凡妊娠子嗽,因外感风寒者,参苏饮去人参、半夏,加桑皮、杏仁。因火乘肺金者,二
陈汤去半夏,加芩、连、枳壳、贝母。痰而喘者,加蒌仁、前胡、桑皮。如咳嗽吐血不止者
,用生地饮。如风壅相攻,胸满久嗽者,用百合散。
加减参苏饮∶苏叶、杏仁、橘红各一钱,枳壳(炒)七分,前胡八分,木香三分,桔梗、
干葛各七分,桑皮七分,甘草四分,水煎。喘加蒌仁二钱。
加减二陈汤∶枯芩二钱,川连、橘红、川贝、茯苓、桑皮各一钱,前胡七分,枳壳八分
,甘草五分,栝蒌一钱。
生地饮∶生地三钱,犀角三分,白芍、知母、天冬、麦冬各二钱,黄芩八分,桔梗八分
,当归二钱,紫菀一钱五分,甘草四分,喘加栝蒌一钱。
百合散∶百合二钱,桑皮七分,前胡八分,桔梗七分,芍药一钱,赤苓八分,贝母一钱
,橘红一钱,甘草五分,生姜引,水煎。一方有紫菀、款冬。
凡妊娠病疟,多由营卫虚弱,脾胃不足,或感风寒,或伤生冷,传为疟疾,名曰子疟,
宜服驱邪散。热多寒少者清脾饮去半夏,寒多热少者人参养胃汤去半夏,久而虚者四兽饮主
之,合卷九妊疟参看。
驱邪散∶藿香、白术、茯苓、甘草、草果(少许)、知母、橘红、砂仁、姜、枣引,如
有
清脾饮∶白术、茯苓、知母各一钱,青皮四分,浓朴八分,黄苓二钱,甘草五分,生姜
为引,水煎服。原方有柴胡。
人参养胃汤∶人参、苍术、藿香、浓朴各一钱,陈皮钱半,草果六分,茯苓二分,炙草
五分,姜引,一方加乌梅一个。
四兽饮∶人参二钱,白术(土炒)二钱,茯苓二分,炙草五分,陈皮钱二分,草果八分,
元枣三枚,姜三片,乌梅三个。
For cough during pregnancy (Zisu Ke), if caused by external contraction of wind-cold, use Shen Su Yin (Ginseng and Perilla Decoction) removing Ren Shen (Panax ginseng) and Ban Xia (Pinellia Rhizome), adding Sang Bai Pi (Morus Bark) and Xing Ren (Apricot Seed). If caused by fire pathogen invading the Lung Metal, use Er Chen Tang (Two-Aged Decoction) removing Ban Xia (Pinellia Rhizome), adding Huang Qin (Scutellaria Root), Lian Zi (Coptis Rhizome), Zhi Qiao (Aurantii Fructus), and Bei Mu (Fritillaria Bulb). If accompanied by phlegm and wheezing, add Gua Lou Ren (Trichosanthes Seed) and Qian Hu (Peucedani Radix). If coughing persists with hemoptysis, use Sheng Di Yin (Rehmannia Decoction). If wind obstruction attacks mutually, causing chest fullness and chronic cough, use Bai He San (Lily Powder).
Modified Shen Su Yin: Zi Su Ye (Perilla Leaf), Xing Ren (Apricot Seed), Ju Hong (Citrus Peel) each 1 qian; Chao Zhi Qiao (Stir-fried Aurantii Fructus) 0.7 qian; Qian Hu (Peucedani Radix) 0.8 qian; Mu Xiang (Aucklandiae Radix) 0.3 qian; Jie Geng (Platycodon Root), Gan Ge (Puerariae Radix) each 0.7 qian; Sang Bai Pi (Morus Bark) 0.7 qian; Gan Cao (Licorice Root) 0.4 qian. Decoct in water. For wheezing, add Gua Lou Ren (Trichosanthes Seed) 2 qian.
Modified Er Chen Tang: Ku Huang Qin (Dried Scutellaria Root) 2 qian; Chuan Lian Zi (Coptis Rhizome), Ju Hong (Citrus Peel), Chuan Bei Mu (Sichuan Fritillaria Bulb), Fu Ling (Poria), Sang Bai Pi (Morus Bark) each 1 qian; Qian Hu (Peucedani Radix) 0.7 qian; Zhi Qiao (Aurantii Fructus) 0.8 qian; Gan Cao (Licorice Root) 0.5 qian; Gua Lou (Trichosanthes Fruit) 1 qian.
Sheng Di Yin: Sheng Di Huang (Rehmannia Root) 3 qian; Xi Jiao (Rhinoceros Horn) 0.3 qian; Bai Shao (White Peony Root), Zhi Mu (Anemarrhenae Rhizome), Tian Dong (Asparagi Radix), Mai Dong (Ophiopogonis Tuber) each 2 qian; Huang Qin (Scutellaria Root) 0.8 qian; Jie Geng (Platycodon Root) 0.8 qian; Dang Gui (Angelicae Sinensis Radix) 2 qian; Zi Wan (Aster Root) 1.5 qian; Gan Cao (Licorice Root) 0.4 qian. For wheezing, add Gua Lou (Trichosanthes Fruit) 1 qian.
Bai He San: Bai He (Lily Bulb) 2 qian; Sang Bai Pi (Morus Bark) 0.7 qian; Qian Hu (Peucedani Radix) 0.8 qian; Jie Geng (Platycodon Root) 0.7 qian; Shao Yao (Peony Root) 1 qian; Chi Ling (Red Poria) 0.8 qian; Bei Mu (Fritillaria Bulb) 1 qian; Ju Hong (Citrus Peel) 1 qian; Gan Cao (Licorice Root) 0.5 qian. Use Sheng Jiang (Fresh Ginger) and Da Zao (Jujube) as guides. Decoct in water. Another version contains Zi Wan (Aster Root) and Kuan Dong Hua (Adenophorae Flower Bud).
For malaria during pregnancy (Zi Nue), it is mostly due to deficiency of Ying and Wei (Nutritive and Defensive Qi) and Spleen-Stomach insufficiency, or contraction of wind-cold, or injury from cold/raw food, transforming into malaria, named Zi Nue. It is suitable to take Qu Xie San (Evil-Expelling Powder). If heat predominates over chills, use Qing Pi Yin (Clear the Spleen Decoction) removing Ban Xia (Pinellia Rhizome); if chills predominate over heat, use Ren Shen Yang Wei Tang (Ginseng Stomach-Nourishing Decoction) removing Ban Xia (Pinellia Rhizome); if prolonged and deficient, Si Shou Yin (Four Beasts Decoction) is the main treatment. Refer to Volume 9 for pregnancy malaria.
Qu Xie San: Huo Xiang (Patchouli Herb), Bai Zhu (Atractylodes Rhizome), Fu Ling (Poria), Gan Cao (Licorice Root), Cao Guo (Tsaoko Fruit, small amount), Zhi Mu (Anemarrhenae Rhizome), Ju Hong (Citrus Peel), Sha Ren (Amomi Fructus). Use Sheng Jiang (Fresh Ginger) and Da Zao (Jujube) as guides.
Qing Pi Yin: Bai Zhu (Atractylodes Rhizome), Fu Ling (Poria), Zhi Mu (Anemarrhenae Rhizome) each 1 qian; Qing Pi (Aurantii Fructus Immaturus) 0.4 qian; Hou Po (Magnolia Bark) 0.8 qian; Huang Qin (Scutellaria Root) 2 qian; Gan Cao (Licorice Root) 0.5 qian. Use Sheng Jiang (Fresh Ginger) as guide. Decoct in water. The original formula contains Chai Hu (Bupleuri Radix).
Ren Shen Yang Wei Tang: Ren Shen (Panax ginseng), Cang Zhu (Atractylodis Rhizoma), Huo Xiang (Patchouli Herb), Hou Po (Magnolia Bark) each 1 qian; Chen Pi (Citrus Peel) 1.5 qian; Cao Guo (Tsaoko Fruit) 0.6 qian; Fu Ling (Poria) 0.2 qian; Zhi Gan Cao (Honey-fried Licorice Root) 0.5 qian. Use Sheng Jiang (Fresh Ginger) as guide. Another version adds one Wu Mei (Mume Fruit).
Si Shou Yin: Ren Shen (Panax ginseng) 2 qian; Tu Chao Bai Zhu (Earth-stir-fried Atractylodes Rhizome) 2 qian; Fu Ling (Poria) 0.2 qian; Zhi Gan Cao (Honey-fried Licorice Root) 0.5 qian; Chen Pi (Citrus Peel) 1.2 qian; Cao Guo (Tsaoko Fruit) 0.8 qian; Yuan Zao (Jujube) 3 pieces; Sheng Jiang (Fresh Ginger) 3 slices; Wu Mei (Mume Fruit) 3 pieces.