(肺主烦,肾主躁。有痰,有火,有虫厥)
【清镇】〔草部〕黄连 黄芩 麦门冬 知母 贝母 车前子 丹参 玄参 甘草
柴胡 甘蕉根 白前 葳蕤 龙胆草 防风 蠡实 芍药 地黄 五味子 酸浆 青黛
栝蒌子 葛根 菖蒲 菇笋 萱根 土瓜根 王不留行(并主热烦。) 海苔(研饮,止
烦闷。) 胡黄连(主心烦热,米饮末服。) 牛蒡根(服汁,止热攻心烦。) 款冬花(润
心肺,除烦。) 白术(烦闷,煎服。) 苎麻 蒲黄(并主产后心烦。) 〔谷菜〕小麦
糯米泔 淅二泔 赤小豆 豉 米 酱汁 米醋 芋 堇 水芹菜 白菘菜
淡竹笋 壶芦 冬瓜 越瓜 〔果木〕西瓜 甜瓜 乌梅及核仁 李根白皮 杏仁
大枣
都咸子 都桷子 藕 荷叶 芡茎 猴桃 竹沥 竹叶 淡竹叶 楝实 浓朴 黄栌
芦荟 栀子 荆沥 猪苓 酸枣仁 胡桐泪 茯神 茯苓 槐子(大热心烦,烧研酒服。)
黄柏 〔金石〕铅霜 不灰木 真玉 禹余粮 滑石(煎汁煮粥。) 五色石脂 朱砂
理石 凝水石 石膏 玄明粉 石碱 甜硝 〔鳞介〕龙骨 文蛤 真珠(合知母服
。) 蛏肉
驴肉 羚羊角(并主热烦。) 犀角(磨汁服,镇心,解大热,风毒攻心, 热闷。)
水羊角灰(气逆烦满,水服。) 白犬骨灰(产后烦懑,水服。)
(有心虚,胆虚,兼火)
【清热】〔草部〕灯心草(夜不合眼,煎汤代茶。) 半夏(阳盛阴虚,目不得瞑,同秫
米,
煎以千里流水,炊以苇火,饮之即得卧。) 地黄(助心胆气。) 麦门冬(除心肺热,安魂
魄。)
〔谷菜〕秫米 大豆(日夜不眠,以新布火炙熨目,并蒸豆枕之。) 干姜(虚劳不眠,研
末二钱,汤服取汗。) 苦竹笋 睡菜 蕨菜 马蕲子 〔果木〕乌梅 榔榆(并令人得
睡。) 榆荚仁(作糜羹食,令人多睡。) 蕤核(熟用。) 酸枣(胆虚烦心不得眠,炒熟
为末,竹叶汤下,或加人参、茯苓、白术、甘草,煎服。或加人参、辰砂、乳香,丸服。) 大
枣(烦闷不眠,同葱白煎服。) 木槿叶(炒煎饮服,令人得眠。) 郁李仁(因悸不得眠,
为末酒服。) 松萝(去痰热,令人得睡。) 乳香(治不眠,入心活血。) 茯神 知母 牡
丹皮 〔金石〕生银 紫石英 朱砂 〔虫兽〕蜂蜜 白鸭(煮汁。) 马头骨灰(胆虚
不眠,同乳香、酸枣,末服。)
(Lung governs Fan (restlessness), Kidney governs Zao (agitation). Etiologies include Phlegm, Fire, and Worm Convulsion.)
[Clearing and Calming] [Herbal Category] Coptidis Rhizoma (Huanglian), Scutellariae Radix (Huangqin), Ophiopogonis Radix (Maimendong), Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu), Fritillariae Bulbus (Beimu), Plantaginis Semen (Cheqianzi), Salviae Miltiorrhizae Radix et Rhizoma (Danshen), Scrophulariae Radix (Xuanshen), Glycyrrhizae Radix et Rhizoma (Gancao), Bupleuri Radix (Chaihu), Musa basjoo Root (Ganjiaogen), Petrocelidis Radix (Baiqian), Polygonatum Odoratum Rhizome (Weirui), Gentianae Radix (Longdancao), Saposhnikoviae Radix (Fangfeng), Platycodonis Radix (Lishi), Paeoniae Radix (Shaoyao), Rehmanniae Radix (Dihuang), Schisandrae Fructus (Wuweizi), Physalis Alkekengi Fruit (Suanjiang), Indigo Naturalis (Qingdai), Trichosanthis Fructus (Gualouzi), Puerariae Radix (Gegen), Acori Tatarinowii Rhizoma (Changpu), Mushroom Shoot (Gusun), Hemerocallis Root (Xuan Gen), Benincasa Sapos (Tugua Gen), Vaccariae Semen (Wangbuliuxing) (All treat Heat-related Fan). Seaweed (Hai Tai) (Grind and take with water, stops Fanmen). Picrorhizae Rhizoma (Huhuanglian) (Treats Xin Fanre, take powder with rice water). Arctii Radix (Niubang Gen) (Take juice, stops heat-attacking Xin Fan). Toddlæ Flower (Kuandonghua) (Moistens Lung and Heart, removes Fan). Atractylodis Macrocephalae Rhizoma (Baizhu) (Treats Fanmen, decoct and take). Boehmeriae Nivea Fiber (Zhuma), Typhae Pollen (Puhuang) (Both treat postpartum Xin Fan). [Cereal and Vegetable Category] Triticum aestivum (Xiaomai), Rice Water from Glutinous Rice (Nuomi Gan), Second Rinse Water of Rice (Xi Er Gan), Adzuki Bean (Chixiaodou), Fermented Soybean (Chi), Rice (Mi), Sauce Juice (Jiangzhi), Rice Vinegar (Micu), Colocasia esculenta (Yu), Viola (Jin), Water Celery (Shuiqincai), Chinese Cabbage (Baicsongcai), Bamboo Shoot (Dan Zhusun), Bottle Gourd (Hulu), Winter Melon (Donggua), Muskmelon (Yuegua). [Fruit and Tree Category] Watermelon (Xigua), Sweet Melon (Tiangua), Prunus mume (Wumei) including kernel and seed, Prunus salicina Root Bark (Ligen Baipi), Apricot Seed (Xingren), Jujube (Dazao), Du Xian Zi, Du Jue Zi, Lotus Rhizome (Ou), Lotus Leaf (Heye), Euryale Seed Stem (Qian Jing), Kiwi Fruit (Houtao), Bamboo Sap (Zhuli), Bamboo Leaf (Zhuye), Lophatherum Herb (Dan Zhuye), Chukrasia Tabularis Fruit (Lianshi), Magnolia Bark (Nongpo), Indigofera Tinctoria Stem (Huanglu), Aloe (Luhui), Gardenia Fruit (Zhizi), Bamboo Juice (Jingli), Polyporus (Zhuling), Ziziphus Jujuba Seed (Suanzaoren), Tamaricis Caulis Exudate (Hutong Lei), Poria (Fushen), Wolfiporia Extensa (Fuling), Sophora Flavescens Seed (Huazi) (For severe heat and Fan, calcine to powder, take with wine). Phellodendri Cortex (Huangbai). [Mineral Category] Lead Frost (Qianshuang), Ash-resistant Wood (Buhui Mu), True Jade (Zhen Yu), Yuyuliang, Talcum (Huashi) (Decoct juice to cook porridge). Five-color Earthy Lipid (Wuse Shizhi), Cinnabar (Zhusha), Calcite (Lishi), Congealed Water Stone (Ningshui Shi), Gypsum Fibrosum (Shigao), Mirabilite (Xuan Ming Fen), Mineral Alkali (Shijian), Sweet Niter (Tian Xiao). [Scale and Shellfish Category] Dragon Bone (Longgu), Clam Shell (Wenge), Pearl (Zhenzhu) (Take with Anemarrhenae Rhizoma). Razor Clam Meat (Chengrou), Donkey Meat (Lvrou), Antelope Horn (Lingyang Jiao) (Both treat Heat Fan). Rhinoceros Horn (Xijiao) (Grind to juice and take, calms Heart, resolves severe heat, wind-toxin attacking Heart, heat oppression). Water Buffalo Horn Ash (Shui Yangjiao Hui) (For Qi rebellion with Fanman, take with water). White Dog Bone Ash (Bai Quan Guhui) (For postpartum Fanmen, take with water).
(There is Heart Deficiency, Gallbladder Deficiency, accompanied by Fire.)
[Clearing Heat] [Herbal Category] Juncus Effusus Stem (Dengxincao) (For sleeplessness at night, decoct as tea). Pinellia Tuber (Banxia) (Excess Yang and Yin deficiency, eyes cannot close, combine with Setaria italica, decoct with flowing water from a thousand miles, cook with reed fire, drink to achieve sleep). Rehmanniae Radix (Dihuang) (Boosts Heart and Gallbladder Qi). Ophiopogonis Radix (Maimendong) (Removes Lung and Heart heat, calms Hun and Po). [Cereal and Vegetable Category] Setaria italica (Sumi), Soybean (Dadou) (For day and night insomnia, apply hot new cloth to eyes, and steam beans to use as pillow). Dried Ginger (Ganjiang) (For consumption-insomnia, grind to powder, 2 qian, take with decoction to induce sweating). Bitter Bamboo Shoot (Kuzhusun), Sleepy Vegetable (Shuicai), Fern Vegetable (Juecai), Maqi Zi. [Fruit and Tree Category] Prunus mume (Wumei), Ulmus Lanata (Langyu) (Both promote sleep). Elm Pod Kernel (Yujia Ren) (Eat as porridge/soup, promotes sleep). Prunus humilis Kernel (Rui He) (Use cooked). Sour Jujube (Suanzao) (For Gallbladder deficiency causing Fanxin and insomnia, roast, grind to powder, take with Bamboo Leaf decoction; or add Ginseng, Poria, Atractylodis Macrocephalae Rhizoma, Glycyrrhizae Radix, decoct and take; or add Ginseng, Cinnabar, Frankincense, make pills). Jujube (Dazao) (For Fanmen and insomnia, decoct with Scallion White). Hibiscus Mutabilis Leaf (Mujinye) (Roast, decoct, drink, promotes sleep). Prunus Armeniaca Seed (Yuliren) (For insomnia due to palpitations, grind to powder, take with wine). Usnea (Songluo) (Removes Phlegm-heat, promotes sleep). Frankincense (Ruxiang) (Treats insomnia, enters Heart to invigorate blood). Poria (Fushen), Anemarrhenae Rhizoma (Zhimu), Moutan Cortex (Mudanpi). [Mineral Category] Raw Silver (Shengyin), Fluorite (Zishiyang), Cinnabar (Zhusha). [Insect and Beast Category] Honey (Fengmi), White Duck (Bai Ya) (Boil to get juice). Horse Head Bone Ash (Matou Guhui) (For Gallbladder deficiency insomnia, combine with Frankincense and Sour Jujube, take as powder).