妇女香港脚门主方
独活汤 治妇女香港脚,感风寒而发者,遍身腰腿酸痛。
独活 防风 荆芥 赤芍 陈皮 半夏 浓朴 苏叶
白水煎。(或加钩藤钩。)
加味二陈汤 治妇女香港脚,因饮食
而发者,胸膈胀闷,恶心呕吐,痰涎绿水,足膝酸痛。
广皮 半夏 白茯苓 浓朴 炒山楂 香附 砂仁 泽泻 苏梗 独活
白水煎。(胸膈不宽加枳壳,痛加钩藤钩,发热加防风、荆芥、赤芍。)
解郁汤 治妇女香港脚,因气恼恚怒而发者,两胁作胀,腿脚酸痛。
苏叶 广陈皮 半夏 当归 郁金 香附 白芍 远志肉 白茯苓 青皮(醋炒) 钩藤钩
白水煎。(气涩加煨木香。)
镇风汤 治妇女香港脚,肝风内鼓,搐搦拘挛,心中跳动,腿脚锥痛,面青厥逆。
橘红 半夏 白茯神 钩藤钩 明天麻 白芍 当归 秦艽 枣仁 川续断
白水煎。(或加癞葡萄藤一钱,或加赤金为引。)
清暑汤 治妇女香港脚因暑邪而发者。
葛根 防风 赤芍 浓朴 赤茯苓 泽泻 麦门冬 青蒿 秦艽 白水煎。
健脾异功丸 治妇女脾胃失调,饮食不运,面目痿黄,肌肤消瘦,每晚服之。
人参(去芦,一两) 于白术(东壁土炒,三两) 白茯苓(饭上蒸,二两) 粉甘草(蜜炙,五钱) 广陈
皮(饭上蒸,二两) 制半夏(姜汁炒,二两) 六神曲(炒,一两五钱) 薏苡仁(炒,二两) 陈枳壳(麸炒,一
两五钱) 泽泻(盐水炒,一两) 五谷虫(新瓦焙,二两)
怀山药(炒黄,二两) 谷芽(炒香,一两) 菟丝饼(命火衰微始用) 鸡肫皮(新瓦焙,二两)
上制毕,磨为细末,水法叠丸如绿豆大。每晚白汤送下二钱。
加味养荣丸 治妇女香港脚,心虚血少,怔忡心悸,肝脾不足,调经养血,非此不效。
当归身(酒洗焙,三两) 白茯神(人乳蒸,二两) 肥玉竹(焙,二两) 杭白芍(酒炒,二两) 酸枣
仁(炒熟二两) 丹参(酒炒,二两) 远志肉(甘草汤焙,二两) 柏子仁(二两) 川续断(酒炒,二两) 橘红
(饭上蒸,一两) 杜仲(盐水炒,二两) 秦艽(酒炒,一两五钱) 女贞实(蜜拌蒸,二两) 钩藤钩(四两,同
石
斛熬) 郁金(二两)
上制毕,磨细末。用金钗石斛一斤,同钩藤钩四两熬膏,和丸如豌豆大。每早白汤送下三钱。
醒脾和荣汤 治妇女香港脚,疼痛渐定者,宜服。
橘红 茯神 半曲 当归 女贞子 石斛 丹参 白芍 枣仁 泽泻 谷芽
薏苡仁 神曲 麦芽 香附 山药 秦艽 川续断 杜仲 柏子仁 莲子肉 熟地
玉竹 人参 菟丝饼(火微加) 益母草(临经加) 元胡索(腹痛加)桑枝 益智仁(涎唾加) 红花
(经少加) 郁金(气郁加) 金橘叶 白豆蔻(胃不和加) 砂仁(胃寒加) 煨木香(气痛加) 佛手 半
夏(痰多加) 陈皮 枳壳(大便闭加) 香橼 车前子(小便闭加) 北沙参 钩藤钩 麦冬
以上诸药,按证摘用,神而明之,贵乎当也。惟当忌之药,胪列于下,司医者万勿轻投,以免虚虚之祸,不可大意。
防己 槟榔 木瓜 桂枝 穿山甲 杉木节 干姜 川萆 五加皮 海桐皮
海风藤 苏子 乳香 没药 威灵仙 草 千年健 钻地风 苍术 乌药 黄
柏虎骨 菖蒲(引邪入心) 虎骨胶 降真香 沉香 川牛膝 怀牛膝
以上诸品,均为大禁。凡误作有余,风寒湿痹,轻投上药,必致轻变重,而重变
亡,纵不即丧其生,必罹愈发愈凶之患。不可不慎。
香港脚奇方 鲜癞葡萄连穣子,放阴阳瓦焙干存性研末,每服一钱,白汤或木瓜酒调服,立可止痛。
又方 癞葡萄藤切片浸酒,每饮一
小杯,其味虽苦,久久饮之,可除此患。(此藤阴干,每用一二钱,能定小儿惊风,大小男妇暑惊,又
能治孕妇呕吐不止,兼治遍身筋痛。)
又方 翻白草洗净浸酒,每饮一杯,立可止痛。
又方 鲜凤尾草朝北者洗净,煎汤服之止痛。
又方 牛皮胶切片,同麸炒成珠。研细末,每用酒调服一二钱,止痛。
又方
穿山甲(二两) 白芷 三奈 甘遂 皂角刺 羌活 乳香(去油) 没药(去油) 甘松 僵蚕(各一两)
共研细末,掺脚带上,缠脚不发。
椒艾囊
艾叶(半斤揉) 川椒(一斤) 草乌(二两,研粗末)
三味和匀,用兴红布做褥,如绵褥状包足底,春夏时不用火烘,秋冬宜微火烘,
使椒艾气得行于足,自然寒湿风毒,诸气皆能消散,立可止痛。平日仍要夜夜包好睡。
又方 鸡蛋清隔汤略炖温扫上,热痛自止。
又方 田中黄土晒燥研细,代矾搽脚,其根自除。
洗香港脚
宣木瓜 秦艽(各二两) 生姜 连须葱(各八两)
上熬汤待温,先熏后洗,外用生姜汁调干面敷。
又方 干桑叶五钱,平时三五日煎汤洗脚除根。白芥子研细末,酒调敷。
[Main Formulas for Women's Hong Kong Foot]
Duhuo Decoction: Treats women's Hong Kong foot caused by wind-cold invasion, characterized by soreness and pain throughout the waist and legs.
Ingredients: Radix Angelicae Pubescentis (Duhuo), Spatholobi Caulis (Fangfeng), Schizonepetae Herba (Jingjie), Radix Paeoniae Rubra (Chishao), Pericarpium Citri Reticulatae (Chenpi), Rhizoma Pinelliae Preparatum (Banxia), Cortex Magnoliae Officinalis (N Houpo), Folium Perillae (Suye).
Preparation: Decoct in water. (Optional: Add Uncaria rhynchophylla hook, Gouteng.)
Modified Erchen Decoction: Treats women's Hong Kong foot triggered by dietary indiscretion, presenting with chest and diaphragm distension, nausea, vomiting, green watery phlegm, and soreness/pain in feet and knees.
Ingredients: Pericarpium Citri Reticulatae (Guangpi), Rhizoma Pinelliae Preparatum (Banxia), Poria (Baifuling), Cortex Magnoliae Officinalis (N Houpo), Fructus Crataegi Preparatus (Chao Shanzha), Rhizoma Cyperi (Xiangfu), Fructus Amomi Rotundus (Sharen), Rhizoma Alismatis (Zexie), Caulis Perillae (Sugeng), Radix Angelicae Pubescentis (Duhuo).
Preparation: Decoct in water. (If chest/diaphragm is not open, add Aurantii Fructus Immaturus (Zhike); if painful, add Uncaria rhynchophylla hook (Gouteng); if feverish, add Spatholobi Caulis (Fangfeng), Schizonepetae Herba (Jingjie), Radix Paeoniae Rubra (Chishao).)
Jieyu Decoction: Treats women's Hong Kong foot triggered by anger and resentment, presenting with distension in both hypochondria and soreness/pain in legs and feet.
Ingredients: Folium Perillae (Suye), Pericarpium Citri Reticulatae (Guang Chenpi), Rhizoma Pinelliae Preparatum (Banxia), Radix Angelicae Sinensis (Danggui), Rhizoma Curcumae (Yujin), Rhizoma Cyperi (Xiangfu), Radix Paeoniae Alba (Baishao), Radix Polygalae (Yuanzhi Rou), Poria (Baifuling), Fructus Aurantii (Qingpi - vinegar-fried), Uncaria rhynchophylla hook (Gouteng).
Preparation: Decoct in water. (If qi stagnation is severe, add Aromatic Fruit of Litsea (Weimuxiang).)
Zhenfeng Decoction: Treats women's Hong Kong foot due to internal stirring of liver wind, manifesting as convulsions, spasms, palpitations, stabbing pain in legs/feet, cyanotic complexion, and cold extremities (jue ni).
Ingredients: Exocarpium Citri Reticulatae (Juhong), Rhizoma Pinelliae Preparatum (Banxia), Poria Cum Radix (Baifushen), Uncaria rhynchophylla hook (Gouteng), Rhizoma Gastrodiae (Miantianma), Radix Paeoniae Alba (Baishao), Radix Angelicae Sinensis (Danggui), Radix Gentianae Macrophyllae (Qinjiao), Semen Ziziphus Jujubae (Zaoren), Radix Dipsaci (Chuan Xuduan).
Preparation: Decoct in water. (Alternatively, add 1 qian of Lagenaria siceraria vine (Laiputao Teng), or use Gold Leaf (Chijin) as a guide drug.)
Qingshu Decoction: Treats women's Hong Kong foot caused by summer-heat pathogen.
Ingredients: Radix Puerariae Lobatae (Gegen), Spatholobi Caulis (Fangfeng), Radix Paeoniae Rubra (Chishao), Cortex Magnoliae Officinalis (N Houpo), Poria (Chifuling), Rhizoma Alismatis (Zexie), Radix Ophiopogonis (Mendong), Herba Artemisiae Annuae (Qinghao), Radix Gentianae Macrophyllae (Qinjiao).
Preparation: Decoct in water.
Jianpi Yigong Wan: Treats women with spleen-stomach disharmony and impaired food transportation, presenting with sallow complexion and emaciation. Take every night.
Ingredients: Radix Ginseng (Ren Shen - remove radix, 1 liang), Rhizoma Atractylodis Macrocephalae (Bai Zhu - stir-fried with earth from east wall, 3 liang), Poria (Fu Ling - steamed over rice, 2 liang), Radix Glycyrrhizae Preparata (Gan Cao - honey-fried, 5 qian), Pericarpium Citri Reticulatae (Chen Pi - steamed over rice, 2 liang), Rhizoma Pinelliae Preparatum (Ban Xia - fried with ginger juice, 2 liang), Massa Medicata Fermentata Chinensis (Liu Shen Qu - fried, 1.5 liang), Semen Coicis (Yiyiren - fried, 2 liang), Fructus Aurantii (Chen Zhike - bran-fried, 1.5 liang), Rhizoma Alismatis (Zexie - salt-water fried, 1 liang), Larva Bombyx Batryticatus (Wugu Chong - baked on new tile, 2 liang), Rhizoma Dioscoreae Hypoglaucae (Huai Shanyao - fried until yellow, 2 liang), Fructus Hordei Germinatus (Guyá - fried until fragrant, 1 liang), Semen Cuscutae (Tusizi - use only when Ming Huo is deficient), Endothelium Corneum Gigeriae Galli (Jizhou Pi - baked on new tile, 2 liang).
Preparation & Administration: After processing, grind into fine powder. Use water-pellet method to make pills the size of mung beans. Take 2 qian with warm water at night.
Jiawei Yangrong Wan: Treats women's Hong Kong foot due to heart deficiency and blood insufficiency causing palpitations, and liver-spleen deficiency. It regulates menstruation and nourishes blood; no other formula is as effective.
Ingredients: Radix Angelicae Sinensis (Danggui Shen - wine-washed and dried, 3 liang), Poria Cum Radix (Baifushen - steamed in human milk, 2 liang), Rhizoma Polygonati Odorati (Fei Yuzhu - dried, 2 liang), Radix Paeoniae Alba (Hang Baishao - wine-fried, 2 liang), Semen Ziziphus Jujubae (Suanzaoren - fried cooked, 2 liang), Radix Salviae Miltiorrhizae (Danshen - wine-fried, 2 liang), Radix Polygalae (Yuanzhi Rou - dried in licorice decoction, 2 liang), Semen Platycladi (Baiziren, 2 liang), Radix Dipsaci (Chuan Xuduan - wine-fried, 2 liang), Exocarpium Citri Reticulatae (Juhong - steamed over rice, 1 liang), Cortex Eucommiae (Duzhong - salt-water fried, 2 liang), Radix Gentianae Macrophyllae (Qinjiao - wine-fried, 1.5 liang), Fructus Ligustri Lucidi (Nvzhenzi - mixed with honey and steamed, 2 liang), Uncaria rhynchophylla hook (Gouteng - 4 liang, boiled together with Dendrobium), Rhizoma Curcumae (Yujin, 2 liang).
Preparation & Administration: Process ingredients and grind into fine powder. Boil 1 jin of Dendrobium nobile stem (Jinchai Shihu) with 4 liang of Uncaria rhynchophylla hook (Gouteng) to make a paste. Mix with powder to form pills the size of peas. Take 3 qian with warm water every morning.
Xingpi Herong Tang: For women's Hong Kong foot where pain has gradually subsided.
Ingredients: Exocarpium Citri Reticulatae (Juhong), Poria Cum Radix (Fushen), Massa Medicata Fermentata Chinensis (Bangu), Radix Angelicae Sinensis (Danggui), Fructus Ligustri Lucidi (Nvzhenzi), Dendrobium nobile stem (Shihu), Radix Salviae Miltiorrhizae (Danshen), Radix Paeoniae Alba (Baishao), Semen Ziziphus Jujubae (Zaoren), Rhizoma Alismatis (Zexie), Fructus Hordei Germinatus (Guyá), Massa Medicata Fermentata Chinensis (Shenqu), Fructus Hordei Germinatus (Maiya), Rhizoma Cyperi (Xiangfu), Rhizoma Dioscoreae Hypoglaucae (Shanyao), Radix Gentianae Macrophyllae (Qinjiao), Radix Dipsaci (Chuan Xuduan), Cortex Eucommiae (Duzhong), Semen Platycladi (Baiziren), Semen Nelumbinis (Lianzirou), Radix Rehmanniae Preparata (Shudi), Rhizoma Polygonati Odorati (Yuzhu), Radix Ginseng (Renshen), Semen Cuscutae (Tusizi - add if fire is weak), Herba Leonuri (Yimucao - add near menstruation), Radix Corydalis Yanhusuo (Yanhusuo - add if abdominal pain), Ramulus Mori (Sangzhi), Fructus Alpiniae Oxyphyllae (Yizhiren - add if excessive saliva), Flos Carthami Tinctorii (Honghua - add if scanty menses), Rhizoma Curcumae (Yujin - add if qi depression), Folium Citri Nobilis (Jinyezi), Pericarpium Amomi Rotundus (Baidoukou - add if stomach disharmony), Fructus Amomi Rotundus (Sharen - add if stomach cold), Aromatic Fruit of Litsea (Weimuxiang - add if qi pain), Fructus Bergamiae (Foshou), Rhizoma Pinelliae Preparatum (Banxia - add if excessive phlegm), Pericarpium Citri Reticulatae (Chenpi), Fructus Aurantii (Zhike - add if constipation), Fructus Citri Medla (Xiangyuan), Semen Plantaginis (Cheqianzi - add if urinary retention), Radix Glehniae (Beishashen), Uncaria rhynchophylla hook (Gouteng), Radix Ophiopogonis (Maidong).
Usage: Select herbs according to symptoms. Flexibility is key. The following are strictly contraindicated; physicians must not prescribe them lightly to avoid worsening deficiency ("deficiency of the deficient").
Contraindications: Radix Stephaniae Tetrandrae (Fangji), Arecae Semen (Binglang), Fructus Chaenomelis (Mugua), Ramulus Cinnamomi (Guizhi), Squama Manis (Chuanshanjia), Nodus Phyllostachidis (Shanjiejie), Rhizoma Zingiberis Preparatum (Ganjiang), Rhizoma Dioscoreae Hypoglaucae (Chuan Bi), Cortex Acanthopanacis Senticosi (Wujiapi), Cortex Erythrinae (Haitongpi), Caulis Saussureae (Haifengteng), Fructus Viticis (Suzi), Resina Draconis (Ruxiang), Resina Commiphora (Moyao), Radix Saposhnikoviae (Weilingxian), Rhizoma Aconiti Kusnezoffii (Caowu), Caulis Gymnocladus (Qiannianjian), Caulis Paederiae Scandentis (Zhandifeng), Rhizoma Atractylodis Lanceae (Cangzhu), Radix Linderae (Wuyao), Cortex Phellodendri (Huangbai), Os Tigris (Hubu), Rhizoma Acori Tatarinowii (Changpu - draws pathogens into heart), Colla Corii Asini (Hubujiao), Lignum Dalbergiae Odoriferae (Jiangxiang), Lignum Aquilariae Resinatum (Chenxiang), Radix Achyranthis Bidentatae (Chuan Niuxi), Rhizoma Dioscoreae Hypoglaucae (Huai Niuxi).
Warning: These are major prohibitions. Misusing them for excess patterns or wind-cold-damp bi syndrome will turn mild cases severe and severe cases fatal, or cause recurring, worsening conditions. Exercise extreme caution.
Qifang for Hong Kong Foot: Fresh Lagenaria siceraria (Laiputao) with pulp and seeds, dried on yin-yang tiles until carbonized, ground to powder. Take 1 qian per dose, mixed with warm water or Mugua wine. Pain stops immediately.
Another Formula: Soak slices of Lagenaria siceraria vine in wine. Drink one small cup. Though bitter, long-term use eliminates the disease. (Dried vine, 1-2 qian, treats pediatric convulsions, adult summer-heat convulsions, persistent pregnancy vomiting, and generalized tendon pain.)
Another Formula: Soak washed Heteranthera limosa (Fanbaicao) in wine. Drink one cup. Pain stops immediately.
Another Formula: Wash fresh Pteris multifida (Fengweicao) growing northward, decoct in water, and drink to stop pain.
Another Formula: Slice Colla Corii Asini (Niujiaojiao), stir-fry with bran until bubbling. Grind to powder. Take 1-2 qian mixed with wine to stop pain.
Another Formula: Squama Manis (Chuanshanjia - 2 liang), Radix Angelicae Dahuricae (Baizhi), Rhizoma Kaempferiae (Sanai), Radix Kansui (Gansui), Spina Gleditsiae Sinensis (Zaoyaoci), Radix Notopterygii (Qianghuo), Resina Draconis (Ruxiang - defatted), Resina Commiphora (Moyao - defatted), Rhizoma Narde (Gansong), Bombyx Batryticatus (Jiangcan) (each 1 liang). Grind to fine powder. Apply to foot bandage and wrap foot to prevent attacks.
Jiao Ai Nang (Pepper-Mugwort Pouch): Folium Artemisiae Argyi (Aiye - half jin, kneaded), Fructus Zanthoxyli (Chuanjiao - 1 jin), Rhizoma Aconiti Kusnezoffii (Caowu - 2 liang, coarse powder).
Preparation: Mix evenly. Make a pouch using Xinghong cloth, shaped like a cotton sole pad. Place under feet. Do not heat in spring/summer; gently heat in autumn/winter to allow pepper-moxa qi to circulate in feet. This dissipates cold-dampness and wind-toxicity, stopping pain immediately. Wear nightly while sleeping.
Another Formula: Apply warm egg white (steamed briefly) to the area. Heat and pain cease.
Another Formula: Dry field soil, grind fine, apply instead of alum to feet to eradicate root cause.
Washing Formula for Hong Kong Foot: Fructus Chaenomelis (Xuan Mugua), Radix Gentianae Macrophyllae (Qinjiao) (each 2 liang), Rhizoma Zingiberis Recens (Shengjiang), Allium Cepa with roots (Lianxu Cong) (each 8 liang).
Usage: Decoct. Wait for warmth. Steam first, then wash. Externally, apply paste made of ginger juice and dry flour.
Another Formula: Decoct 5 qian dried Folium Morii (Sangye) every 3-5 days to wash feet to eradicate root. Apply fine powder of Semen Sinapis Albae (Baijiezi) mixed with wine.