脉 经云∶脉洪滑为血盛。脉涩弱为血虚。脉如泻漆之状者为亡血。脉芤为失血。细弦涩。
按之无力。为脱血。浮弱。按之绝。为下血。烦咳脉芤者。为吐血。沉弦而数。为衄血。诸血
症。身凉脉静者生。身热脉大者死。肠 下脓血。弦绝则死。滑大则生。
症 丹溪云∶有吐血咯血衄血唾血大小便血之异。又女人血崩血漏。大抵皆由火盛致血错经
妄行。脉必大而芤。或因怒气而得者。经云∶怒则气逆伤肝。甚则呕血。脉必弦大而芤。下
血崩漏。亦属热与虚。盖热则流通。虚则下漏。脉必急疾而数。宜加详审。
治 按经云∶血从上出。皆是阳盛阴虚。有升无降。血随气上。越出上窍。宜补阴抑阳。气
降则血自归经。血从下走。皆由内外有所感伤。浊热凝停于胃内。随气下流。亦妄行之义。
或云大便见血。为内伤络脉所致。小便见血。为损伤心肾。阴火妄动所致。女人崩漏。皆由
七情损伤。冲任所致。三者皆宜清气降火。养心理脾为主。盖气清则血和。心脾旺则血有所
统摄。而自无妄行之患矣。
方 四物汤血主方。生血去热。补虚益精。主女人用。男子血虚。亦宜用之。
川芎(清阳、和血行血、肝经药、春天倍用、女人加此味,去芦八分)。
川归(润中、和血养血、肾经药、冬月倍用,去芦酒浸晒干、一钱五分)。
白芍药(缓中、破血、心脾、经药、夏月倍用、酒炒一钱二分)。
地黄(凉血用生、补血用熟、滋阴生血、肺经药、秋月倍用、姜汁浸晒干、一钱、男子加此
味)。
上为 咀。每服姜一片。水煎食远服。随有他症。根据后加减。此方春宜加防风。夏宜加黄芩
。秋宜加天门冬。冬宜加桂枝。此常服顺四时之气。而加减未有不中者也。
血虚腹痛。微汗恶风。加官桂(七分)、倍芍药、嗽痰。加桑白皮、杏仁、麻黄、贝母(
各等分)。
大便秘。加桃仁、大黄、麻仁、枳壳(减半余各等分)。
血虚头眩。加天麻、防风、荆芥穗(各一钱)。
虚寒脉微。气难布息。不渴。便清。加干姜附子(各一钱)。
中湿。身重无力。身冷微汗。加苍术、白术、白茯苓(各一钱二分)。
筋惕肉 。属血虚也。加天麻、人参(各一钱伤寒筋惕肉 自有本条)
转筋属热。加酒芩、
红花、木瓜、苍术(各等分)。
两胁胀满。加枳实、半夏(各八分)、白术(一钱)、去地黄、身上虚痒。加黄芩、防风、
煎调浮萍末(一钱)。
小便秘涩。属血虚。加茯苓、泽泻(各八分)、牛膝(一钱)、甘草梢(五分)。
盗汗属阴虚者。加麦门冬、知母、黄 、浮麦、麻黄根(各等分)。
自汗。加人参、黄 、麻黄根(各一钱)、桂枝(五分)。
劳瘵阴虚火动。加白茯苓、贝母、陈皮、款冬花、杏仁、黄柏、知母(各一钱)、甘草(
三分)有热。再加秦艽、地骨皮(各一钱)。
阴虚喘嗽。或吐红者。加知母、贝母、黄柏、五味子(十二粒)、人参、麦门冬、桑白皮、
地骨皮、牡丹皮、款冬花、紫菀(各等分如肺火盛者去人参换沙参)。
阴虚发热。烦渴不能坐卧。加麦门冬、山栀、黄柏、知母(各一钱)。
阴虚潮热。加柴胡、知母、黄芩、地骨皮(各一钱)。
半身不遂。左边。加桃仁、红花(各八分)、姜汁(半盏)、竹沥(一盏)。
血痢。加黄连、荆芥穗、地榆(各一钱)、木香(五分)、枳壳(七分)。
风虚眩运。加天麻、秦艽、羌活(各一钱)。
香港脚冲心。加炒黄柏(一钱)。
口干烦渴。加麦门冬、乌梅(各一钱)。
四肢冷气痛。加良姜、玄胡索、木香、吴茱萸(各等分)。
血气虚弱。起则无力而倒。加白术、陈皮、人参(各一钱)。
血虚刺痛。五心热。加山栀、香附、乌药(各一钱)、官桂、青皮(各五分)。
血虚甚者。加人参、附子(各一钱)、暑月。再加麦门冬(八分)、五味子(十粒)。
腹中积血气块。加木香(五分)、三棱、莪术、干漆(各八分)。
乍寒乍热。加人参、白茯苓、柴胡(各一钱)。
血虚成痿。加苍术、黄柏、下补阴丸。
老人性急作劳。两腿痛。加桃仁、陈皮、牛膝(各一钱)、甘草(生五分)、入姜汁(半
盏)服三四剂而安。
少年患痢。用湿药大过。致痛叫号。此恶血入经络也。加桃仁、红花、牛膝、黄芩、陈皮、
(各八分)、生甘草(五分)入姜汁半盏。水酒煎服三四帖。或十数帖而安。
午后嗽。即阴虚嗽也。加黄柏、知母、天门冬、栝蒌仁、贝母(各八分)。
贪劳人。秋深发热。浑身发热。手足皆疼如 。昼轻夜重。倍川芎、芍药,加人参(一钱
五分)、五味子(十五粒)、如病加喘。手足仍疼。再加人参、白术、牛膝、桃仁、陈皮(
各一钱)、生甘草(五分)、槟榔(七分)、生姜三片。煎服五十帖而安。
衄血。加黑山栀仁、黄芩麦门冬、牡丹皮、扁柏叶(各一钱)、入童便(半钟)。
又法、本方加麻黄(三钱)、葱白三根一服汗即止、吐血。加牡丹皮、黑山栀仁、童便浸香
附、犀角、藕节、京墨(各等分)入童便半钟煎、又法以患人吐出血。取起烙干。研为细
末。以当归煎汤调下。此吴球子血导血归之法也。
咯血。加麦门冬(一钱五分)、童便(二盏)、姜汁(半盏)、青黛(一钱)、山栀仁(
炒黑一钱)
唾血。加天门冬、麦门冬、知母、贝母、百部、熟地黄(各一钱)、黄柏(八分)、桔梗、
远志(各五分)。
咳血。痰火伤血也。加贝母、栝蒌仁、青黛香附、杏仁、阿胶(各八分)、童便(二盏)、
姜汁(半盏)肾虚肺痿咳血。加天门冬、麦门冬、知母、贝母、紫菀、桔梗、玄参、杏仁
、阿胶、薏苡仁(各等分)。
痰涎血。出于脾也。本方去川芎、地黄,加黄 、黄连、甘草、陈皮、山药、薏苡仁(各等分)
大便下血。即肠风下血也。热者。本方加炒山栀、牛胆、槐实、黄连、枳壳、阿胶、荆芥穗、
升麻(少余各等分)虚者。加人参、白术(各一钱五分)、黑干姜、升麻(各五分)、陈
皮(八分)、甘草(三分)。
小便溺血。加山栀、木通、小蓟琥珀(各等分)或本方煎调下牛膝膏亦妙。(按小便血痛
者为血淋。自有本条。不痛者。为溺血也。)。
小儿尿血。本方煎调发灰。(一钱五分)、生甘草末(五分)或本方煎调五苓散,加棕榈灰
发灰(各一钱)大人小儿俱妙。
血淋。加木通、大黄(各一钱五分)、桃仁、红花(各一钱)、车前子、琥珀(各八分)
赤茯苓、甘草梢、泽泻、青皮(各七分) 或本方调下牛膝膏。
女人血崩。加白术、黄连、地榆(各一钱五分) 虚崩。加人参、白术、黄 、麦门冬、山
药、陈皮(各等分)、升麻、甘草(各三分)。
血虚眼暗。或肾水虚不能远视。加甘菊花、枸杞子(各一钱五分)。
风热赤肿。火眼。加防风、甘菊花、黄连、黄芩、龙胆草(各分)。
痔漏。加人参、白术、黄连、生地黄槐实(制)、条芩(各一钱)、荆芥穗、枳壳(各七分)、
升麻、甘草(生各三分) 肠风脏毒加同。脱肛血虚。加阿胶、枳壳(各八分)、升麻(三分)。
下焦无血。小便涩数。加黄柏、知母、牛膝、甘草梢(各等分)。
疟疾。若间一日连发二日。或日夜各发。加人参、白术、黄 、知母、柴胡、青皮(各等分)。
老人气短。小便不通。加人参、黄 (各一钱) 煎吞滋肾丸。性急人味浓。常服燥热之药
。左胁红点痛。必有脓在内。加桔梗、生甘草(少)、香附(多) 生姜煎服、十余帖。痛
处肿。针出脓。再用本方十余帖调理。
老人因疝多服乌附热药。发疽淋痛。叫号困惫。加牛膝浓煎大剂。服五七帖。
中风血虚。加姜汁(半盏)、竹沥(一盏) 能食。去竹沥,加荆沥。
筋骨痛。及头痛。脉弦如疟状。加羌活、防风、北五加皮(各八分)。
喉干躁痛。加玄参、桔梗、荆芥、黄柏、知母(各等分) 立已。
血虚头痛。加天麻、细辛、甘菊花(各八分)、倍川芎。
血虚两胁肋痛。加木香、玄胡索(各七分)、官桂、青皮(各四分)、枳壳(六分)、香附
(一钱)。
小腹绕HT 痛。加官桂、木香、玄胡索、没药(各等分)
瘀血结块作痛者。加桃仁(一钱五分)、大黄(三钱)、芒硝(一钱五分)。
下尽黑血。痛即止。妇人血滞。同此加用。
男妇虚劳气弱。加人参、白术、陈皮、黄 (各一钱二分)、甘草(三分)。
喘嗽胸满。昼轻夜重。加枳实、麻黄、杏仁、半夏(各一钱二分)烦躁加人参、知母(各
八分)、石膏(一钱五分)、竹叶(二十片)。
心血虚。不得眠。去川芎,加人参、黄 、酸枣仁、圆眼肉、麦门冬、石菖蒲(各等分)
煎服。仍服朱砂安神丸。或补心丹。
妇人下元虚冷。无子息。加附子(制)、肉苁蓉、蕲艾、香附(各等分以下并妇人症)。
血气上冲心腹。肋下满闷。经水闭。加木香、槟榔、青皮、乌药、红花(各五七分)。
赤白带。腰腿疼痛。加防风、白芷、赤石脂、黄柏、苍术、乌药(各等分)。
脐下冷。腹痛。腰脊痛。加木香(五分)、玄胡索、吴茱萸(各八分)、官桂(五分)、苦
楝(七分)、香附(一钱)。
气冲经脉。月事频并。脐下痛。加官桂、香附、倍芍药、经水欲行。脐腹绞痛。加玄胡索、
牡丹皮、槟榔(各八分)、木香、吴茱萸、红花(各五分)。
经水逼多。别无他症。加黄芩、白术、荆芥穗(各等分)。
经水如黑豆汁色。加黄芩、黄连、荆芥穗(各等分)。
经水少而色红和。加红花(五分)、倍当归、熟地黄。
瘕血积。加三棱、莪术、官桂、干漆、瓦楞子( 粉各等分)。
经水适来适断。往来寒热者。加小柴胡汤。
胎动。加艾叶、香附子、紫苏、大腹皮、白术、黄芩、枳壳(各等分)。
血枯经闭。加桃仁、红花、鹿角屑(各一钱)、倍当归、熟地黄、下血过。肌肉黄瘦。加人
参、黄 、白术、茯苓、甘草(少)、官桂(五分)、陈皮(各等分)。
妇人损伤血气。或忧郁所伤。致五心烦热。加麦门冬、黄芩、柴胡、百合、地骨皮、山栀、
香附(各等分)。
经水或前或后。加牛膝、泽兰叶、益母草(各等分)
赤白带。日久不止。加人参、白术、 本、牡丹皮、川续断(各等分)。
经水过期者。血虚也。加参、 、白术、陈皮(各一钱)、升麻(四分)。
经水不及期者。血热。加芩连之类。肥人兼痰治。加半夏、茯苓、贝母、陈皮、山栀、
香附之类。
经水紫黑有块者。加芩连、香附(各等分)。
经水将行作痛者。血实兼郁。加桃仁、红花、牡丹皮、玄胡索、黄连、香附(各等分)。
经水不调。而血色淡白者。亦虚也。加参术、阿胶(各等分)。
躯脂生满经闭者。加南星、半夏、香附、黄连(各等分),去地黄。
临经时遇烦恼。作心腹腰胁痛。不可忍者。加桃仁、红花、玄胡索香附、青皮(各等分)
经水过多。旬余不止。加荆芥穗、续断、黑干姜炭(各八分)、炙甘草(四分) 虚者。再
加参术调理。
经水色如黄浆水者。此胃中湿痰也。加半夏、陈皮、茯苓、甘草、细辛、苍术(各等分)
经水下如屋尘水者。加续断、蔓荆子、赤石脂(各等分)。
经水感寒。本方。去地黄,加白芷、柴胡、干葛、紫苏(各等分)。
妇人血虚。往来潮热。加柴胡、白茯苓、地骨皮(各八分)、荆芥、薄荷(各六分)、甘草
(三分)。
胎痛。皆由血少。加砂仁、香附、紫苏叶(各八分)。
半产。多在三个月。或五个月者。加人参、白术、陈皮、阿胶、艾叶、条芩、甘草(少余各
等分)。
瘦弱妇人。子宫干涩。加阿胶、香附、黄芩、红花(少余各等分)。
妇人性急。血下如注。倦甚。加香附、侧柏叶、童便煎、妊娠调理。加黄芩、白术(各一
钱五分)、枳壳(七分)、砂仁(五分)。
胎损不安。或胎漏。加白术、黄芩、地榆、阿胶、艾叶、香附、续断、枳壳(各等分)
胎痛。加香附、紫苏梗、砂仁、枳壳(各一钱) 倍熟地黄。
妊妇寒热。加小柴胡汤
,去半夏、气虚。再加参术(各一钱五分)。
临月服催生。加大腹皮、陈皮、白术、黄芩、紫苏梗叶香附、白芷、甘草(少余各等分)、或
用益母丸。
瘦妇血少。胎弱难产。加枳壳、乳香、木香(各五分)、甘草(三分)、益母草(一钱)、血余灰
(一钱)或用兔脑丸。
产后补虚。加参术、陈皮(各一钱)、甘草(炙四分)、干姜(五分)、去芍药、如发热。
再加茯苓、柴胡(各八分)。
产后去血过多。昏运。加荆芥穗(二钱)、去芍药、地黄、产后生肠不收。由气血虚。加人
参、白术、黄 、甘草、升麻,去芍药、地黄。
产后着恼。加香附(一钱五分)、干姜(炒)、青皮(各五分)、去芍药、地黄
The *Mai Jing* (Pulse Classic) records: A pulse that is surging and slippery indicates abundant blood. A pulse that is choppy and weak indicates blood deficiency. A pulse resembling the shape of draining lacquer (strong at first, then fading) indicates loss of blood. A knotted (hollow) pulse indicates blood loss. A fine, wiry, and choppy pulse, which feels powerless upon pressure, indicates depletion of blood. A floating and weak pulse, which disappears upon deep pressure, indicates lower bleeding (such as hematochezia). Irritability, coughing, and a knotted pulse indicate hematemesis (vomiting blood). A deep, wiry, and rapid pulse indicates epistaxis (nosebleed). In various blood disorders, if the body is cool and the pulse is calm, there is hope for survival; if the body is hot and the pulse is large, death ensues. If pus and blood are discharged from the intestines, a wiry and exhausted pulse indicates death, while a slippery and large pulse indicates survival.
Zhu Danxi stated: There are differences among hematemesis, spitting blood, epistaxis, salivary bleeding, and bleeding from the large and small intestines. Additionally, women may suffer from metrorrhagia (uterine bleeding) and leukorrhea with blood. Generally, these are caused by excessive fire leading to chaotic and reckless movement of blood. The pulse must be large and knotted. It may also result from anger. The Classics state: Anger causes Qi to reverse and injure the Liver; in severe cases, it leads to vomiting blood, and the pulse must be wiry, large, and knotted. Lower bleeding and metrorrhagia also belong to heat and deficiency patterns. Heat causes circulation, while deficiency causes leakage. The pulse must be urgent, rapid, and frequent. Careful examination is required.
According to the Classics: Bleeding from the upper orifices is due to Yang excess and Yin deficiency, with ascending but no descending, causing blood to follow Qi upward and escape through the upper orifices. One should tonify Yin and suppress Yang; when Qi descends, blood naturally returns to its vessels. Bleeding from the lower orifices is caused by internal and external injuries, where turbid heat condenses and stagnates in the Stomach, flowing downward with Qi, also representing reckless movement. Some say bleeding in the stool is due to internal injury to the collaterals; bleeding in the urine is due to injury to the Heart and Kidney, with ministerial fire moving recklessly. Metrorrhagia in women is due to emotional injuries affecting the Chong and Ren vessels. All three conditions should be treated primarily by clearing Qi, descending fire, nourishing the Heart, and strengthening the Spleen. When Qi is clear, blood harmonizes; when the Heart and Spleen are robust, blood is controlled, preventing reckless movement.
Si Wu Tang (Four Substance Decoction) is the main formula for treating blood disorders. It generates blood, clears heat, tonifies deficiency, and benefits essence. It is mainly used for women. Men with blood deficiency should also use it.
Chuanxiong Rhizome (Qingyang, harmonizes and moves blood, enters the Liver channel, doubled in spring, added for women, remove rhizome 8 fen).
Dang Gui (moistens the middle, harmonizes and nourishes blood, enters the Kidney channel, doubled in winter, remove rhizome, soak in wine, dry, 1 qian 5 fen).
Bai Shao (soothes the middle, breaks blood stasis, enters the Heart and Spleen channels, doubled in summer, stir-fry with wine 1 qian 2 fen).
Di Huang (use raw for cooling blood, cooked for tonifying blood, nourishes Yin and generates blood, enters the Lung channel, doubled in autumn, soak in ginger juice, dry, 1 qian, added for men).
Grind the above into coarse powder. For each dose, add one slice of ginger, decoct in water, and take after meals. If other symptoms exist, modify according to the following additions. This formula adds Fang Feng (Saposhnikovia Root) in spring, Huang Qin (Scutellaria Root) in summer, Tian Dong (Asparagus Tuber) in autumn, and Gui Zhi (Cinnamon Twig) in winter. This follows the Qi of the four seasons, and modifications will always be appropriate.
For blood deficiency abdominal pain with slight sweating and aversion to wind, add Guan Gui (Cinnamon Bark, 7 fen), double Bai Shao; for cough with phlegm, add Sang Bai Pi (Mulberry Root Bark), Xing Ren (Apricot Seed), Ma Huang (Ephedra Stem), and Bei Mu (Fritillaria Bulb) in equal parts.
For constipation, add Tao Ren (Peach Kernel), Da Huang (Rhubarb Root), Ma Ren (Hemp Seed), and Zhi Ke (Aurantium Fruit) (equal parts for others, halve Zhi Ke).
For blood deficiency dizziness, add Tian Ma (Gastrodia Rhizome), Fang Feng, and Jing Jie Sui (Schizonepeta Flower Spike) (1 qian each).
For deficiency-cold with a faint pulse, difficult breathing, no thirst, and clear urine, add Gan Jiang (Dried Ginger) and Fu Zi (Aconite Lateral Root) (1 qian each).
For dampness invasion with heavy limbs, weakness, cold body, and slight sweating, add Cang Zhu (Atractylodes Rhizome), Bai Zhu (Atractylodes Macrocephala Rhizome), and Fu Ling (Poria) (1 qian 2 fen each).
Muscle twitching belongs to blood deficiency. Add Tian Ma and Ren Shen (Ginseng Root) (1 qian each; for muscle twitching in Taiyang disease, refer to the specific section).
Tendon spasms belong to heat. Add Jiu Qin (Wine-processed Scutellaria Root), Hong Hua (Carthamus Flower), Mu Gua (Chaenomeles Fruit), and Cang Zhu (equal parts).
Distension and fullness in both hypochondria, add Zhi Shi (Immature Aurantium Fruit), Ban Xia (Pinellia Tuber) (8 fen each), Bai Zhu (1 qian); remove Di Huang. For generalized itching due to deficiency, add Huang Qin, Fang Feng, and Fu Ping (Azolla) powder mixed in the decoction (1 qian).
Urinary difficulty and涩 (astringency) belonging to blood deficiency, add Fu Ling, Ze Xie (Alisma Rhizome) (8 fen each), Niu Xi (Achyranthes Root) (1 qian), and Gan Cao Gao (Licorice Tip) (5 fen).
Night sweats due to Yin deficiency, add Mai Dong (Ophiopogon Tuber), Zhi Mu (Anemarrhena Rhizome), Huang Qi (Astragalus Root), Fu Mai (Floating Wheat), and Ma Huang Gen (Ephedra Root) (equal parts).
Spontaneous sweating, add Ren Shen, Huang Qi, Ma Huang Gen (1 qian each), and Gui Zhi (5 fen).
Lao Zhai (consumptive disease) with Yin deficiency and fire hyperactivity, add Fu Ling, Bei Mu, Chen Pi (Tangerine Peel), Kuan Dong Hua (Farflower Inula Flower), Xing Ren, Huang Bo (Phellodendron Bark), Zhi Mu (1 qian each), and Gan Cao (3 fen); if heat is present, add Qin Jiao (Gentiana Macrophylla Root) and Gu Pi (Morus Cortex) (1 qian each).
Yin deficiency wheezing and coughing, or expectoration of blood, add Zhi Mu, Bei Mu, Huang Bo, Wu Wei Zi (Schisandra Berry, 12 grains), Ren Shen, Mai Dong, Sang Bai Pi, Gu Pi, Mu Dan Pi (Tree Peony Root Bark), Kuan Dong Hua, Zi Wan (Aster Root) (equal parts; if Lung fire is excessive, remove Ren Shen and replace with Sha Shen).
Yin deficiency fever with irritability, thirst, and inability to sit or lie down, add Mai Dong, Shan Zhi (Gardenia Fruit), Huang Bo, Zhi Mu (1 qian each).
Yin deficiency tidal fever, add Chai Hu (Bupleurum Root), Zhi Mu, Huang Qin, Gu Pi (1 qian each).
Hemiplegia on the left side, add Tao Ren, Hong Hua (8 fen each), Jiang Zhi (Ginger Juice, half zhan), and Zhu Li (Bamboo Sap, one zhan).
Blood dysentery, add Huang Lian (Coptis Rhizome), Jing Jie Sui, Di Yu (Sanguisorba Root) (1 qian each), Mu Xiang (Aucklandia Root) (5 fen), and Zhi Ke (7 fen).
Wind-deficiency dizziness, add Tian Ma, Qin Jiao, Qiang Huo (Notopterygium Rhizome) (1 qian each).
Hong Zhang Jiao (foot qi) rushing to the heart, add Chao Huang Bo (Stir-fried Phellodendron Bark) (1 qian).
Dry mouth and irritability/thirst, add Mai Dong, Wu Mei (Mume Fruit) (1 qian each).
Cold pain in the four limbs, add Liang Jiang (Galangal Rhizome), Xuan Hu Suo (Cyperus Rhizome), Mu Xiang, Wu Zhu Yu (Evodia Fruit) (equal parts).
Blood and Qi deficiency with weakness and falling upon standing, add Bai Zhu, Chen Pi, Ren Shen (1 qian each).
Blood deficiency stabbing pain with five-palm heat, add Shan Zhi, Xiang Fu (Cyperus Rhizome), Wu Yao (Lindera Root) (1 qian each), Guan Gui, Qing Pi (Aurantium Peel) (5 fen each).
Severe blood deficiency, add Ren Shen, Fu Zi (1 qian each); in summer months, add Mai Dong (8 fen) and Wu Wei Zi (10 grains).
Accumulation of blood and Qi masses in the abdomen, add Mu Xiang (5 fen), San Leng (Burreed Tuber), E Zhu (Curcuma Rhizome), Gan Qi (Dried Lacquer) (8 fen each).
Alternating chills and fever, add Ren Shen, Fu Ling, Chai Hu (1 qian each).
Blood deficiency leading to flaccidity syndrome, add Cang Zhu, Huang Bo, and Xia Bu Yin Wan (Tonify Yin Pill).
Elderly person with irritable temperament and labor-induced leg pain, add Tao Ren, Chen Pi, Niu Xi (1 qian each), Sheng Gan Cao (Raw Licorice, 5 fen), and Jiang Zhi (half zhan); take for three to four doses to settle.
Young person with dysentery, overuse of damp-resolving herbs causing painful crying, indicating evil blood entering collaterals, add Tao Ren, Hong Hua, Niu Xi, Huang Qin, Chen Pi (8 fen each), Sheng Gan Cao (5 fen), and Jiang Zhi (half zhan); decoct in water and wine, take three to four doses, or ten-plus doses to settle.
Afternoon cough is Yin deficiency cough. Add Huang Bo, Zhi Mu, Tian Dong, Gua Lou Ren (Trichosanthes Seed), Bei Mu (8 fen each).
Overworked person with late autumn fever, whole-body fever, pain in hands and feet like needle pricks, lighter by day and heavier by night, double Chuan Xiong and Bai Shao, add Ren Shen (1 qian 5 fen) and Wu Wei Zi (15 grains); if condition worsens with asthma and persistent limb pain, add Ren Shen, Bai Zhu, Niu Xi, Tao Ren, Chen Pi (1 qian each), Sheng Gan Cao (5 fen), Bing Lang (Areca Seed) (7 fen), and three slices of fresh ginger; decoct and take fifty doses to settle.
Epistaxis, add Hei Shan Zhi Ren (Charred Gardenia Seed), Huang Qin, Mai Dong, Mu Dan Pi, Ce Bai Ye (Biota Leaf) (1 qian each), and Tong Bian (Child's Urine, half zhong).
Another method: Add Ma Huang (3 qian) and three stalks of Cong Bai (Green Onion White) to this formula; one dose stops sweating.
Hematemesis, add Mu Dan Pi, Hei Shan Zhi Ren, Xiang Fu soaked in Tong Bian, Xi Jiao (Rhinoceros Horn), Ou Jie (Lotus Node), Jing Mo (Indian Ink) (equal parts); decoct with half a zhong of Tong Bian. Another method: Collect the patient's vomited blood, roast until dry, grind into fine powder, and administer with Dang Gui decoction. This is Wu Qiuzi's method of "blood guiding blood back."
Spitting blood, add Mai Dong (1 qian 5 fen), Tong Bian (two zhan), Jiang Zhi (half zhan), Qing Dai (Indigo Naturalis) (1 qian), and Shan Zhi Ren (charred black, 1 qian).
Salivary bleeding, add Tian Dong, Mai Dong, Zhi Mu, Bei Mu, Bai Bu (Stemona Root), Shu Di Huang (Prepared Rehmannia Root) (1 qian each), Huang Bo (8 fen), Jie Geng (Platycodon Root), Yuan Zhi (Polygala Root) (5 fen each).
Coughing blood is due to phlegm-fire injuring blood. Add Bei Mu, Gua Lou Ren, Qing Dai, Xiang Fu, Xing Ren, E Jiao (Donkey-hide Gelatin) (8 fen each), Tong Bian (two zhan), Jiang Zhi (half zhan). For Kidney deficiency and Lung萎 (flaccidity) coughing blood, add Tian Dong, Mai Dong, Zhi Mu, Bei Mu, Zi Wan, Jie Geng, Xuan Shen (Scrophularia Root), Xing Ren, E Jiao, Yi Yi Ren (Coix Seed) (equal parts).
Phlegm-saliva-blood comes from the Spleen. Remove Chuan Xiong and Di Huang from this formula, add Huang Qi, Huang Lian, Gan Cao, Chen Pi, Shan Yao (Dioscorea Rhizome), Yi Yi Ren (equal parts).
Lower gastrointestinal bleeding is Chang Feng (Intestinal Wind) bleeding. For heat patterns, add Chao Shan Zhi, Niu Dan (Ox Gallstone), Huai Shi (Sophora Fruit), Huang Lian, Zhi Ke, E Jiao, Jing Jie Sui, Sheng Ma (Cimicifuga Rhizome) (small amount of others, equal parts). For deficiency patterns, add Ren Shen, Bai Zhu (1 qian 5 fen each), Hei Gan Jiang (Blackened Dried Ginger), Sheng Ma (5 fen each), Chen Pi (8 fen), Gan Cao (3 fen).
Hematuria, add Shan Zhi, Mu Tong (Akebia Stem), Xiao Ji (Cirsium Root), Hu Po (Amber) (equal parts); or decoct this formula and mix with Niu Xi paste, which is also excellent. (Note: Hematuria with pain is Xue Lin (Blood Strangury), see specific section. Painless hematuria is Niao Xue.)
Pediatric hematuria, decoct this formula and mix with Fa Hui (Hair Ash, 1 qian 5 fen) and Sheng Gan Cao powder (5 fen); or decoct this formula and mix with Wu Ling San (Five-Ingredient Powder with Poria), adding Zong Lu Hui (Date Palm Fiber Ash) and Fa Hui (1 qian each), effective for adults and children alike.
Blood strangury, add Mu Tong, Da Huang (1 qian 5 fen each), Tao Ren, Hong Hua (1 qian each), Che Qian Zi (Plantago Seed), Hu Po (8 fen each), Chi Fu Ling (Red Poria), Gan Cao Gao, Ze Xie, Qing Pi (7 fen each); or mix this formula with Niu Xi paste.
Female metrorrhagia, add Bai Zhu, Huang Lian, Di Yu (1 qian 5 fen each). For deficiency metrorrhagia, add Ren Shen, Bai Zhu, Huang Qi, Mai Dong, Shan Yao, Chen Pi (equal parts), Sheng Ma, Gan Cao (3 fen each).
Blood deficiency blurred vision, or Kidney Water deficiency unable to see far, add Gan Ju Hua (Chrysanthemum Flower), Gou Qi Zi (Goji Berry) (1 qian 5 fen each).
Wind-heat redness and swelling, fire eyes, add Fang Feng, Gan Ju Hua, Huang Lian, Huang Qin, Long Dan Cao (Gentiana Root) (1 fen each).
Hemorrhoids and fistulas, add Ren Shen, Bai Zhu, Huang Lian, Sheng Di Huang, Huai Shi (prepared), Tiao Qin (Scutellaria Root) (1 qian each), Jing Jie Sui, Zhi Ke (7 fen each), Sheng Ma, Sheng Gan Cao (3 fen each). Intestinal wind and visceral toxin add same. Rectal prolapse due to blood deficiency, add E Jiao, Zhi Ke (8 fen each), Sheng Ma (3 fen).
Lower Jiao blood deficiency with urinary difficulty and frequency, add Huang Bo, Zhi Mu, Niu Xi, Gan Cao Gao (equal parts).
Malaria, if occurring every two days continuously or daily/nightly, add Ren Shen, Bai Zhu, Huang Qi, Zhi Mu, Chai Hu, Qing Pi (equal parts).
Elderly person with shortness of breath and urinary retention, add Ren Shen, Huang Qi (1 qian each); decoct and swallow Zi Shen Wan (Tonify Kidney Pill). Irritable people taking strong flavors often consume drying-hot drugs. Red spots on the left hypochondrium with pain indicate internal abscess; add Jie Geng, Sheng Gan Cao (small amount), Xiang Fu (large amount); decoct with fresh ginger, take ten-plus doses. If the painful area swells, puncture to drain pus, then use this formula for ten-plus doses to regulate.
Elderly person who took many warm-hot drugs with Wutou (Aconite) for hernia, developing carbuncle, strangury pain, crying, and exhaustion, add Niu Xi decocted strongly in large dosage, take five to seven doses.
Stroke due to blood deficiency, add Jiang Zhi (half zhan), Zhu Li (one zhan). If able to eat, remove Zhu Li and add Jing Li (Schizonepeta Sap).
Bone and tendon pain, and headache, with wiry pulse like malaria, add Qiang Huo, Fang Feng, Bei Wu Jia Pi (Eucommia Bark) (8 fen each).
Dry throat and painful sore throat, add Xuan Shen, Jie Geng, Jing Jie, Huang Bo, Zhi Mu (equal parts); immediate relief.
Blood deficiency headache, add Tian Ma, Xi Xin (Asarum Root), Gan Ju Hua (8 fen each), double Chuan Xiong.
Blood deficiency pain in both hypochondria and ribs, add Mu Xiang, Xuan Hu Suo (7 fen each), Guan Gui, Qing Pi (4 fen each), Zhi Ke (6 fen), Xiang Fu (1 qian).
Periumbilical pain, add Guan Gui, Mu Xiang, Xuan Hu Suo, Mo Yao (Myrrh) (equal parts).
Pain from blood stasis masses, add Tao Ren (1 qian 5 fen), Da Huang (3 qian), Mang Xiao (Mirabilite) (1 qian 5 fen).
Passing all black blood stops pain immediately. Women with blood stagnation use similarly.
Male and female deficiency consumption with weak Qi, add Ren Shen, Bai Zhu, Chen Pi, Huang Qi (1 qian 2 fen each), Gan Cao (3 fen).
Wheezing, coughing, chest fullness, lighter by day and heavier by night, add Zhi Shi, Ma Huang, Xing Ren, Ban Xia (1 qian 2 fen each). For irritability, add Ren Shen, Zhi Mu (8 fen each), Shi Gao (Gypsum) (1 qian 5 fen), Zhu Ye (Bamboo Leaf) (20 leaves).
Heart Blood deficiency with insomnia, remove Chuan Xiong, add Ren Shen, Huang Qi, Suan Zao Ren (Zizyphus Seed), Yuan Yan Rou (Longan Aril), Mai Dong, Shi Chang Pu (Acorus Rhizome) (equal parts); decoct and take. Also take Zhu Sha An Shen Wan (Cinnabar Calming Spirit Pill) or Bu Xin Dan (Tonify Heart Pill).
Female lower Yuan deficiency cold with infertility, add Fu Zi (prepared), Rou Cong Rong (Cistanche Stem), Qi Ai (Artemisia Argyi Leaf), Xiang Fu (equal parts; below are female conditions).
Blood and Qi rushing to Heart and abdomen, hypochondriac fullness, amenorrhea, add Mu Xiang, Bing Lang, Qing Pi, Wu Yao, Hong Hua (5-7 fen each).
Red and white leukorrhea with waist and leg pain, add Fang Feng, Bai Zhi (Angelica Dahurica Root), Chi Shi Zhi (Halloysitum Rubrum), Huang Bo, Cang Zhu, Wu Yao (equal parts).
Cold below navel, abdominal pain, waist and spine pain, add Mu Xiang (5 fen), Xuan Hu Suo, Wu Zhu Yu (8 fen each), Guan Gui (5 fen), Ku Lian (Melia Toosendan Fruit) (7 fen), Xiang Fu (1 qian).
Qi rushing meridians, frequent menstruation, periumbilical pain, add Guan Gui, Xiang Fu, double Bai Shao. When menstruation is about to start, colicky abdominal pain, add Xuan Hu Suo, Mu Dan Pi, Bing Lang (8 fen each), Mu Xiang, Wu Zhu Yu, Hong Hua (5 fen each).
Menstrual flow excessive without other symptoms, add Huang Qin, Bai Zhu, Jing Jie Sui (equal parts).
Menstrual blood like black bean juice color, add Huang Qin, Huang Lian, Jing Jie Sui (equal parts).
Scanty menstrual blood with red and harmonious color, add Hong Hua (5 fen), double Dang Gui, Shu Di Huang.
Masses and blood accumulation, add San Leng, E Zhu, Guan Gui, Gan Qi, Wa Leng Zi (Calcined Shell) (equal parts).
Menstruation starting and stopping with alternating chills and fever, add Xiao Chai Hu Tang (Minor Bupleurum Decoction).
Fetal movement, add Ai Ye (Mugwort Leaf), Xiang Fu Zi, Zi Su, Da Fu Pi (Areca Peel), Bai Zhu, Huang Qin, Zhi Ke (equal parts).
Blood dryness amenorrhea, add Tao Ren, Hong Hua, Lu Jiao Xie (Deer Antler Shavings) (1 qian each), double Dang Gui, Shu Di Huang. After excessive bleeding with yellow and emaciated muscles, add Ren Shen, Huang Qi, Bai Zhu, Fu Ling, Gan Cao (small amount), Guan Gui (5 fen), Chen Pi (equal parts).
Female blood and Qi injury or depression causing five-palm heat, add Mai Dong, Huang Qin, Chai Hu, Bai He (Lily Bulb), Gu Pi, Shan Zhi, Xiang Fu (equal parts).
Menstruation early or late, add Niu Xi, Ze Lan Ye (Lycopus Herb), Yi Mu Cao (Leonurus Herb) (equal parts).
Red and white leukorrhea persisting for long time, add Ren Shen, Bai Zhu, Gao Ben (Ligusticum Wallichii Rhizome), Mu Dan Pi, Chuan Xu Duan (Dipsacus Root) (equal parts).
Delayed menstruation is blood deficiency. Add Ren Shen, Huang Qi, Bai Zhu, Chen Pi (1 qian each), Sheng Ma (4 fen).
Early menstruation is blood heat. Add Huang Qin and Huang Lian types. For obese persons with phlegm, add Ban Xia, Fu Ling, Bei Mu, Chen Pi, Shan Zhi, Xiang Fu types.
Purple-black menstrual blood with clots, add Huang Qin, Huang Lian, Xiang Fu (equal parts).
Menstrual pain before onset is blood excess with stagnation. Add Tao Ren, Hong Hua, Mu Dan Pi, Xuan Hu Suo, Huang Lian, Xiang Fu (equal parts).
Irregular menstruation with pale white blood color is also deficiency. Add Ren Shen, Bai Zhu, E Jiao (equal parts).
Obstruction due to adipose tissue causing amenorrhea, add Nan Xing (Arisaema Rhizome), Ban Xia, Xiang Fu, Huang Lian (equal parts), remove Di Huang.
Irritation during menstruation causing unbearable heart, abdomen, waist, and hypochondriac pain, add Tao Ren, Hong Hua, Xuan Hu Suo, Xiang Fu, Qing Pi (equal parts).
Excessive menstruation lasting over ten days, add Jing Jie Sui, Xu Duan, Hei Gan Jiang Tan (Charred Blackened Dried Ginger) (8 fen each), Zhi Gan Cao (Honey-fried Licorice) (4 fen). For deficiency, add Ren Shen and Bai Zhu to regulate.
Menstrual fluid like yellow浆 water indicates stomach damp-phlegm. Add Ban Xia, Chen Pi, Fu Ling, Gan Cao, Xi Xin, Cang Zhu (equal parts).
Menstrual fluid like house dust water, add Xu Duan, Man Jing Zi (Vernonia Fruit), Chi Shi Zhi (equal parts).
Menstruation affected by cold, remove Di Huang from this formula, add Bai Zhi, Chai Hu, Gan Ge (Pueraria Root), Zi Su (equal parts).
Female blood deficiency with tidal chills and fever, add Chai Hu, Fu Ling, Gu Pi (8 fen each), Jing Jie, Bo He (Mint) (6 fen each), Gan Cao (3 fen).
Fetal pain due to blood deficiency, add Sha Ren (Amomum Seed), Xiang Fu, Zi Su Ye (Perilla Leaf) (8 fen each).
Missed abortion, mostly at three or five months, add Ren Shen, Bai Zhu, Chen Pi, E Jiao, Ai Ye, Tiao Qin, Gan Cao (small amount of others, equal parts).
Thin and weak woman with dry uterus, add E Jiao, Xiang Fu, Huang Qin, Hong Hua (small amount of others, equal parts).
Irritable woman with profuse bleeding and extreme fatigue, add Xiang Fu, Ce Bai Ye, decoct with Tong Bian. Pregnancy regulation, add Huang Qin, Bai Zhu (1 qian 5 fen each), Zhi Ke (7 fen), Sha Ren (5 fen).
Fetal damage with insecurity or fetal leakage, add Bai Zhu, Huang Qin, Di Yu, E Jiao, Ai Ye, Xiang Fu, Xu Duan, Zhi Ke (equal parts).
Fetal pain, add Xiang Fu, Zi Su Geng (Perilla Stem), Sha Ren, Zhi Ke (1 qian each), double Shu Di Huang.
Pregnant woman with chills and fever, add Xiao Chai Hu Tang, remove Ban Xia. For Qi deficiency, add Ren Shen and Bai Zhu (1 qian 5 fen each).
At term for delivery promotion, add Da Fu Pi, Chen Pi, Bai Zhu, Huang Qin, Zi Su Geng Ye, Xiang Fu, Bai Zhi, Gan Cao (small amount of others, equal parts); or use Yi Mu Wan (Motherwort Pill).
Thin woman with low blood, weak fetus, and difficult labor, add Zhi Ke, Ru Xiang (Frankincense), Mu Xiang (5 fen each), Gan Cao (3 fen), Yi Mu Cao (1 qian), Xue Yu Hui (Hair Ash) (1 qian); or use Tu Nao Wan (Rabbit Brain Pill).
Postpartum tonification, add Ren Shen, Bai Zhu, Chen Pi (1 qian each), Zhi Gan Cao (4 fen), Gan Jiang (5 fen), remove Bai Shao. If feverish, add Fu Ling, Chai Hu (8 fen each).
Postpartum excessive blood loss with dizziness, add Jing Jie Sui (2 qian), remove Bai Shao and Di Huang. Postpartum uterine prolapse due to Qi and Blood deficiency, add Ren Shen, Bai Zhu, Huang Qi, Gan Cao, Sheng Ma, remove Bai Shao and Di Huang.
Postpartum emotional distress, add Xiang Fu (1 qian 5 fen), Chao Gan Jiang (Stir-fried Dried Ginger), Qing Pi (5 fen each), remove Bai Shao and Di Huang.