]; Xingren (Armeniacae Semen Amarum) [soaked in water, peeled, pointed end removed, double kernels removed, fried]; Ku Hulu (Benincasae Exocarpium) [use pulp]; Tianmendong (Asparagi Radix) [remove heart, dried] [each 1.5 liang]; Badou (Crotonis Fructus) [1 fen, peel/core/membrane removed, oil expressed out]; Zhuya Zaojiao (Gleditsiae Spina) [coated with vinegar, roasted]; Shichangpu (Acori Tatarinowii Rhizoma) [lightly fried]; Gui (Cinnamomi Ramulus) [rough bark removed]; Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [fried between papers]; Gansui (Kansui Root) [lightly baked]; Kushen (Sophorae Flavescentis Radix); Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [crushed, vinegar-fried]; Chaihu (Bupleuri Radix) [sprouts removed]; Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [cut, dried]; Lingyangjiao (Saigae Tataricae Cornu) [shaved] [each 1 liang]; Longgu (Fossilia Ossis Mastodi) [burned, 3 fen]. Process into powder, combine with refined honey to make pills the size of mung beans. Take 10-15 pills per dose, warm water before meals, three times daily. If water passes within three doses, reduce pill count and take every other day.
Huangqi San
Treats Women's Water-Edema with generalized edema, mental oppression/panting/thirst, and irregular menstruation.
Ingredients: Huangqi (Astragali Radix) [crushed]; Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea); Muxiang (Aucklandiae Radix) [each 1 liang]; Caodoukou (Amomi Fructus Rotundus) [peeled]; Gui (Cinnamomi Ramulus) [rough bark removed]; Danggui (Angelicae Sinensis Radix) [cut, dried]; Sangbaipi (Mori Cortex); Fangfeng (Saposhnikoviae Radix) [forks removed); Ziwei Gen (Campsis Radix, i.e.,凌霄花根); Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) [roasted, crushed]; Xuduan (Dipsaci Radix); Zexie (Alismatis Rhizoma) [each 3 fen]; Gansui (Kansui Root) [0.5 liang]. Process into powder. Take 3 qian per dose, add 1.5 zhan of water, half spoon of Xiaodou (Sojae Semen Rubrum), one piece of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), crush, decoct to 0.7 zhan, remove dregs, take warm. On empty stomach, noon, and bedtime.
Tingli Wan
Treats Women's Water-Edema with persistent edema and menstrual dysfunction.
Ingredients: Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [fried between papers, 2 liang]; Muxiang (Aucklandiae Radix); Chen Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium) [soaked in hot water, white pith removed, dried]; Zhike (Aurantii Fructus Immaturus) [pith removed, bran-fried]; Sangbaipi (Mori Cortex) [roasted, fried]; Ganjiang (Zingiberis Rhizoma) [processed]; Binglang (Arecae Semen) [baked, crushed]; Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix); Poxiao (Natrii Sulfas); Madouling (Aristolochiae Manshuriensis Fructus) [peeled, lightly fried]; Peng Ezhu (Curcumae Phaeocaulis Rhizoma) [baked, fried] [each 3 fen]; Gansui (Kansui Root) [lightly baked, 1 liang]. Process into powder, combine with refined honey to make pills the size of Sophora seeds. Every day on empty stomach, noon, and midnight, wash down with Sangbaipi (Mori Cortex) decoction, 30-50 pills, adjust based on diuresis. If diarrhea occurs, reduce pill count.
Fangji Yin
Treats Women's Water-Edema caused by amenorrhea, named Water-Edema.
Ingredients: Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [1 liang]; Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [fried between papers]; Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [black skin removed, each 0.5 liang]; Xuanshen (Scrophulariae Radix); Chenpi (Citri Reticulatae Pericarpium) [soaked in hot water, white pith removed, dried]; Huangqin (Scutellariae Radix) [black heart removed]; Zeqi (Euphorbiae Helioscopiae Herba) [fried, each 1 liang]; Zhuling (Polyporus) [black skin removed]; Xingren (Armeniacae Semen Amarum) [soaked in water, peeled, pointed end removed, double kernels removed, not fried]; Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) [crushed]; Dadou (Sojae Semen) [fried, each 1.5 liang]; Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed, 2 liang]. Coarsely crush and sieve. Take 3 qian per dose, add 1 zhan of water, decoct to 0.7 zhan, remove dregs, on empty stomach, noon... (text incomplete).
Chi Fuling Wan
Treats Women's water qi in the skin causing edema and amenorrhea.
Ingredients: Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [black skin removed, 1 liang]; Zhuling (Polyporus) [black skin removed, 1.5 liang]; Zexie (Alismatis Rhizoma) [1.5 liang]; Xiao Hai Ge (Concha Meretricis) [1.5 liang]; Chen Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium) [soaked in hot water, white pith removed, fried]; Gui (Cinnamomi Ramulus) [rough bark removed, 3 fen]; Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [1.5 liang]; Mutong (Akebiae Caulis) [roasted, crushed, each 1 fen]; Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra) [1.5 liang]. Process... (text incomplete).
Dafupi Wan
Treats Women's menstrual edema and fullness that does not resolve, with amenorrhea.
Ingredients: Lianpi Dafu (Arecae Pericarpium with skin) [1.5 liang]; Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix); Zexie (Alismatis Rhizoma); Muxiang (Aucklandiae Radix); Peng Ezhu (Curcumae Phaeocaulis Rhizoma) [baked, crushed]; Zhike (Aurantii Fructus Immaturus) [pith removed, bran-fried, each 1 liang]; Binglang (Arecae Semen) [baked, crushed]; Chen Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium) [soaked in hot water, white pith removed, fried]; Qianzi (Pharbitidis Semen) [lightly fried, each 3 fen]. Process into powder, combine with refined honey to make pills the size of Sophora seeds. Every day on empty stomach, noon, and midnight, wash down with Ginger Soup, 30-40 pills. Reduce dose if symptoms improve.
Zhuling San
Treats Women's Water-Edema with turbid urine and amenorrhea.
Ingredients: Zhuling (Polyporus) [black skin removed]; Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [each 1 liang]; Sangbaipi (Mori Cortex) [roasted, crushed]; Yuliren (Pruni Semen) [soaked in water, peeled, fried]; Baihe (Lilii Bulbus); Qumai Sui (Herba Dianthi) [each 3 fen]; Gansui (Kansui Root) [0.5 liang]. Process into powder. Take 3 qian per dose, add 1 zhan of water, decoct to 0.7 zhan, remove dregs. Take once before breakfast and once at bedtime. If purgation occurs... (text incomplete).
Shaoyao Tang
Treats Women's Water-Edema with facial/body edema, chest fullness, shortness of breath, and urinary difficulty.
Ingredients: Chi Shaoyao (Paeoniae Radix Rubra) [crushed, fried]; Sanggenpi (Mori Cortex) [crushed, fried]; Mutong (Akebiae Caulis) [each 1 liang]; Baihe (Lilii Bulbus) [3 fen]; Dafupi (Arecae Pericarpium) [crushed, 5 pieces]; Yuliren (Pruni Semen) [soaked in water, peeled, fried, 3 fen]; Gansui (Kansui Root) [0.5 liang]. Coarsely crush and sieve. Take 3 qian per dose, add 1 zhan of water, decoct to 0.7 zhan. Take on empty stomach, noon, and bedtime.
Mutong Yin
Treats Women's Water-Edema starting with edema, persisting long-term, leading to amenorrhea.
Ingredients: Mutong (Akebiae Caulis) [crushed, 1 liang]; Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed]; Zexie (Alismatis Rhizoma); Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix); Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [black skin removed]; Shiwei (Pyrosiae Folium) [hair removed, each 3 fen]; Da Gen... (text unclear/incomplete). Coarsely crush and sieve. Take 5 qian per dose, add 1.5 zhan of water, decoct to 1 zhan, remove dregs, take warm, three times daily. Reduce dose if menstruation flows.
Gansui Wan
Treats Women's Water-Edema with limb edema and amenorrhea.
Ingredients: Gansui (Kansui Root) [lightly fried, 1.1 liang]; Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [fried between papers, 2 liang]; Huanglian (Coptidis Rhizoma) [stems removed]; Tianmendong (Asparagi Radix) [remove heart, dried, each 1.5 liang]; Ku Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [one fruit, use pulp]. Process into powder, combine with refined honey to make pills the size of Sophora seeds. Take 10-15 pills per dose, warm wine on empty stomach. Reduce dose when water passes.
Tingli Wan
Treats Water-Edema.
Ingredients: Tingli (Semen Lepidii seu Descurainiae) [fried, separately ground]; Xuisui Zi (Euphorbiae Lathyridis Fructus) [shell removed, ground, each 0.5 liang]; Gan Sun Mo (Dried Bamboo Shoot Powder). Process into powder, mix with jujube flesh to make pills the size of Sophora seeds. Take 7 pills per dose, washed down with light bamboo shoot soup. If stool is loose, reduce Xuisui Zi and Tingli by 1 fen each, add Baizhu (Atractylodis Macrocephalae Rhizoma) 0.5 liang.
Daji San
Treats Women's water qi with limb edema, chest/heart oppression, phlegm-toxin stagnation, slight panting, urinary difficulty, and restlessness.
Ingredients: Daji (Euphorbiae Pekinensis Radix); Qianhu (Peucedani Radix) [rhizome removed]; Mutong (Akebiae Caulis); Binglang (Arecae Semen); Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [each 1 liang]; Danggui (Angelicae Sinensis Radix); Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed]; Fangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [each 0.5 liang]; Chen Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [soaked in hot water, white pith removed, dried]; Zisu Jingye (Perillae Caulis et Folium) [each 3 fen]. Process into fine powder. Take 4 qian per dose, add 1 zhong zhan of water and 0.5 fen of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), decoct to 0.6 zhan, remove dregs, take on empty stomach. Efficacy indicated by purgation; repeat if ineffective.
Hanfangji San
Treats Women's head/facial and limb edema, chest/heart fullness, panting, and red urine.
Ingredients: Hanfangji (Stephaniae Tetrandrae Radix) [3 fen]; Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [1 liang]; Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed]; Binglang (Arecae Semen); Mutong (Akebiae Caulis); Chuan Dahuang (Rhei Radix et Rhizoma) [crushed, lightly fried]; Zisu Jingye (Perillae Caulis et Folium) [each 1 liang]; Zhike (Aurantii Fructus Immaturus) [3 fen, bran-fried until slightly yellow, pith removed]; Gancao (Glycyrrhizae Radix et Rhizoma) [0.5 liang, roasted until slightly red, crushed]. Process into powder. Take 4 qian per dose, add 1 zhan of water, 0.5 fen of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), 7 cun of Congbai (Allii Fistulosi Bulbus), decoct to 0.6 zhan, remove dregs, take warm, at any time.
Chi Fuling San
Treats Women's water qi with body edema, slight panting, and urinary difficulty.
Ingredients: Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea); Hanfangji (Stephaniae Tetrandrae Radix); Zhuling (Polyporus) [black skin removed]; Zeqi (Euphorbiae Helioscopiae Herba); Mutong (Akebiae Caulis) [crushed]; Binglang (Arecae Semen) [each 1 liang]; Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed]. Process into powder. Take 4 qian per dose, add 1 zhong zhan of water and 0.5 fen of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), decoct to 0.6 zhan, remove dregs, take warm before meals for efficacy.
Qianzi San
Treats Women's water qi with abdominal/hypochondriac oppression, limb edema, slight panting, and urinary difficulty.
Ingredients: Qianzi (Pharbitidis Semen) [2 liang, lightly fried]; Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [soaked in hot water, white pith removed, dried]; Binglang (Arecae Semen) [each 1 liang]; Hanfangji (Stephaniae Tetrandrae Radix); Chi Fuling (Poria cum Radix Pini Rossea) [each 0.5 liang]; Mutong (Akebiae Caulis) [crushed]; Sangbaipi (Mori Cortex) [crushed, each 3 fen]. Process into fine powder. Take 3 qian per dose, mixed with decocted Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens) and Congbai (Allii Fistulosi Bulbus) soup. Take on empty stomach. Efficacy indicated by purgation; repeat if ineffective.
Shanglu Liyu Tang
Treats Women's Water-Edema with head/facial and limb edema, panting, and urinary difficulty.
Ingredients: Shanglu (Phytolaccae Radix) [crushed]; Mutong (Akebiae Caulis) [crushed]; Chen Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium) [soaked in hot water, white pith removed, dried, each 1 liang]; Chixiaodou (Phaseoli Semen Rubrum) [0.5 sheng]; Liyu (Cyprinus Carpio) [one fish, weight 1 jin]; Sangbaipi (Mori Cortex) [2 liang, crushed]. Process into powder (Note: Text says powder, but method implies decoction with ingredients). Add 5 sheng of water, 1 liang of Shengjiang (Zingiberis Rhizoma Recens), 5 stems of Congbai (Allii Fistulosi Bulbus), boil together until beans are cooked. Take 1 zhong zhan per dose, eating fish and beans as desired, at any time.
Treats Women's water qi with generalized edema and panting.
Ingredients: Shexiang (Moschus) [1 qian, finely ground]; Xionghuang (Realgar) [2 qian, finely ground]; Yuanhua (Genkwa Flos) [0.5 liang, mixed with vinegar, fried dry]; Gansui (Kansui Root) [0.5 liang, baked until fragrant]. Process into powder, grind uniformly. Take 0.5 qian per dose, warm wine on empty stomach, until brisk purgation. Repeat if ineffective.
Treats Women's water qi with abdominal distension, limb edema, panting, and urinary difficulty.
Ingredients: Qing Ju Pi (Citri Reticulatae Pericarpium Viride) [3 fen, soaked in hot water, white pith removed, dried]; Gansui (Kansui Root) [baked until slightly yellow]; Yuliren (Pruni Semen) [soaked in water, peeled, ground, each 0.5 liang]. Process into powder. Take 0.5 qian per dose, warm wine on empty stomach. Purging should occur by noon, then take again. Efficacy indicated by strong purgation.
Muxiang San